AFP or licensors

Herbeleef hier de dag van het Catalaanse referendum over onafhankelijkheid

Vandaag konden de Catalanen stemmen in een referendum voor onafhankelijkheid van Spanje. Dat is niet zonder slag of stoot verlopen, want de overheid in Madrid heeft alles uit de kast gehaald om het referendum te bemoeilijken. Bij het gewelddadige politieoptreden zijn in totaal 761 gewonden gevallen.

Nieuwe berichten kunnen niet opgehaald worden, probeer het later opnieuw.

Liveblog Referendum Catalonië

Liveblog: Volg het referendum in Catalonië op de voet

Wij sluiten de liveblog hier af

Aantal gewonden staat nu op 761

In Catalonië zijn vandaag in totaal 761 mensen geswond geraakt door vhet harde optreden van de Spaanse politie tegen burgers die hun stem wilden  uitbrengen. Dat deelt de Catalaanse regering mee.

Hendrik Vos in "Terzake": "Op alle fronten een falend beleid van de Spaanse regering"

Video player inladen ...

Rajoy: "Er was vandaag geen referendum in Catalonië"

De Spaanse premier Mariano Rajoy heeft vanavond voor het eerst van zich laten horen. Erg toegeeflijk stelt hij zich niet op: "Er was vandaag geen referendum in Catalonië." Volgens Rajoy was dit referendum onwettelijk en antidemocratisch. "De Catalanen zijn door een onwettelijke stembusgang bij de neus genomen", aldus de Spaanse premier, die eraan toevoegt dat hij zijn plicht heeft gedaan, ter verdediging van de grondwet.

Peter De Roover beschrijft de toestand in Barcelona

Vandaag was een onmiskenbaar signaal van een volk dat roept om onafhankelijkheid

Peter De Roover (N-VA) was waarnemer bij de stembusgang

Als Catalaan beleefde Kristof Calvo vandaag als emotionele roller coaster

Rajoy draagt hier een ongelooflijke verantwoordelijkheid, want een regio als Catalonië verdient beter

Kamerlid Kristof Calvo (Groen) in Terzake

"Vandaag is Spanje de schande van Europa"

Een woordvoerder van de Catalaanse regering kapittelt het optreden van de Spaanse politie. "Wat de politie heeft gedaan, is een internationaal schandaal."

Sommige stembureau's mogelijk langer open

De Catalaanse regering heeft meegedeeld dat de stembussen voor het referendum om 20.00 uur dichtgaan, behalve als er nog mensen staan aan te schuiven voor de kiesbureaus.

Marc Demesmaecker: "Europa moet krachtig reageren"

Video player inladen ...

André Vermeulen blikt vooruit na een chaotische dag

Het tellen zou extra lang kunnen duren omdat Madrid het elektronisch tellen gesaboteerd heeft 

André Vermeulen vanuit Barcelona

Catalaanse mossos verdedigen betoger tegen de Guardia Civil

Klachten tegen Mossos d'Esquadra

Bij verschillende gerechtelijke instanties in Catalonië zijn klachten binnengekomen over de Mossos, de Catalaanse politiedienst. Dat meldt het Catalaanse Hooggerechtshof. De Mossos zouden niet actief geprobeerd hebben om stembureaus te sluiten. Het Hooggerechtshof zegt dat het bij de Mossos meer informatie zal inwinnen over de klachten.

"Meermaals stemmen gaat zonder probleem"

Het politieke platform Societat Civil Catalana laat zien dat het mogelijk is om meermaals te stemmen in verschillende stembureaus.

Aan het stembureau waar André Vermeulen staat, heeft de politie zich nog niet laten zien

Mensen staan hier nog altijd aan te schuiven om hun stem uit te brengen

"Dien een klacht in tegen politiegeweld"

De Catalaanse overheid roept mensen die bij politiegeweld gewond zijn geraakt op om bij de Catalaanse politiedienst Mossos d'Esquadra een klacht in te dienen tegen de Guardia Civil, de paramilitaire politie-eenheid die onder Madrid valt.

Lange wachtrijen aan veel stembureaus

Spaanse politie pakt KULeuven-professor Bart Maddens hard aan bij stembureau

Op Twitter circuleert een filmpje waarop te zien is hoe professor politologie Bart Maddens door de Spaanse politie hardhandig wordt weggesleurd bij een stembureau in Barcelona.  Maddens is op dit moment in Spanje als internationaal waarnemer. Op het filmpje is na 8 seconden te zien hoe agenten - rechts in beeld - Maddens naar links trekken.

