Meest recent

    Oorlog om Iraakse stad Kirkuk

    Bij de Iraakse stad Kirkuk staan Koerdische strijders en het Iraakse regeringsleger gewapend tegenover elkaar. De Iraakse regering had de Koerden 24 uur de tijd gegeven om zich terug te trekken, maar die hebben dat ultimatum naast zich neergelegd. Het Iraakse leger is intussen begonnen met een offensief. 

    analyse
    Jens Franssen
    Jens Franssen is Midden-Oosten-expert voor VRT Nieuws.

    Toen ik twee weken geleden naar Kirkuk trok om er verslag uit te brengen over het onafhankelijkheidsreferendum leken er twee 'Kirkuks' te bestaan. Het Koerdische deel, waar overal Koerdische vlaggen te zien waren en mensen in feestkledij naar de stembus te trekken, en een ander deel, waar vooral Arabieren en Turkmenen wonen. Daar was de spanning te snijden. Niemand was opgezet met het referendum.

    'Hier komt oorlog van' voorspelde de lokale leider van Turkemen. Vandaag staan Koerdische strijders en het regeringsleger gewapend tegenover elkaar. Inzet is de controle om het olierijke Kirkuk. De regering in Bagdad heeft de Koerden 24u gegeven om zich terug te trekken, maar die hebben dat ultimatum naast zich neergelegd.

    Kirkuk Koerdisch

    Kirkuk is altijd al een verdeelde stad geweest waar minderheden samentroepen. De voorbije decennia verschillede die samenstelling nogal door nederzettingspolitiek en inwijking uit de nabijgelegen regio's. De stad ligt op de grens tussen Arabisch en Koerdisch gebied. De Koerden maken de grootste groep uit van de inwoners van de stad. Voor heel wat Koerden heeft Kirkuk een soort mythische status van 'oude hoofdstad'. Voor hen maakt Kirkuk ontegensprekelijk deel uit van een vrij en onafhankelijk Koerdistan.

    Wie Kirkuk controleert, controleert de olie-installaties bij de stad

    De opmars van terreurgroep IS veranderde de situatie dramatisch. Het Iraakse leger ging op de loop voor IS en daarmee verdween de invloed van Bagdad in Kirkuk. De Koerdische strijders heroverden vorig jaar Kirkuk en de dorpen daarrond en verlegden de bestaande bestandslijn. De verzwakte Iraakse regering had de handen vol met de strijd tegen terreurgroep IS en liet, bij gebrek aan alternatief, betijen in Kirkuk.   

    AP2005

    De regio rond Kirkuk is bijzonder rijk aan olie, en net buiten de stad zijn er verschillende grote olie-installaties. Wie Kirkuk controleert, krijgt er gelijk de inkomsten van de olie bij. Een reden te meer voor de Koerden om de controle over Kirkuk stevig in de hand te houden.

    Eenheid van Irak

    Voor de regering in Bagdad gaat de controle over Kirkuk over meer dan alleen maar olie. Bagdad is woest op de Koerden vanwege het referendum over de onafhankelijkheid. Dat de Koerden bij Kirkuk dan nog eens hun territorium hebben uitgebreid is de druppel te veel. Bagdad strijdt voor de eenheid van Irak, of toch op zijn minst voor die gebieden waar de Koerden niet de absolute meerderheid uitmaken. Ook in Kirkuk zelf is overigens niet iedereen opgezet met de alleenheerschappij van de Koerden. Minderheidsgroepen zoals de Turkmenen voelen in de hoek geduwd en hopen dat de regering in Bagdad voor een evenwichtiger bestuur kan zorgen.

    Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.