imago/Hoch Zwei Stock/Angerer

Azerbeidzjan maakt jacht op homomannen en transgenders

Verschillende homorechtenactivisten en advocaten maken melding van razzia's gericht tegen homomannen en transgenders in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan. Ze krijgen slaag, belanden in de gevangenis of moeten een boete betalen.

Officieel is homoseksualiteit dan wel toegelaten in Azerbeidzjan, in de praktijk blijft het een groot taboe en heerst een grote mate van intolerantie in de olierijke republiek in de Kaukasus. Getuige daarvan de berichten die sinds half september opduiken over razzia's gericht tegen homomannen en transgenders in de hoofdstad Bakoe.

Zeker 60 mensen zijn opgepakt of hebben een boete moeten betalen, vertelt Samed Rahimli aan The Guardian. Hij is een advocaat die de juridische bijstand voor de arrestanten coördineert. "In het verleden zijn al razzia's tegen mensen van de LGBT-gemeenschap (lesbian, gay, bisexual, transgender) uitgevoerd, maar deze keer gebeurt het op grote schaal en systematisch."

De autoriteiten ontkennen dat de razzia's de hele LGBT-gemeenschap viseren. "De mensen die zijn opgepakt, vertonen een gebrek aan respect voor hun naasten, vallen burgers lastig met hun gedrag en zijn drager van besmettelijke ziektes", zegt een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken. "16 arrestanten lijden aan aids of syfilis. Dagelijks verlenen ze seksuele diensten aan 2 of 3 mensen. Zo verspreiden ze hun ziekte."

Anonieme getuigenissen

Verschillende mannen die zijn opgepakt en weer zijn vrijgelaten spreken tegen dat ze sekswerker zijn of een ziekte hebben. Ze doen dat anoniem uit vrees voor represailles. "De politie kwamen mij en mijn vriend thuis halen", vertelt ene Hasan op de Facebookpagina van Nefes LGBT Azerbaijan Alliance, een homorechtenvereniging. "Ze sloegen me. De politie zei me dat ik aan prostitutie deed en dat ik informatie over mijn klanten moest geven. Ik zei hen dat ik geen sekswerker ben."

Ook The Guardian heeft anonieme getuigenissen verzameld. Zo vertelt een man dat hij een boete van 73 euro moest betalen om vrij te komen. "De agenten zeiden me dat ze me weer zouden arresteren als ze me opnieuw op straat zagen. Momenteel ben ik bang om mijn huis te verlaten."

Een andere man verklaart dat agenten hem hebben benaderd in een nachtclub waar ze op zoek waren naar homomannen. Hij zegt dat de politie in de straten van Bakoe systematisch speurt naar mannen die er "homoseksueel uitzien".

Topje van de ijsberg

Samad Ismayilov heeft persoonlijk weet van 33 mensen die door de politie zijn lastiggevallen. Hij is een homorechtenactivist die Azerbeidzjan in 2014 om veiligheidsredenen is ontvlucht en nu in de VS woont. Hij vermoedt dat het slechts om het topje van de ijsberg gaat. "Ik denk dat nog veel meer mensen zich verstoppen en zwijgen", vertelt hij aan The Guardian.

"In Azerbeidzjan bestaan geen homoclubs. Sommige clubs zijn wel uitgesproken gayfriendly en vrienden vertellen me dat voor het eerst agenten buiten voor de deur staan op zoek naar homomannen om op te pakken."

Het is niet duidelijk waarom de razzia's net nu plaatsvinden. Hoe dan ook doen ze denken aan de gelijkaardige vervolging van homomannen in Tsjetsjenië die afgelopen voorjaar een piek bereikte.

Het grootste deel van de bevolking van Azerbeidzjan is moslim. Sinds 2003 is Ilham Heydar oglu Aliyev president in opvolging van zijn vader. Hij regeert de facto als een alleenheerser.