92 van de ruim 2.300 stembureaus zijn gesloten

Dat zegt het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Volgens het ministerie zijn 12 politieagenten gewond geraakt.

Volgens burgemeester Ada Colau van Barcelona zijn er meer dan 460 gewonden gevallen  

Ze vraagt dat er onmiddellijk een einde wordt gemaakt aan de politiecharges tegen een "weerloze bevolking" en eist nogmaals het ontslag van de Spaanse premier Mariano Rajoy.

Politie heeft 79 stembureaus gesloten, drie mensen zijn gearresteerd

Volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de politie 79 van de 2.300 stembureaus gesloten. Drie mensen, onder wie een minderjarige, zijn gearresteerd.

Jambon: "Het geweld van de Spaanse politie is totaal buiten proportie"

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) veroordeelt het politiegeweld in Catalonië. "Het gebruik van geweld door de overheid moet altijd proportioneel zijn en ik zie in Catalonië geen enkele reden om geweld te gebruiken." Jambon vindt daarom dat Europa een sterk signaal moet geven. "Als dit in bijvoorbeeld Hongarije zou gebeuren, zou iedereen meteen z'n verontwaardiging uiten, nu zijn er twee maten en twee gewichten en dat kan niet. We kennen regimes die geweld gebruiken tegen hun eigen burgers, als die een democratisch recht willen uitoefenen, maar dat zijn regimes waarmee je niet vereenzelvigd wilt worden."   

Wie al gestemd heeft, blijft voor het kiesbureau wachten in de hoop de politie tegen te houden

Henk Cortier

Spaanse regering: "Bevelen uitgevoerd op professionele wijze en met proportionele middelen

Video player inladen ...

Wedstrijd FC Barcelona-Las Palmas gaat nu toch door, maar achter gesloten deuren

Dat heeft FC Barcelona bekendgemaakt in een korte mededeling.

André Vermeulen in Barcelona

Er is helemaal geen zicht op wanneer de stemmen geteld zullen kunnen worden en wanneer de uitslag bekend zal zijn

Reacties van Europese politieke kopstukken blijven voorlopig grotendeels uit

Premier Charles Michel heeft via Twitter als een van de eerste regeringsleiders gereageerd op het geweld in Catalonië. De Catalaanse president Puigdemont heeft hem daar, ook al via Twitter, voor bedankt.  

Ook de Schotse premier Nicola Sturgeon en Vlaams minister-president Geert Bourgeois hebben hun bezorgdheid geuit, net als de Sloveense premier Miro Cerar, en Jeremy Corbyn van de Britse Labour-partij.

Maar voor de rest blijft het voorlopig oorverdovend stil. Ook vanuit de Europese Unie is nog niet gereageerd op de toestand in Catalonië.

De Spaanse regering vraagt de Catalaanse Generaliteit om het referendum stop te zetten

Voortdoen met deze farce heeft geen enkele zin en leidt nergens toe

Zo ziet het stembiljet eruit

Henk Cortier

In de Schotse stad Edinburgh uiten manifestanten hun solidariteit met Catalonië

337 mensen verzorgd voor verwondingen

Volgens het Catalaanse departement Volksgezondheid zijn 337 mensen verzorgd voor verwondingen die ze opliepen bij botsingen met de politie. De meesten van hen liepen slechts kleine verwondingen op. Eerder maakte de Catalaanse overheid gewag van 300 gewonden, maar onder hen zijn er 90 die echt gewond zijn, onder wie een zwaargewond.  

Wedstrijd FC Barcelona-Las Palmas gaat niet door

De thuiswedstrijd die FC Barcelona vanmiddag zou spelen tegen Las Palmas is geannuleerd wegens de onrust in Barcelona. De club had de Spaanse voetbalbond gevraagd om de match te mogen uitstellen. Hij zal nu op een later tijdstip worden gespeeld.

Premier Michel veroordeelt het geweld in Catalonië

Verschillende Belgische politici hebben via Twitter het geweld veroordeeld dat wordt gebruikt tijdens het onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië. De eerste die dat deed, was volgens Politico-journalist Ryan Heath premier Charles Michel. "Geweld kan nooit een antwoord zijn", tweet hij. "We veroordelen elke vorm van geweld en herhalen onze oproep tot een politieke dialoog." De Catalaanse vertegenwoordiger bij de EU, Amadeu Altafaj, heeft Michel bedankt voor zijn tweet.

