Meest recent

    cor.europa.eu

    Catalonië toont aan dat EU worstelt met de regio's, maar wat doet het Europees Comité van de Regio's dan? Vijf vragen en vijf antwoorden

    Het voorbeeld van Catalonië toont aan dat de EU soms worstelt met regio's die opkomen voor eigen belangen. Er bestaat nochtans een Europese instelling die zich exact daarvoor inzet. Dat Europees Comité van de Regio's komt vandaag samen in Brussel. Maar wat is dit Comité en wat doet het precies?

    Wat is het Comité van de Regio's en waarom bestaat het?

    Het Europees Comité van de Regio's presenteert zichzelf als "de stem van de regio's en steden in de EU". Het Comité geeft advies aan de Europese instellingen, onder andere wanneer er wetgeving wordt gemaakt. Zo krijgen ook lokale en regionale overheden (denk bijvoorbeeld aan de Vlaamse regering) een stem in Europese wetgeving. Ongeveer zeventig procent van alle Europese wetgeving heeft immers een rechtstreekse invloed op regio's.  In principe moeten de Europese instellingen het Comité ook steeds raadplegen bij alles wat voor lokale en regionale overheden van belang kan zijn. Er zijn zes commissies, elk met hun eigen beleidsdomein. Zo is er een commissie die de belangen van de regio's behartigt voor onderwijs en cultuur en een andere die de thema's milieu, klimaat en energie groepeert.

    Wanneer werd het Comité opgericht?

    Na het verdrag van Maastricht werd in 1994 het Comité van de Regio's opgericht met als doel de burgers dichter bij de EU te brengen. In 2009 werd de macht van het Comité nog uitgebreid op basis van het subsidiariteitsprincipe. Volgens dit principe moeten beslissingen steeds genomen worden op het laagst mogelijke niveau, bijvoorbeeld het regionale niveau. Sinds 2009 kan het Comité een klacht indienen bij het Hof van Justitie wanneer de regio's onterecht niet worden betrokken bij beslissingen of wetgeving.

    Wie zit in het Comité?

    Het Comité telt 350 leden uit alle 28 EU-landen, die vijf jaar lang hun eigen regionale overheid vertegenwoordigen. Karl-Heinz Lambertz, lid van de Belgische Senaat, is voorzitter van het Comité. Het aantal vertegenwoordigers dat een land mag leveren, hangt af van het bevolkingsaantal. De 12 Belgische leden komen uit elk taalgebied en zijn meestal parlements- of regeringsleden op regionaal niveau. Andere Belgische leden zijn Luc Van den Brande, voormalig minister-president van Vlaanderen, en Bart Somers, burgemeester van Mechelen en lid van het Vlaams Parlement.

    Waarom is er soms kritiek op het Comité van de Regio's?

    Eén voordeel van het Comité is dat steden en regio's via deze weg hun belangen zelf kunnen verdedigen in de EU. Maar het Comité kan ook gezien worden als een voorbeeld van een overdaad aan bureaucratisering: naast het Comité zelf is er bijvoorbeeld ook een administratie van 600 mensen die de besluiten moet uitvoeren. En per jaar slorpt de werking van het Comité ongeveer 89 miljoen euro op. Dit terwijl het Comité eigenlijk relatief onbekend is.

    Waarom komt het Comité nu plots in het nieuws?

    Het Comité komt elk jaar maximaal zo'n zes keer samen. Maar vandaag volgt na een speech van Lambertz over de plek van steden en regio's binnen de EU, een debat tussen regionale leiders over de toekomst van Europa. Zo staat er ook een debat over de kwestie Catalonië op de agenda.  En ook Europees President Donald Tusk zal aanwezig zijn. Al deze activiteiten kaderen binnen de 15e Europese week van regio's en steden. Duizenden deskundigen komen deze week naar Brussel om allerlei workshops rond regionaal beleid te volgen.