Wereldkoffiedag? Weinig reden tot vieren

Vandaag, 1 oktober, is het Wereldkoffiedag. De dag waarop koffie en iedereen die bij de productie betrokken is, gevierd worden. Maar veel reden tot vieren is er niet. Want wereldwijd is de productie van koffie in gevaar.

Voor velen onder ons is koffie onontbeerlijk. Zonder een kopje bij het ontbijt worden we kribbig. Maar ook voor heel wat economieën is koffie onontbeerlijk. Voor ontwikkelingslanden is koffie namelijk het op een na belangrijkste exportproduct. Koffie wordt wereldwijd in zo'n 70 landen geproduceerd, van Viëtnam in het oosten tot Mexico in het westen. Maar overal is de productie bedreigd.

Klimaatopwarming

Grote boosdoener is de klimaatopwarming. Koffieplanten zijn namelijk gevoelig voor temperatuurverschillen. Ze groeien het best bij temperaturen tussen de 18 en 21 graden. Als het warmer is dan 23 graden, groeien ze te snel en wordt de vrucht te snel rijp, waardoor de bonen aan kwaliteit  verliezen.  Een halve graad verschil is al voldoende om de smaak en het aroma van koffiebonen te wijzigen. Dat is zeker het geval bij de beroemde Arabica boon, die 70 procent van de wereldwijde productie uitmaakt.  

Dat de klimaatopwarming onder de koffieproducerende landen slachtoffers maakt, is duidelijk. De grootste producent bijvoorbeeld, Brazilië, zag drie jaar geleden door aanhoudende droogte een derde van zijn oogst verloren gaan. En in de toekomst zal het overal nog erger worden. Uit voorspellingen blijkt dat tegen 2050 in de helft van de regio's waar nu koffie geteeld wordt, de teelt verdwenen zal zijn.  

 Tegen 2050 zal in de helft van de regio's waar nu koffie geteeld wordt, de teelt verdwenen zijn.

The Climate Institute

Bladroest en koffiebesboorder

En dat heeft niet alleen te maken met veranderende temperaturen en neerslagpatronen. Door de klimaatopwarming hebben koffieplanten ook in toenemende mate te lijden onder bladroest (een schimmel) en de koffiebesboorder. Deze kever komt oorspronkelijk uit Congo, maar heeft zich intussen zowat overal in Afrika en daarbuiten verspreid. Ook in de hooglanden van Tanzania, waar de temperaturen in het verleden voor de diertjes te koud waren om te overleven.

De teelt van koffie zal in de toekomst in almaar hoger gelegen regio's gebeuren. Dat zal ten koste gaan van andere teelten en van tropisch woud. Voor de wilde koffieboon - de oerboon - ziet de toekomst er helemaal beroerd uit. Volgens wetenschappers zal ze tegen 2080 helemaal verdwenen zijn.