Het creatieve lab van Daniël Termont: "De après-ski, dat is ook een manier van creatief zijn"

Het creatieve lab gaat in podcast, in tekst en voortaan ook in video, op zoek naar de creatieve momenten van zijn gast. Deze week staat het lab in het stadhuis van Gent, bij Daniel Termont (64), afscheidnemend burgemeester. Volgend jaar gaat hij met pensioen. Nu moet hij nog in een razend tempo creatief zijn om zijn stad te bestieren. Maar hij stopt niet weg dat hij het politieke klimaat sinds enkele jaren te bits vindt. Mocht ik twintig of dertig jaar jonger zijn, zegt hij nu, ik zou er niet meer aan beginnen. Een dag uit het leven van Daniël Termont. 

Ik sta om 5.45 uur op. Sedert mijn hartoperatie moet ik sportief zijn, niet alleen creatief, en ga ik een halfuurtje fietsen op de hometrainer. Dan neem ik een ontbijt om het zweet een beetje te laten indringen, dan een douche en dan vertrek ik naar het werk. Ik probeer altijd om 7.30 uur thuis te vertrekken om hier om 7.45 uur op kantoor te zijn.

Dat is vroeg, en vliegt u er dan onmiddellijk in?

Ik heb niet veel keuze. Voor mijn hartoperatie had ik dikwijls al om 7 uur vergaderingen. Mijn agenda zit alle dagen helemaal vol van ’s morgens vroeg tot ’s avonds heel laat. Dus ik heb niet veel tijd en niet veel keuze. En toch wil ik het volmaken, dat laatste jaar.

Video player inladen ...

Is dat echt vliegen van het een naar het ander of heeft u ook soms momenten om na te denken?

Zeer weinig. Sinds mijn hartoperatie van afgelopen zomer probeer ik met mijn assistente Sandra af te spreken om hier en daar een uurtje vrij te houden om gewoon eventjes te kunnen inhouden. Vroeger deed ik dat niet, dat was vliegen van ’t een naar ’t ander, maar dat is zeer moeilijk houdbaar.

Dat verschilt van dag tot dag, ik heb zo wat vaste dingen. De maandagochtend moet ik naar het partijbureau in Brussel, de dinsdagochtend om 8 uur hebben wij stafvergadering waar ik mijn mensen zie en afspraken maak. Daarna zie ik de kolonel van de brandweer, daarna zie ik de korpschef van de politie. De woensdagochtend is er SP.A-college, om 9 uur is er SP.A-Groen-college, meestal heb ik woensdag ook mijn vergaderingen voor Fluxus in Brussel.

De donderdagochtend hebben we om 8.30 uur college, meestal heb ik voordien al een afspraak om 8 uur. De vrijdagochtend hebben we om 8.30 uur vergadering van het politiek overleg, het college met gesloten deuren… Enfin, om maar te zeggen...

Kan u uzelf genoeg voeden om al die vergaderingen zinvol te kunnen volgen?

Ja, ’t is een kwestie van time management, je moet goed je tijd indelen. Ik kom zonet van een vergadering waar men mij gebrieft heeft voor een vergadering van twee dagen in Bonn. Ik  heb uitstekende medewerkers, en die briefen mij goed. Ik weet van uur tot uur wat ik doe, wat van mij verwacht wordt. En uiteraard, na al die jaren heb ik ook veel ervaring waar ik op kan terugvallen.

Als je mij vraagt: ben je creatief? Wel, ik moet van ’s morgens tot ’s avonds creatief zijn. Als een vergadering die ik voorzit, iets moeilijker gaat, dan is humor voor mij nooit ver weg, die breekt zoveel spanning. Ik probeer de mensen dan in een andere gemoedsgesteldheid te brengen, ijn plaats van "ik moet die pakken of ik moet daar...". Dan zeg ik: waar zijn we mee bezig, laat ons mens zijn.

Heeft u moeite met de bitsigheid die binnensluipt in het politiek bestel?

Video player inladen ...

Ja, zeer erg. Ik vind het een goede vraag, omdat die bitsigheid niet mijn vorm van aan politiek doen is. U weet, ik heb een dik medisch dossier achter de rug de laatste paar jaar, ik heb darmkanker gehad, ik ben aan mijn hart geopereerd, voordien ben ik aan mijn keel geopereerd, enzovoort. Los van dat heb ik ook de politiek zien evolueren naar een bitsig iets, waar men afrekent, waar men op personen speelt enzovoort. Ik heb een dik vel gekweekt in de loop van de jaren, maar ik heb het er wel moeilijk mee.

