Meest recent

    De 5 boeken die het leven van Jan Tytgat hebben veranderd

    Zondag, rustdag. Een ideaal moment om uzelf in de zetel te nestelen met een uitstekend boek. Daarom polsen we iedere zevende dag van de week naar het favoriete leesvoer van een bekend gezicht. Vandaag vertelt toxicoloog Jan Tytgat over zijn vijf lievelingsboeken. "Mij doe je geen plezier met romantische boeken of met science fiction. Ik hou meer van rauwe boeken."

    Jan Tygat, ’s lands bekendste toxicoloog, is een druk bezet man. Zijn leven is een eindeloze aaneenschakeling van labo-onderzoeken, gerechtelijke expertises, colleges en congressen. Tussendoor wordt hij ook nog vaak geïnterviewd. “Als ik ’s dan avonds thuis kom, heb ik echt geen energie meer om een boek te lezen,” zucht hij. “Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat ik die dag niks gelezen heb. Elke dag ben ik druk in de weer met thesissen, wetenschappelijke artikels en rapporten.”

    Tijdens zijn vakanties heeft Tytgat wel tijd voor ‘gewone’ lectuur. Maar ook dan zal je hem niet betrappen met een luchtige roman of met science fiction. “Voor science fiction ben ik veel te nuchter,” zegt hij. “Ik denk tijdens het lezen heel de tijd bij mezelf: 'Dat kàn toch niet! Da's gewoon onmogelijk!' Tja, ik heb misschien te weinig verbeelding. En toegegeven: een romanticus ben ik al helemaal niet. Maar ieder zijn gebreken, zeker?”

    Jac Linders — Honkie en Ponkie op de maan

    Tytgat houdt van rauwe boeken met een duister kantje. Boeken over de criminele onderwereld of over de schimmige schemerzone waar groepen als Opus Dei en de vrijmetselaars opereren. Alleen het eerste boek op zijn lijst, ‘Honkie en Ponkie op de maan’ is licht en luchtig. Het is het verhaal van twee kaboutertjes, Honkie en Ponkie, die samen wilde avonturen beleven. Ze bouwen een raket en vliegen daarmee naar de maan. Daar ontmoeten ze maanmannetjes en eten ze maankoekjes.

    “Mijn moeder en mijn kinderjuf lazen vaak voor uit dat boek,” vertelt Tytgat. “Ik denk dat ik toen een jaar of vier was. Het was voor mij een heel nieuwe wereld die openging. Een fantasierijke wereld, waarin wensen uitkomen en de verbeelding regeert. Eigenlijk het tegenovergestelde van het soort boeken dat ik vandaag vaak lees.”

    Tytgat denkt met warmte terug aan zijn kindertijd. Toen hij vele jaren later zelf vader werd, zette hij de voorlees-traditie voort. “Het is misschien gek, maar ik heb veel voorgelezen uit stripverhalen. Het liefst van al uit de strips van Piet Pienter en Bibber. Die waren grappig en goed getekend. Ik vind het nog altijd toffe strips, trouwens.”

    Jef Geeraerts — De PG

    ‘De PG’ van Jef Geeraerts is in alle opzichten de tegenpool van Honkie en Ponkie: geen kabouters met pomponnetjes, geen lachende gezichtjes, geen happy end. Albert Savelkoul, het hoofdpersonage, is procureur-generaal in Antwerpen. Net voor zijn pensioen raakt hij verstrikt in een web van moord en intrige. Wanneer hij ontdekt dat hij geschaduwd wordt in opdracht van Opus Dei, maakt hij gebruik van zijn contacten in de onderwereld. Daarna loopt het allemaal heel erg fout. Hoogspanning en verraad, in de wereld van de magistratuur.

    “Mijn interesse voor dit verhaal is een beetje beroepsmisvorming,” geeft Tytgat toe. “Ik doe zelf vaak gerechtelijke expertises en dus ken ik die juridische wereld goed. Geraerts' boeken zijn natuurlijk fictie, maar veel van de dingen die hij beschrijft, herken ik uit mijn dagelijks leven.”

    Tytgat vind het schitterend hoe Geeraerts gestalte geeft aan een wereld die we nooit te zien krijgen. Een wereld van politieke intriges en machtsspelletjes, waar niets is wat het lijkt. En ook dàt vindt Tytgat herkenbaar. “Soms hoor ik fluisteren ‘Dat is iemand van de loge’ of ‘Die procureur-generaal is bij Opus Dei.’ Of dat dan waar is, weet ik natuurlijk niet. Maar het kan natuurlijk wel. Kijk maar naar de recente rectorverkiezingen in Gent. Daar bleek ook dat de loge nog altijd een actieve rol speelt. Al zal het hier aan de KU Leuven eerder Opus Dei zijn.”

    Stieg Larsson — Mannen die vrouwen haten

    Stieg Larsson was een Zweeds journalist, die in zijn vrije tijd romans schreef. Hij overleed op vijftigjarige leeftijd aan een hartaanval, zonder dat één van zijn boeken gepubliceerd was. Kort na zijn dood verscheen ‘Mannen die vrouwen haten’, het eerste boek van de Millennium-trilogie. Het was meteen een enorm schot in de commerciële roos. Het boek werd ondertussen uitgegeven in meer dan vijftig landen en is ook verfilmd.

