Video player inladen ...

Vlaamse grensgemeenten fronsen wenkbrauwen bij nieuw Nederlands wietbeleid

De nieuwe Nederlandse regering wil een gewaagd proefproject lanceren waarbij legaal cannabis gekweekt mag worden in een beperkt aantal gemeenten. Volgens de regering in Den Haag zou dat de wietteelt weghalen uit het criminele milieu én de schadelijke stoffen in illegale wiet fors verminderen. In eigen land reageren de grensgemeenten verrast, en vragen ze eerst overleg met Vlaanderen.

Het proefproject zou ervoor moeten zorgen dat criminele organisaties hun greep op de wietteelt verliezen en dat de cannabisgebruiker een veiliger product in handen krijgt. Dat is in ieder geval de motivatie van de nieuwe Nederlandse coalitie VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Voor alle duidelijkheid: dit gaat over een experiment. De locaties waar legaal gekweekt zou mogen worden, blijven beperkt tot zes à tien gemeenten, wellicht in het zuiden van Nederland.

En nét daar knelt het schoentje.  Het huidige, Nederlandse, cannabisbeleid heeft jarenlang overlast veroorzaakt in enkele kleinere Vlaamse grensgemeenten.  De sluiting van verschillende coffeeshops in de buurt van Roosendaal en Bergen op Zoom heeft het probleem in de provincie Antwerpen grotendeels opgelost. In Limburg heeft de invoering van een zogenoemde wietpas ervoor gezorgd dat enkel Nederlanders wiet kunnen kopen in coffeeshops, waardoor het drugstoerisme is verminderd en is verhuisd naar het criminele milieu.

Burgemeester Lanaken: "Dit is geen goede zaak"

In de Belgische provincie Limburg is er alvast één burgemeester van een grensgemeente die niet te spreken is over het voorstel.

"Dit is geen goede zaak", vindt burgemeester van Lanaken Marino Keulen (Open VLD). "Het drugstoerisme was al voor een deel verdwenen door de wietpas.  De Belgische, Franse en Duitse drugstoerist zien we niet meer zo vaak. We zitten héél dicht bij Maastricht, waar drugs nog steeds voor veel overlast en criminele activiteiten zorgen. Het is enerzijds niet goed voor het imago van de streek, anderzijds zitten we ook met veel zware cannabisgebruikers. Die vaak hun verslaving financeren met criminaliteit."

Keulen begrijpt dat de Nederlandse regering meer toezicht wil op cannabisgebruik -en productie, maar vreest dat de legalisering van wietteelt een extra stimulans zal opleveren voor de verkopers van wiet. "En vergeet nooit dat wiet roken nog steeds zéér schadelijk is voor de gezondheid."

Burgemeester Kalmthout: "Een bizarre beslissing"

In de provincie Antwerpen hopen de grensgemeenten dat de Nederlandse overheid het voorstel eerst bespreekt met Vlaanderen, vooraleer een wet wordt doorgevoerd. "Voorlopig wachten we als Vlaamse grensstreek gewoon op overleg", zucht Lukas Jacobs (CD&V), burgemeester van Kalmthout.

"Of dit voorstel het probleem zal doen verschuiven richting Vlaanderen, is nu nog onduidelijk. Wat we er ook van vinden, we moeten dit bespreken met de Nederlandse en Vlaamse lokale besturen.  Om de problemen vooraf wat in te schatten en onze politiediensten op elkaar af te stemmen."Al voegt Jacobs er ook aan toe dat hij het Nederlandse voorstel vreemd vindt. "Cannabis is bij ons een verboden verdovend middel. Het feit dat een buurland die sector dan overneemt is merkwaardig. Het lijkt me een bizarre beslissing. En als het drugsprobleem daardoor naar onze gemeente verschuift, zullen we daar zéker niet gelukkig mee zijn, nee."  

Een bijzonder experiment in Nederland

Tientallen gemeenten die last hebben van drugscriminaliteit, vooral in het zuiden van Nederland, pleiten al langer voor experimenten met legale wiet. De Vereniging Nederlandse Gemeenten adviseerde in 2015 al om de wietteelt te reguleren. Nu wordt de verkoop van wiet in coffeeshops gedoogd voor Nederlanders, maar is het illegaal om wiet te kweken of in te kopen. Het is de bedoeling dat de overheid straks een vergunning aflevert aan de organisaties om de wiet te produceren. Belgische cannabisgebruikers kopen hun wiet altijd in het illegale circuit. Het Nederlandse experiment is bijzonder omdat CDA en ChristenUnie zich steeds sterk tegen legalisering van de teelt hebben gekeerd. Die partijen en ook de VVD stemden dit jaar in de Tweede Kamer dan ook tegen de zogeheten "wietwet" van D66 die voor regulering van de wietteelt had moeten zorgen.