Meest recent

    De cultus rond Che Guevara gaat nog altijd door, 50 jaar na zijn dood

    Vijftig jaar geleden werd Ernesto 'Che' Guevare geëxecuteerd door Boliviaanse soldaten onder Amerikaans bevel. De dood van de iconische verzetsstrijder beroert nog altijd vele harten, maar wie is de man achter het wereldbekende gezicht? 

    Vandaag is het 50 jaar geleden dat guerrilla strijder Ernesto ‘Che’ Guevara werd geëxecuteerd door het Boliviaanse leger. Zijn dood wordt herdacht met een vijf dagen durend eerbetoon in Bolivië, dat vandaag wordt afgerond. Mede dankzij fotograaf Alberto Korda en kunstenaar Andy Warhol, die Che vereeuwigde in een van zijn bekende popart werken, draait de cultus rond Che nog steeds op volle toeren. Overal ter wereld laten bevrijdingsstrijders zich nog altijd inspireren door de iconische verzetsstrijder. Niemand kijkt dan ook nog vreemd op als Koerden of Palestijnen met vlaggen waaien met daarop Che's beeldtenis. Even recapituleren voor diegenen bij wie er geen belletjes rinkelen. 

    Demonstranten houden vlaggen en posters vast met het portret van Che Guevara tijdens een mars tegen de oorlog in Syrië . Demonstranten houden vlaggen en posters vast met het portret van Che Guevara tijdens een mars tegen de oorlog in Syrië . AFP or licensors

    De Argentijn Ernesto Guevara werd geboren in 1928, in een middenklassengezin met linkse sympathieën. Hij studeerde voor arts, maar had daarnaast ook een grote intellectuele honger die hij onder meer stilde met Marxistische klassiekers. Tijdens en na zijn studies reisde hij door het Zuid-Amerikaanse continent waarin hij telkens opnieuw geconfronteerd werd met de schrijnende levensomstandigheden van de arbeidersklasse. Geïnspireerd door Marxistische geschriften raakte hij ervan overtuigd dat het proletariaat bevrijd moest worden van de kapitalistische onderdrukkers. 

    In 1954 kwam hij in Mexico terecht en leerde er Fidel Castro kennen. Zij richtten samen een guerrillabeweging op en startten in 1956 de
    communistische revolutie tegen de Amerikaans gezinde Cubaanse president Fulgencio Batista. In 1959 slaagden de rebellen erin de dictator te verdrijven onder leiding van Che. Fidel Castro werd premier en Che minister van industrie en voorzitter van de Nationale Bank, samen vormden ze Cuba om tot een socialistisch regime. Che ontpopte zich ook tot internationaal pleitbezorger van het communisme als woordvoerder bij de VN en minister van Buitenlandse Zaken. Zijn oproep tot gewapende strijd tegen de imperialistische machten en openlijke steun voor communistische verzetsbewegingen wereldwijd schoot in het verkeerde keelgat van de Amerikanen en Che werd al snel een belangrijk Amerikaans staatsvijand. 

    Fidel Castro en Ernesto 'Che' Guevara Fidel Castro en Ernesto 'Che' Guevara © Underwood Archives - creative.belgaimage.be

    Na mislukte plannen om een revolutie te starten in Argentinië, Venezuela en Congo richtte hij zijn pijlen op Bolivia. Toen hij in 1966 in Bolivia aankwam, was Che de meest gezochte man van de Amerikaanse veiligheidsdienst, de CIA, geworden. De Verenigde Staten wilde absoluut vermijden dat Bolivia een tweede Cuba zou worden en zette enorme middelen in om dit te voorkomen. Er werd een enorme troepenmacht ter plaatse gestuurd die Che samen met het Boliviaanse leger op 8 oktober 1967 kon vatten. Een dag daarna werd hij op bevel van de CIA geëxecuteerd.   

    Maar zijn opmars was niet te stuiten. In Cuba kreeg hij een heldenstatus die top op vandaag in stand wordt gehouden, onder andere met een gigantisch mausoleum in Santa Clara. Maar door zijn gewapende strijd is Che voor anderen niet meer dan een wreedaardige guerrilla. Onder zijn bevel werden namelijk heel wat politieke tegenstanders geëxecuteerd. 

    Die dubbele houding tegenover Che heeft naar aanleiding tot zijn herdenkingdienst ook tot een rel geleid. De Boliviaanse president Evo Morales is een grote voorstander van de verzetsleider en pleit ervoor Che's strijd tegen het imperialisme verder te zetten. Heel wat Boliviaanse ex-militairen weigeren Che Guevara daarentegen te eren als een nationale held en schrijven hem af als een staatsvijand die zij terecht uitgeschakeld hebben. Zij vinden dan ook dat Bolivia hen zou moeten eren, samen met de 58 Boliviaanse soldaten die omkwamen in de strijd tegen de guerrillagroep van Che.