    De hoofdpersonages zijn Mikael Blomkvist, een charmante journalist en Lisbeth Salander, een getormenteerde hacker met geverfd haar, piercings en tatoeages. Twee tegenpolen, die samen een oude verdwijningszaak onderzoeken. Ze ontsluieren daarbij duistere geheimen, die decennialang verborgen lagen.

    “Wat mij vooral is bijgebleven is de extreme haat tussen mannen en vrouwen. Lisbeth Salander martelt letterlijk de mensen die haar vroeger het leven hebben zuur gemaakt. Die scènes zijn bijna zo rauw als de boeken van Geraerts. Soms is het even slikken en denk ik van wow, dit gaat écht heel ver.”

    Tytgat is niet alleen gefascineerd door het boek zelf, maar ook door de bittere juridische strijd om de nalatenschap van Stieg Larsson. Na Larssons dood bleek dat nog verschillende manuscripten in de spreekwoordelijke schuif lagen, klaar voor publicatie. "Ik vraag mij af wat er nog op ons te wachten ligt. Welke boeken van Larsson gaan we nog te lezen krijgen? En wanneer? Niemand die het weet."

    Steven Decraene, Steven Denruyter, Geert Sciot — De crash van Sabena

    Als kind had Jan Tytgat een typische jongensdroom: hij wilde later piloot worden. Het leven heeft er anders over beslist, maar Tytgat blijft gefascineerd door de wereld van de luchtvaart. “Als wetenschapper ben ik echt een frequent flyer. Ik reis elke maand naar het buitenland voor congressen en lezingen. Waarschijnlijk heeft die fascinatie daar iets mee te maken.”

    ‘De val van Sabena’ reconstrueert de tragische ondergang van ’s lands nationale luchtvaartmaatschappij: de immense schuldenberg, de strategische fouten, de gewiekste intriges van Swissair. “Het boek leest bijna als een thriller. Tot vandaag hangt er trouwens een waas van mysterie over dat hele verhaal. Ik denk dat we nog altijd niet precies weten wat daar écht gebeurd is.”  

    Vandaag droomt Tytgat niet meer van een leven als piloot. “Ik denk dat het best saai zou zijn. Twaalf uur op automatische piloot van Londen naar São Paulo vliegen, daar is weinig glamoureus aan. Terwijl mijn job als toxicoloog eigenlijk best wel spannend is. Elk dossier van een verdacht overlijden of een inbeslagname van een nieuwe drug is een uitdaging. Veel spannender dan een vliegtuig besturen.”

    Yuval Noah Harari — Sapiens

    ‘Sapiens’ van Yuval Noah Harari is het vijfde en laatste boek op de lijst. “Ik las het deze zomer op vakantie,” vertelt Tytgat. “Zoals elk jaar zaten we met vrienden in een huisje in Frankrijk. Het weer was helaas niet zo goed. Op die momenten ben ik blij dat er boeken zijn zoals die van Harari. Boeken waarmee je je kan nestelen aan de open haard, terwijl de regen buiten met bakken uit de lucht valt.”

    ‘Sapiens’ gaat over ons allemaal, want als u deze zin kan lezen bent u zonder twijfel ook een homo sapiens. Maar hoe komt het dat die Homo sapiens vandaag de énige menssoort is? Honderdduizend jaar geleden waren er (minstens) zes menssoorten, met schitterende namen als Homo heidelbergensis en Homo rudolfensis. Harari onderzoekt hoe het komt dat wij als enige van die menssoorten zijn overgebleven. Zijn boek is een wervelende reis door de wereldgeschiedenis, met één centrale vraag: waaraan heeft de mens zijn succes te danken?

    “Ik vind dat Harari op een heel fascinerende manier reflecteert over die grote vraag,” zegt Tytgat. “Het antwoord is volgens hem dat de mens erin geslaagd is om zich te organiseren. Dieren leven ook wel samen, bijvoorbeeld in een roedel, maar het is toch primitiever dan bij de mens. Wij organiseren ons in steden en landen, we drijven handel en we maken zelfs afspraken op internationaal niveau. Anderzijds heeft dat organisatievermogen ook geleid tot veldslagen en drieste oorlogen. Het is dus een beetje dubbel. Maar ik vind het heel boeiend om over dat soort grote vragen na te denken.”

    Twee jaar geleden verscheen ‘Homo Deus’, het vervolg op ‘Sapiens’. Tytgat wil ook dat boek graag lezen, maar zoals wel vaker heeft hij het veel te druk. “Het zal iets zijn voor tijdens de kerstvakantie. Ik heb al aan mijn familieleden laten weten dat het het eenn ideaal cadeau is voor onder de kerstboom. Daar kunnen ze mij een groter plezier mee doen dan met een  das of een paar kousen. Ik kijk er al naar uit.”