Video player inladen...

Lachgas is niet om te lachen: wat zijn de gevaren van de drug die vooral bij jongeren populair is?

Speelde lachgas een rol in het ongeluk dat zaterdag in Kortessem aan 5 jonge mensen het leven kostte? In de auto van het vijftal zijn in ieder geval lachgaspatronen gevonden. Wat wijst op de mogelijkheid. Lachgas is een populaire drug bij jongeren die veel schadelijker is dan de meeste gebruikers denken. Een overdosis aan lachgas kan zelfs leiden tot de dood. Waarom is lachgas zo populair bij jongeren? En wat doet het met het lichaam? 

U heeft ze waarschijnlijk al eens opgemerkt. De lachgaspatronen die rondslingeren in het straatbeeld. Jongeren inhaleren lachgas om in een soort roes te geraken. “Lachgas is een vluchtig snuifmiddel en geeft een aangename, euforische roes. Sommige gebruikers zeggen ook dat ze er kleurrijke hallucinaties van krijgen”, zegt toxicoloog Jan Tytgat. 

Lachgas of distikstofmonoxide werd vroeger vooral gebruikt als verdovings­middel bij operaties. Nu wordt het nog amper gebruikt in de medische wereld. De voedingssector maakt er wel nog gebruik van. En dat is net ook de reden waarom jongeren het zo vaak benutten. Gebruikers kunnen er makkelijk aan geraken omdat het zo te verkrijgen is in de winkels. Daarbij is het nog eens goedkoop ook. Dat zegt een getuige die vaak lachgas gebruikt en anoniem wil blijven. “Je kunt dat tegenwoordig in elke winkel vinden, in een supermarkt, nachtwinkel of een krantenwinkel. Het is overal vrij te verkrijgen. Zelfs online en dat is meestal nog goedkoper.” 

Video player inladen...

De drug is in Nederland een echte plaag en is intussen overgewaaid naar ons land. Dat geeft ook de anonieme getuige toe. “Ik heb het gewoon ontdekt door Nederlandse rappers. Ik luister naar Nederlandse muziek, ik denk veel mensen hier in België. Telkens als we meer en meer nieuwe liedjes hoorden, werd dat ook steeds opnieuw vernoemd. En toen dachten we: wat doet lachgas en waarom spreken mensen erover? Daarom heb ik dat ook eens uitgeprobeerd.”

Video player inladen...

Bezorgdheid van de steden

Vooral heel jonge mensen maken misbruik van lachgas. Dat merkt ook de druglijn op. De drempel om lachgas te gebruiken ligt ook veel lager dan bijvoorbeeld voor cannabis, heroïne of cocaïne. “Vaak zijn het jongeren die nog te jong zijn om cannabis te gebruiken, dus redelijk jonge mensen, pubers nog.” 

De politie in Brussel merkte de toename van het gebruik van lachgas op door de vervuiling van capsules die rondslingerden in de straten. Ze zijn vooral terug te vinden in hoopjes, wat aantoont dat ze in grote hoeveelheden gebruikt worden, en vaak in auto’s. Ook de vorige burgemeester van Molenbeek, Françoise Schepmans, vond dat het gebruik ervan de spuigaten uitliep. Daarom diende ze een wetsvoorstel met hoge prioriteit in, bij (nu ontslagnemend) minister van Volksgezondheid Maggie De Block. Schepmans wou de verkoop van lachgascapsules aan minderjarigen verbieden. 

Dat verbod is er niet gekomen. Wel heeft de minister in het najaar van 2015 opdracht gegeven om het gebruik van lachgas bij jongeren in kaart te brengen via een interadministratieve werkgroep. Daaruit bleek dat het misbruik van lachgas door jongeren niet problematisch was. Verschillende organisaties voor hulpverlening zijn ook geen vragende partij voor een verstrenging van regels en straffen. Ze hebben schrik dat het een averechts effect zal hebben en dat jongeren zo meer gaan willen experimenteren met lachgas. 

Het is raadzamer om energie te steken in de bestrijding van gevaarlijkere drugs die momenteel een veel groter risico inhouden voor de volksgezondheid. 

Kabinet Maggie De Block

Volgens het kabinet is het ook raadzamer om energie te steken in de bestrijding van andere, gevaarlijkere drugs die volgens hen een groter risico inhouden voor de volksgezondheid. Bovendien zegt het kabinet nog dat een verbod op lachgas een impact zal hebben op de voedingsindustrie, aangezien dit gas als een voedingsadditief wordt gebruikt. 

Ook het stadsbestuur van Antwerpen zit verveeld met het probleem. Antwerps gemeenteraadslid Karim Bachar (SP.A) vroeg een paar jaar geleden aan de stad een campagne die jongeren moet waarschuwen voor de effecten van lachgas, maar daar wou het stadsbestuur niet op ingaan. Wat niet wil zeggen dat ze de ernst van het probleem niet inzien. “We merken al een tijdje op dat jongeren gebruik maken van lachgas. We willen geen campagne omdat we denken dat dat een averechts effect zal hebben. Jongeren zijn nieuwsgierig en zullen het willen uitproberen. Dat wil niet zeggen dat we er niets mee doen. Integendeel, we vinden het een verontrustend fenomeen en zijn op zoek naar oplossingen, maar kunnen daar nu nog niet veel over kwijt”, zegt Michael Lescrouart, woordvoerder van Fons Duchateau (N-VA), die bevoegd is voor sociale zaken en wonen in Antwerpen. 

Schadelijke effecten

Omdat lachgas een gas is, is het effect wel van korte duur. Maar daarom niet minder schadelijk. Het inhaleren van lachgas veroorzaakt een zuurstofgebrek in de hersenen. 

Net als bij andere vluchtige snuifmiddelen (bijvoorbeeld benzine, dissolvant en lijm) kan men door het inhaleren van lachgas irritaties aan de ogen, keel, luchtwegen en neus krijgen. Ook kunnen gebruikers er misselijk van worden en braken. Daarnaast verliezen sommigen het bewustzijn en kan zelfs de dood optreden. 

Bovendien kent lachgas ook een aantal andere schadelijke effecten waarvan gebruikers zich vaak niet bewust zijn. Zo kan de huid bevroren raken wanneer lachgas geïnhaleerd wordt uit een spuitbus onder druk. 

“Gebruikers beseffen vaak niet dat lachgas ook brandwonden kan veroorzaken omdat het ontvlambaar is. Vooral als jongeren er gebruik van maken in combinatie met jointjes of sigaretten”, zegt toxicoloog Tytgat. 

De wetenschap is er wel nog niet over uit of lachgas verslavend is. Daar zijn nog onderzoeken over bezig. Gebruikers kunnen er wel psychisch afhankelijk van worden en na een bepaalde tijd meer hunkeren naar het effect van het gas als ze er eenmaal mee hebben kennisgemaakt. 

Video player inladen...