Meer dan 300 gewonden

Volgens de Catalaanse regering zijn meer dan 300 mensen gewond geraakt bij het "politiegeweld door de Spaanse staat".

Meer beelden van het hardhandige politie-optreden in Barcelona

11 agenten gewond

Het Spaanse ministerie van Binnenlandse zaken meldt dat 9 politieagenten en 2 medewerkers van de Guardia Civil gewond zijn geraakt bij onlusten rond het referendum.  

Bij de burgers zijn volgens de hulpdiensten 38 mensen gewond geraakt. Negen van hen werden naar het ziekenhuis gebracht.

Enkele beelden uit de stembureaus

AFP or licensors
AFP or licensors
AFP or licensors

In Madrid wordt net als gisteren gemanifesteerd vóór de eenheid van Spanje

AFP or licensors

André Vermeulen in een stembureau in Barcelona

Mensen zijn blij, zelfs emotioneel als ze hun stem uitbrengen. Velen komen aangedaan uit het stembureau

AFP or licensors

De school waar André Vermeulen zich bevindt is nog altijd open, maar in een naburige school is de politie al binnengevallen

Mensen beginnen te voelen dat het dichtbij komt

FC Barcelona vraagt om wedstrijd uit te stellen

Ook de sportwereld krijgt te kampen met het referendum in Catalonië. FC Barcelona moet vanmiddag een thuiswedstrijd spelen, maar de leiding van de club heeft de Spaanse bond gevraagd om de match uit te stellen.

Op Twitter stromen veel beelden binnen uit Catalonië. Dit is een van de meest opvallende:

Burgemeester van Barcelona wil dat Spaanse premier Rajoy aftreedt

De burgemeester van Barcelona is duidelijk op Twitter: "De politieacties tegen vreedzaam verzet van de bevolking moeten ophouden. Vandaag moeten we allemaal, in Catalonië en in heel het land, het ontslag eisen van Rajoy."

Politie vuurt rubberkogels af op menigte, mensen tonen verwondingen

Video player inladen ...

Bij het politie-optreden in Catalonië zijn 38 gewonden gevallen

De Catalaanse hulpdiensten hebben 38 mensen verzorgd die gewond raakten bij politie-interventies.  Het gaat om 35 lichtgewonden. Drie mensen zijn er erger aan toe. Negen mensen zijn naar het ziekenhuis gebracht.

André Vermeulen vanuit Barcelona: "Mogelijk hebben we woensdag een nieuwe staat"

Hoe groot is de kans dat de Catalaanse president Puigdemont morgen de onafhankelijkheid uitroept? "Het zal waarschijnlijk niet morgen zijn", verduidelijkt collega André Vermeulen in Barcelona. "Ze hebben nu gezegd dat ze dat binnen de 72 uur gaan doen. We moeten natuurlijk wel nog het resultaat afwachten, maar het lijdt weinig twijfel dat de "ja" voor onafhankelijkheid afgetekend zal winnen."

Video player inladen ...

De Catalaanse president Puigdemont reageert op politie-optreden

Ongerechtvaardigd geweld

"Het ongerechtvaardigde gebruik van geweld door de Spaanse staat, irrationeel en onverantwoordelijk, houdt de wil van de Catalanen niet tegen", zegt Puigdemont. Volgens Puigdemont bedient de politie zich van "matrakslagen, rubberkogels en agressie" tegen mensen die "vreedzaam manifesteren". Het politie-optreden geeft volgens Puigdemont een "verschrikkelijk beeld van Spanje".

Op Twitter circuleren beelden van de menigte in Barcelona die door de politie uit elkaar wordt gedreven

Gouverneur Jordi Turull roept de Catalanen op om te stemmen, maar de kalmte te bewaren

73 procent van de stembureaus is open

Jambon: "Catalonië heeft geen geschiedenis van geweld"

Ook minister van Binnenlandse Zaken Jam Jambon (N-VA) heeft bij VRT Nieuws gereageerd op het onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië. Volgens Jambon is wat de Catalanen doen legitiem, omdat elk volk recht heeft op zelfbeschikking.

"Dit referendum is het begin van een proces, maar zeker niet het einde", zegt Jambon. Ook hij benadrukt de noodzaak van een politieke dialoog. Jambon vindt ook dat de Spaanse overheid zich meer terughoudend moet opstellen. Dat het tot geweld komt, denkt hij niet, want "Catalonië heeft geen geschiedenis van geweld."

