Meest recent

    Onroerend Erfgoed

    Kasteel Boterberg in Kalmthout wint Onroerenderfgoedprijs 2017

    Minister-president Geert Bourgeois heeft de Onroerenderfgoedprijs 2017 uitgereikt aan Kasteel Boterberg uit Kalmthout, een cohousing-project aan de Kalmthoutse Heide. De uitreiking vond plaats op een erfgoeddiner in de Roma in Borgerhout. De prijs beloont recente projecten van monumentenzorg, en wordt pas voor de tweede keer toegekend.

    Kasteel Boterberg werd gekozen uit drie projecten: ook de architectenwoning van Marc Dessauvage in Loppem, en de donjon van het kasteel van Nevele waren genomineerd, uit een lijst van eenenveertig ingeschreven kandidaten.

    De Onroerenderfgoedprijs wil recente projecten belonen op het vlak van monumentenzorg, landschapszorg en archeologie. Dit jaar gaat het om erfgoed dat in de regel niet publiek toegankelijk is. 

    De drie laureaten krijgen een bedrag van 2.500 euro.  Als winnaar ontvangt kasteel Boterberg daarbovenop een bedrag van 12.500 euro, dus 15.000 euro in totaal. 

    Kasteel Boterberg in Kalmthout is gebouwd in de jaren 1870. Een van de latere eigenaars, de Antwerpse bankier Hector Carlier, liet het kasteel begin twintigste eeuw grondig uitbreiden en herinrichten. De nieuwe en vernieuwde buitengevels, de dak- en torenpartijen kregen uitgesproken tudorkenmerken mee. Een eeuw later is het pand in verval en trekt het de aandacht van een Antwerpse projectontwikkelaar. Hij wil zelf een van de bijgebouwen betrekken en kan zeven andere families overtuigen om mee te stappen in een cohousingproject met gedeeld eigenaarschap. Na uitgebreid overleg zijn in de bijgebouwen woningen gemaakt en in het kasteel een loft, twee gastenkamers, enkele kantoren en een aantal gemeenschappelijke ruimtes. 

    Volgens de jury bewijst deze restauratie dat het perfect mogelijk is om de instandhouding van erfgoed te laten samengaan met een nieuwe invulling. Minister-president Geert Bourgeois - tevens minister van Onroerend Erfgoed - prees de voorbeeldfunctie van het project, omdat het de cohesie tussen de bewoners bevordert en ook veel aandacht heeft voor ecologische toepassingen. 

    De donjon van het kasteel van Nevele krijgt de publieksprijs, op basis van een online poll waarbij bijna 3000 stemmen zijn uitgebracht. De familie die het kasteel bewoont wilde de achterbouw van het kasteel vernieuwen, en stootte daarbij op een verrassing. De muren van dit gedeelte bleken te dateren uit de middeleeuwen en behoorden tot een oude woontoren, een donjon. De geschiedenis ervan gaat terug tot de elfde eeuw. De familie besloot die oude muren tot de blikvanger van de restauratie te maken, en slaagden erin om dat te verenigen met de bouw van een comfortabel appartement. 

    Onroerend Erfgoed

    De derde laureaat was de architectenwoning van Marc Dessauvage in Loppem, gebouwd in 1978-1980. Toen een jong koppel de woning twee jaar geleden kocht stond ze al tien jaar leeg. Ze wisten van de ruïne opnieuw een huis te maken en toch trouw te blijven aan het oorspronkelijke concept. Een aantal vernieuwende ingrepen zorgden wel voor eigentijdse energiewaarden.

    Onroerend Erfgoed

    Tenslotte was er nog een eervolle vermelding voor Atelier Allerhanden, dat een eclectisch herenhuis in Diest restaureerde. De architecten van het project hadden Atelier Allerhanden genomineerd omdat de jonge uitvoerders de moed hadden het werk voor dit zo goed als afgeschreven monument aan te nemen. Ze zochten daarvoor bijna verloren gegane kennis van vroegere vaklui op om het project tot een goed einde te brengen.