Mocht u mij vorig jaar gevraagd hebben: spijt het u dat u met pensioen moet gaan, dan zou ik gezegd hebben ja. Want ik doe het ontzettend graag. Als u het mij nu vraagt, dan zeg ik: het spijt me niet dat ik met pensioen zal gaan. De manier waarop er vandaag aan politiek gedaan wordt, is niet mijn stijl om aan politiek te doen. Ik zal hier 42 jaar gezeten hebben in deze raadszaal waar we nu zijn, ik heb hier echt waar 41 jaar ontzettend veel plezier gehad, ook zware discussies gehad, en ik vind dat we ideologisch moeten strijden. Maar de wijze waarop er vandaag persoonlijke aanvallen komen, dat is niet mijn stijl om aan politiek te doen. En mocht ik twintig of dertig jaar jonger zijn, ik zou er niet aan beginnen.

Echt waar?

Ja, ik meen dat.

En vanwaar komt dat?

U zult mij ook een politieke uitspraak toelaten. Ik ben ervan overtuigd dat dat komt sinds de N-VA aan de macht is. Dit is een andere vorm en stijl van aan politiek te doen. Permanent niet zeggen waar je voor staat, en wat uiteindelijk uw doelstellingen zijn, maar permanent zeggen dat het de schuld is van de socialisten en van Termont en die permanente aanvallen enzovoort. Nog eens, ik heb in al die jaren voldoende ervaring om dat allemaal te kunnen relativeren, maar dit is echt niet de stijl van politiek doen die ik gedurende die veertig jaar gewoon was.

De periodes dat u ziek was, uiteraard moest u toen herstellen, maar waren dat ook periodes om te herbronnen?

Eigenlijk niet. Voor mij was dat een goede oefening om te kijken hoe het zou zijn als ik met pensioen ben. Ja, ik zal het niet moeilijk hebben om onmiddellijk afstand te nemen van de politiek. Ik ben uiteraard in die periode de politiek van nabij blijven volgen, en ik zal dat ook in de toekomst doen. Ik zal ook, dat spreekt vanzelf, mijn partij blijven steunen op alle mogelijke manieren. Maar nee, dit is voor mij geen herbronning geweest, nee.

Maar de piano wenkt na het pensioen?

Dat spreekt vanzelf, ja. Er zijn zoveel dingen die ik zou willen doen. En hoe dichter ik bij mijn pensioen kom, hoe meer vragen ik krijg om dingen te gaan doen. Een groot Nederlands bedrijf is mij vorige week komen vragen of ik geen commissaris wil worden, bestuurder. Ik heb gisteren van een zeer grote internationale groep de vraag gekregen om in een adviescomité te zitten.

Ik krijg ontzettend veel vragen waar ik mij bijzonder vereerd om voel. Ik antwoord op niks, ik zal zien. Ik ben nu ook voorzitter van Fluxys, daar hebben de aandeelhouders mij gevraagd om nog te blijven tot 2022. Wat ik heb toegezegd. Als men mij politiek toelaat om te blijven als ik verdwenen ben als burgemeester, ben ik graag bereid om dit bedrijf nog verder te leiden.

Maar voor de rest: ik wil lezen, ik wil piano leren spelen, ik hoor de mensen spreken over formidabele feuilletons op TV, over films, over boeken. Ik lig op dit ogenblik zonder overdrijven met 30 boeken thuis naast mij waar ik absoluut in wil beginnen te lezen. Van sommige heb ik tien-twintig bladzijden gelezen, maar ik heb geen tijd. Ja, ik kijk daar naar uit om dat soort dingen te kunnen doen, om wat tijd aan mijzelf te kunnen spenderen. 

Video player inladen ...

Had u nooit vakantie?

Jaja, voor mij is vooral mijn wintervakantie heilig, al vele jaren. De krokusvakantie moet men mij niet storen. Tussen kerst en nieuwjaar ben ik hier weg, dat weet men in dit stadhuis. Ik ski zeer graag. Misschien verraadt mijn fysiek het niet, ik ski ook goed. Men zegt: ge zijt een workaholic, ik zeg: dat is niet waar, want ik ben zo graag lui, intellectueel lui. Dat ik niet met dossiers moet bezig zijn, en discussiëren en oplossingen voor dingen zoeken.

Mijn enige probleem is dan: hoe geraak ik het rapst aan de skipiste, hoe ben ik het rapst boven, hoe geraak ik het rapst beneden, en terug boven. En hoe ben ik zo rap mogelijk aan de après-ski, dat we wat pinten kunnen drinken, dat we ons kunnen amuseren. Dat is ook een manier van creatief zijn, waar je veel meer geniet dan hele dagen met je job bezig zijn. 

De boeken die klaarliggen voor uw pensioen, kan u één of enkele voorbeelden geven?

Dat is ongelooflijk gevarieerd. Ik heb bijvoorbeeld van de schrijver Mak, In Europa, zijn eerste boek gelezen. Europa twee ligt klaar om te lezen. Er is een uitzending van iemand bij jullie op de VRT, ik zie die TV-uitzendingen niet, maar men heeft mij gezegd dat dat bijzonder goed is, … die bekende Vlamingen uit het verleden volgt, maar ik heb zijn naam….

Arnout Hauben?

