Meest recent

    AFP or licensors

    SPD kan in Nedersaksen zwart 2017 toch met positieve noot beëindigen

     Nauwelijks drie weken na de Duitse parlementsverkiezingen kunnen zo'n 6,1 miljoen stemgerechtigden vandaag in Nedersaksen opnieuw naar de stembus voor de verkiezing van een nieuw deelstaatparlement. Voor de Duitse sociaaldemocraten was het voorlopig een zwart 2017: ze verloren verkiezing na verkiezing.

     In Nedersaksen, landbouwstaat nummer 1 in Duitsland maar tevens thuisbasis van autobouwer VW, kunnen ze hun blazoen enigszins oppoetsen. SPD-kopman Stephan Weil strijdt er om een tweede ambtstermijn en is na een inhaalrace in de peilingen weer volop in de running. Normaal waren er in Nedersaksen in januari 2018 verkiezingen. De stembusgang werd echter met drie maanden vervroegd nadat Elke Twesten, parlementslid voor Die Grünen, in augustus volkomen onverwacht naar de christendemocratische CDU overliep en de rood-groene regering daardoor haar meerderheid van nauwelijks één stem verloor.

    De peilingen voorspellen een nek-aan-nekrace tussen de twee "groten", CDU en SPD. Uitdager van de 58-jarige Weil is de 50-jarige Bernd Althusmann. De christendemocraten lagen lang duidelijk op kop, maar sinds het debacle bij de parlementsverkiezingen van 24 september zijn de sociaaldemocraten aan een inhaalrace bezig. Bij de meest recente peiling heeft de SPD (33 procent) zelfs een kleine voorsprong op de CDU (32 procent).

     De vorming van een nieuwe regering belooft in elk geval een moeilijke klus te worden. Net zoals op federaal niveau is er in Nedersaksen een versplintering van het politieke landschap. Nu zijn er in het deelstaatparlement in Hannover nog vier partijen vertegenwoordigd: CDU, SPD, de liberale FDP en Die Grünen. Als de peilingen juist zijn, worden er dat na vandaag/zondag zes, met de intrede van het rechtspopulistische Alternative für Deutschland (AfD) en Die Linke. 

    Huwelijk van CDU en FDP haalt het niet

    Zoals de kaarten nu liggen, is een voortzetting van rood-groen onmogelijk en ook een huwelijk van CDU en FDP haalt het niet. Een "grote coalitie" van christen- en sociaaldemocraten is wel een optie, maar Weil heeft die al afgedaan als "extreem onwaarschijnlijk". Blijven nog een zogenaamde "Jamaica-coalitie" van CDU, FDP en Die Grünen en een "verkeerslichtcoalitie" ("Ampelkoalition") van SPD, FDP en Die Grünen over.

    De eerste ligt echter moeilijk door de verzuring van de relaties tussen christendemocraten en groenen na de overstap van Twesten. De tweede wordt door de liberalen "categorisch" naar de prullenmand verwezen omdat ze niet gezien willen worden als redder in nood voor een afgestrafte huidige coalitie.

    Nedersaksen was één van de zes deelstaten die de christendemocraten tijdens het bewind van hun voorzitster en kanselier Angela Merkel aan de oppositie verloren. Eerder dit jaar veroverde de CDU Sleeswijk-Holstein en Noordrijn-Westfalen echter terug op de SPD en in Saarland kon ze haar positie als sterkste partij nog uitbouwen. In Nedersaksen bestaat voor de sociaaldemocraten nu de mogelijkheid om de ontgoocheling weg te spoelen en 2017 toch nog met een positieve noot te beëindigen.

    Afstraffing

    De parlementsverkiezingen van drie weken geleden waren voor de SPD en haar kanselierskandidaat Martin Schulz een afstraffing. De partij ging de dieperik in tot 20,5 procent van de stemmen, haar slechtste resultaat bij nationale verkiezingen sinds de oprichting van de Bondsrepubliek in 1949. Maar ook de CDU/CSU van Merkel moest een opdoffer slikken en verloor 8,5 procent van de stemmen in vergelijking met 2013.

    De christendemocraten blijven echter met voorsprong de grootste partij in de Bondstag en hebben het initiatief voor de vorming van een nieuwe federale regering. Merkel wil een "Jamaica-coalitie" in het zadel hijsen, maar wou pas met gesprekken daarover starten na de deelstaatverkiezingen in Nedersaksen. De eerste aftastende gesprekken zijn voor komende woensdag gepland. Of er tegen Nieuwjaar een nieuwe Duitse regering is, is hoogst onzeker: het water tussen met name FDP en Die Grünen is heel diep en de verwachting is ook dat die twee partijen hun huid duur zullen verkopen.