Congolese paspoorten zijn plots nog maar 1 maand geldig

Eind 2015 werden de nieuwe biometrische paspoorten voorgesteld in Congo. Toen werd aangekondigd dat de huidige geldig zouden blijven tot aan hun vervaldatum. Dat kon zelfs tot 2020 zijn. Nu heeft de regering beslist dat alle bestaande paspoorten binnen een maand vervallen. Zogezegd om veiligheidsredenen moeten ze vervangen worden door een nieuw biometrisch exemplaar, tegen 185 dollar per stuk. Voor de meeste Congolezen is dat een fortuin. Maar er is meer.

De nieuwe biometrische paspoorten in Congo zijn wel drie keer zo duur als een paspoort in ons land en kosten ongeveer het dubbele van een Brits of een Amerikaans exemplaar. Voor de zowat armste bevolking ter wereld weegt die prijs nog eens extra zwaar. Daarenboven komt de opbrengst van die paspoorten niet eens integraal in de staatskas terecht. Dat heeft het persagentschap Reuters dit voorjaar al uitgezocht.

De opdracht voor het vervaardigen van die biometrische paspoorten werd toegewezen aan het Belgische bedrijf Semlex, gevestigd in Brussel, én aan een bedrijf in Ras Al Khaimah, één van de zeven Verenigde Arabische Emiraten aan de Arabische Golf. Achter dat bedrijf aan de Golf zou een verwante zitten van de Congolese president Joseph Kabila. Die had eind november vorig jaar moeten stoppen als president maar blijft hardnekkig zitten.

AFP or licensors

De familie van Joseph Kabila zou via dat bedrijf aan de Golf 60 dollar per paspoort ontvangen, terwijl de Congolese staat 65 dollar krijgt. De rest van de 185 dollar gaat naar het Belgische Semlex dat de paspoorten effectief maakt.

Pikant detail is nog dat een ander Belgisch bedrijf ook een aanbod gedaan had aan de Congolese staat om de biometrische paspoorten te vervaardigen, tegen ... 28,50 dollar per stuk. Maar het regime Kabila is op dat voorstel niet ingegaan.

Nu maakt de Congolese regering dus plots deze dure paspoorten verplicht, binnen de maand, waardoor mogelijk de familie Kabila goed wat extra zal opstrijken. Zelfs als maar een paar procent van de ongeveer 80 miljoen Congolezen een paspoort aanvraagt, loopt de winst voor het 'familiebedrijf' aan de Golf al snel op tot 100 miljoen dollar.

Het merkwaardige verhaal van de Congolese paspoorten is het zoveelste signaal dat het regime in Kinshasa alsmaar meer bezig is met zichzelf te verrijken en alsmaar minder met de ontwikkeling en de veiligheid in het land, als dat al ooit een prioriteit geweest is. De ontsporing van het geweld in de Kasai sinds het voorjaar, met nu al meer dan één miljoen extra binnenlandse vluchtelingen, is nog zo'n teken dat het land verder wegzinkt in chaos. Eind vorige week kwam daar het nieuwe bloedbad in Kamanyola, Oost-Congo, bij.

Video player inladen ...

In het grensgebied met Burundi schoten Congolese militairen en politie-agenten afgelopen vrijdag zeker 36 Burundese vluchtelingen dood, toen die protesteerden tegen een mogelijke uitwijzing naar hun land.

Gewelddadige incidenten zijn er in Oost-Congo heel geregeld, nu al twintig jaar lang. Maar zoveel doden tegelijk en dan nog door het leger en niet door een obscure rebellengroep, dat is toch uitzonderlijk.

Hoe meer chaos hoe liever

Het lijkt erop dat het regime in Kinshasa de toestand in het land
alsmaar minder onder controle heeft. Of zelf de chaos oppookt. Eind
december vorig jaar liep de tweede en laatste termijn als president af voor Joseph Kabila. Er moesten verkiezingen komen maar die zijn er nog altijd niet en Kabila blijft zich vastklampen aan de macht. Af en toe laat hij zich ontvallen dat er geen verkiezingen kunnen komen als er geen stabiliteit en veiligheid heerst. En zo zouden een bloeiende corruptie, nog meer onveiligheid en economische en sociale wanorde wel eens in zijn belang kunnen zijn.

Want zo kan Joseph Kabila blijven zitten, naar het model van zijn Rwandese en Burundese buren, 'om het land te redden'.