Ja. Arnout. Zijn boek (De helden van Arnout, JH) ligt klaar, ligt als eerste klaar om te lezen. Ik heb nu Moussa of de dood van een Arabier (van Kamel Daoud, JH) gelezen. Net uit. Ik lig met pakken boeken, zeer gevarieerd, fiction en non-fiction, dat interesseert mij allemaal. Mijn probleem is, als er een nieuwe boek uitkomt, dat ik het koop, en natuurlijk geraakt hij op de hoop, want ik heb geen tijd om hem te lezen. Maar waarschijnlijk weet u, ik heb dat al een paar keer gezegd, dat ik een grote fan ben van Pablo Neruda, en ik durf het werk van Pablo Neruda twee of drie keer te lezen. 

Zijn er dingen die u verhinderen om op goeie ideeën te komen? Een volle mailbox, dat is wat veel mensen in deze serie aanhalen. Ik neem aan dat uw mailbox gekuist wordt voor u?

Neen, dat is iets wat ik zelf doe. Behalve toen ik een week uit circulatie was, en gevraagd heb aan mijn medewerkers om mijn mails te doen, maar voor de rest doe ik mijn mails allemaal zelf. Maar al de rest van sociale media, Facebook, dat doen mijn medewerkers. Twitter doe ik ook persoonlijk, als ik kan natuurlijk. Als ik niet kan, wordt er niet geantwoord, en daarmee gedaan. 

Hoeveel mails zijn dat?

In normale omstandigheden zijn dat 250 à 300 mails per dag. Ik werk daarvoor zeer hard. Ik was gisteravond om 21 uur thuis, dat is bijzonder vroeg voor mijn doen. Maar dan zit ik nog tot bijna middernacht mails te beantwoorden. Al wat niet direct tot mijn bevoegdheid behoort dispatch ik naar de bevoegde medewerkers, maar de mensen weten wel dat ik het gelezen heb. Ik krijg ook een kopie van het antwoord en ik lees dat ook. Als iemand mij dan op straat aanspreekt: burgemeester, ik heb u een mail gestuurd over dit of dat, dan zeg ik: ik herinner mij dat, en je hebt dan ook gereageerd. 

Hoe neemt u moeilijke beslissingen?

Ik heb uitstekende medewerkers, ik vraag heel dikwijls advies aan mijn medewerkers. In de meeste gevallen volg ik ook dat advies, omdat we zo een stuk op elkaar… Mijn woordvoerder bijvoorbeeld, Claude Beernaert, is al heel lang mijn medewerker, we kennen mekaar door en door, hij weet welke woorden ik zou gebruiken op bepaalde momenten. Ik heb een uitstekende kabinetchef, Daan, waar ik heel dikwijls advies aan vraag. Maar dikwijls heb ik ook geen tijd om advies te vragen. Dan moet ik zelf de beslissing nemen, en dan moet ik creatief zijn. Het lukt me niet altijd, maar laat ons zeggen dat het lukt in negen van de tien gevallen om de boel samen te houden en oplossingen te vinden.

Video player inladen ...

Is er iets wat u aan uzelf zou willen veranderen?

Ja, ik heb geen geduld. Als ik het idee heb dat ik beter daar zou zitten, dan zal ik zeggen: meneer, willen we van plaats verwisselen? En zodra ik op uw stoel zit, ben ik al bezig met het volgende probleem. Ik vind van mezelf dat ik soms nogal onhebbelijk ben omdat ik dingen wil laten vooruitgaan. Ik denk dat ik te weinig geduld heb, in alles, ook privé hoor. 

We hebben de dag daarnet geopend, we gaan hem ook sluiten. Wat is het laatste wat u doet voor u gaat slapen?

Dat hangt af van dag tot dag. Meestal is dat de ontbijttafel dekken, dat is mijn opdracht. Meestal zorg ik, dat spaart mij wat tijd ’s morgens, dat ik de ontbijttafel heb klaargezet voor ik in mijn bed kruip. 

Heeft u een levensmotto?

Eigenlijk niet. Kijk, ik ben ongelooflijk rationeel. Op de meest trieste momenten van mijn leven, en dan denk ik aan de dag dat de dokter mij zei: je hebt darmkanker, dan zou ik kunnen beginnen te panikeren en depressief worden. Dan zeg ik: goed, wat gaan we daaraan doen dokter? Hoe gaan we dat nu aanpakken? Ik ben daar heel realistisch in.

Toen ik 44.500 en meer stemmen haalde bij de verkiezingen, stonden honderden, misschien duizend militanten te juichen voor mij, dan dacht ik: hoe ga ik dat hier morgenvroeg aanpakken? Want dat is een immense verantwoordelijkheid. Ik ben niet iemand die depressief wordt, en ook niet iemand die begint te zweven als het heel goed gaat. Als ik een levensmotto heb dan is het: we zullen wel zien wat het volgend uur gebeurt hé. 

Foto's: Alex Vanhee, montage podcast: Gunter Joosen