imago/Christian Mang

Chris Dercon: "Bezetting Volksbühne is onaanvaardbaar"

De Belgische directeur van het Berlijnse theater is niet opgezet met de bezetting van de Volksbühne. Tegenstanders wrijven hem een te commerciële koers aan. 

Chris Dercon, die vroeger de leiding had van het museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam en van 2010 tot 2016 van Tate Modern in Londen, staat sinds twee weken aan het roer van de Volksbühne Berlin. Sinds vrijdag is dat theater bezet door tientallen activisten. Ze verwijten Dercon te veel een event-manager te zijn, in een neoliberale omgeving.  Het protest werd grimmig, met verbale en fysieke bedreigingen. “De deuren van ons bureau zijn besmeurd met Duitse fecaliën”, zegt Dercon in een lang gesprek met het programma Pompidou op Klara, dat op dinsdag 26 september wordt uitgezonden.

Ik kan om met conflict, maar niet met haat

In het weekend is onderhandeld met de bezetters van de Volksbühne, maar dat heeft niets uitgehaald. De repetities kunnen voorlopig niet worden hervat, om de veiligheid van de artiesten niet in het gedrang te brengen. "We veroordelen de bezetters niet persoonlijk, maar wel hun onverantwoordelijke manier van handelen", zegt de directie. De tegenstanders hebben een groep opgericht die "Staub zu Glitter" heet, "van stof naar glitter". Ze willen de komende weken zelf het theater runnen, met gratis voorstellingen. Zaterdagavond heeft de politie 500 mensen tegengehouden om veiligheidsredenen.

imago/Tom Maelsa

Nieuwe richting

Chris Dercon ontkent dat hij een te commerciële richting uitgaat. Hij zegt wel dat "we een punt willen zetten, een onderbreking, iets nieuws willen doen en dat wordt niet echt gesmaakt" door de tegenstanders. Volgens hem is het protest niet gericht tegen zijn persoon, maar tegen het cultuurbeleid in het algemeen. De manifestanten en bezetters vrezen voor toenemende "gentrificatie" van het theater, dat wil zeggen dat het zich meer op de middenklasse richt. De Volksbühne in Berlijn stond de afgelopen 25 jaar onder de leiding van Max Castorf, die vaak antikapitalistische stukken programmeerde.

Nochtans opende de "nieuwe" Volksbühne begin september met een groot dansevenement op de oude luchthaven Tempelhof, met onder meer Anne Teresa De Keersmaeker. Daar kwamen 15.000 mensen naar kijken.

Wij willen internationalisering

Ook de politieke toestand in Duitsland, de verkiezingen, de onverwerkte ongelijke behandeling van voormalige Oost- en West-Duitsers en de "hysterie over identiteit" spelen een rol, zegt Chris Dercon aan Klara. Hij wijst erop dat Berlijn in snel tempo verandert en veeltalig wordt, en dat het de taak van zijn theater is om buitenlandse kunstenaars uit te nodigen en breder te werken, bijvoorbeeld met dans. Hij is niet van plan om op te stappen en haalt in dat verband een citaat van filosoof Gilles Deleuze aan: "je suis fatigué de tout, mais épuisé de rien", ofwel "ik ben alles moe, maar helemaal niet uitgeput".