Premier Michel wil pas standpunt innemen als kwestie op Europese tafel komt

Premier Charles Michel heeft bij VRT Nieuws gereageerd op het referendum in Catalonië. Hij spreekt de hoop uit dat de vrede bewaard wordt, en dat beide partijen toch rond de tafel willen zitten om een politieke dialoog op te starten.

Volgens Michel is dit tot nog toe een interne Spaanse aangelegenheid. Als regeringsleider wil hij pas een standpunt innemen als de kwestie op de Europese tafel komt.

Politie schiet met rubberkogels om menigte in Barcelona uit elkaar te drijven

Dat blijkt uit beelden op de sociale media. In Barcelona zijn twee manifestanten gewond geraakt.

Op de sociale media circuleren beelden van gewonde oude mensen. Ook de Catalaanse krant La Vanguardia pakt daarmee uit.

Prefect Enric Millo, vertegenwoordiger van de Staat in Catalonië, wijst Catalaanse politie met vinger

De Catalaanse agenten hebben orders gekregen om het illegale referendum te voorkomen, maar jammer genoeg hebben ze dat niet gedaan

Puigdemont stemt in ander dorp dan gepland

Het dorp waar de Catalaanse president Puigdemont zijn stem uitbracht, was Cornella del Terri in de provincie Gerona. Dat is niet het dorp waar hij van plan was om te stemmen, want daar is de politie in een zeer gespannen sfeer binnengevallen in het stembureau.

De Catalaanse president Puigdemont brengt zijn stem uit in Gerona

Liveblog: Volg het referendum in Catalonië op de voet

We worden gedwongen om iets te doen wat we niet wilden doen

Hoge Spaanse overheidsambtenaar

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken tweet een foto van "de eerste in beslag genomen stemurnen"

De politie is nu ook binnengevallen in het stemlokaal in Gerona, waar de Catalaanse president Carles Puigdemont zou gaan stemmen

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Liveblog: Volg het referendum in Catalonië op de voet

Spaanse politie neemt stembussen in beslag

"In Spanje rijden twee sneltreinen op elkaar af en niemand weet de noodrem staan"

Niemand kan voorspellen hoe de dag in Catalonië zal evolueren. Dat de situatie kan ontsporen, beseft ook Vincent Scheltiens, onderzoeker politieke geschiedenis aan de Universiteit Antwerpen: "Het is alsof twee sneltreinen op elkaar af rijden en niemand de wissel of de noodrem weet staan", zei hij in "De ochtend". Scheltiens vindt de houding van de Spaanse regering ook "dom" en "autoritair". Ze moet een politieke oplossing vinden, in tegenstelling tot de respressieve aanpak waarvoor ze nu heeft gekozen, stelt hij.

Spaanse politie probeert stemlokaal binnen te komen:

Op verschillende plaatsen probeert de Spaanse politie de toegang tot de stemlokalen te blokkeren:

Om 9 uur gaan de stemlokalen open:

De rijen aan de stemlokalen blijven aangroeien:

Kiezers mogen kiesbrief thuis zelf printen

De Spaanse politie heeft de afgelopen dagen alles gedaan om de stembusgang te verhinderen. Zo werden veel stemlokalen door de politie ontruimd en afgesloten. De Catalaanse overheid heeft nu een aantal tegenmaatregelen aangekondigd. Zo kunnen kiezers vandaag in elk stembureau terecht en mogen ze hun kiesbrief thuis zelf printen.

Mensen die uit voorzorg de nacht in een stembureau doorbrachten, worden bedankt door de menigte:

Liveblog: Volg het referendum in Catalonië op de voet

Wat gaat er gebeuren met de stemmen?

"De vraag is nu wat er gaat gebeuren met de stemmen op het einde van de dag. Komen er nog interventies van de politie? Zullen de stemmen worden aangeslagen? Niemand weet eigenlijk goed wat er hier nog te gebeuren staat." (Correspondent Sven Tuytens)

Een Spaanse journaliste was getuige van dit tafereel aan een stembureau:

Een Spaanse agent vroeg: "Wie heeft hier de leiding?", iemand antwoordde: "Wij allemaal". De agent glimlachte en vertrok weer.

In zeker één stembureau in Barcelona wordt opgeroepen om de deuren te blokkeren om zo te vermijden dat de politie zou kunnen ingrijpen. Voorlopig zijn er nog geen berichten over een concrete politie-interventie aan een stemlokaal.