Meest recent

    Is donorbloed van vrouwen die ooit zwanger waren slecht voor mannen?

    De overlevingskans van mannelijke patiënten lijkt beïnvloed te worden door het feit of ze ooit bloed kregen van vrouwelijke bloeddonors die een zwangerschap doormaakten. Dat blijkt uit statistisch onderzoek, maar de onderzoekers blijven zeer voorzichtig.  

    Het vraagstuk bestaat al langer: wat zijn mogelijke effecten van geslacht bij bloedtransfusies? Als mannen bloed krijgen van een vrouwelijke donor die ooit zwanger was, kunnen ze daar dan nadeel van ondervinden? Onderzoekers van Sanquin en het Leids Universitair Medisch Centrum hebben dit vraagstuk vastgenomen en afgetoetst bij gegevens over 31.118 patiënten.

    Het blijkt nu dat er zich bij mannelijke patiënten die donorbloed kregen van een vrouw die ooit zwanger was, een "statistisch significante" stijging in het sterftecijfer voordoet (het risico stijgt naar 1,13) terwijl dat bij vrouwelijke patiënten niet het geval is, met een risico van 0,99. Voor vrouwen lijkt het dus niet uit te maken van wie ze bloed krijgen, bij mannen wel. Vooral mannen onder de 50 zouden negatieve effecten ondervinden.

    "We hebben meer onderzoek nodig"

    Mogen mannen dan geen bloed meer krijgen van vrouwen die zwanger zijn geweest? Zo'n vaart loopt het niet meteen, want de onderzoekers voegen er in hun rapport meteen aan toe dat er nog veel onderzoek nodig is. 

    Alleen als dit bevestigd wordt door nieuw onderzoek, kunnen er conclusies aan worden gekoppeld. "Verder onderzoek is nodig om deze bevindingen bevestigd te zien, om hun klinische betekenis te bepalen en het onderliggende mechanisme te achterhalen," schrijven de onderzoekers in het Journal of the American Medical Association (JAMA).

    De onderzoekers hopen op verder onderzoek in het buitenland dat de resultaten kan bevestigen, en hopen om met andere wetenschappers verklaringen te kunnen vinden.  

    Er is een vaststelling gedaan, maar er is nog geen wetenschappelijke verklaring

    Philippe Vandekerckhove, Rode Kruis Vlaanderen

    "Nog geen enkele wetenschappelijke verklaring"

    Ook Philippe Vandekerckhove van het Rode Kruis Vlaanderen benadrukt dat het veel te vroeg is om conclusies te trekken. "Er zijn nog veel openstaande vragen. De onderzoekers hebben enkel een vaststelling gedaan, maar er is nog geen enkele wetenschappelijke verklaring." Vandekerckhove benadrukt dat in het verleden nog al is gebleken dat een eerste vaststelling later volledig wordt tegengesproken door een uitgebreider onderzoek.

    Vandaag wordt er bij bloedtransfusies geen rekening gehouden met het geslacht van donor en ontvanger. Volgens Vandekerckhove is er eerst meer onderzoek nodig, maar dat kan jaren duren. "Je zou bewust een grote groep mannelijke proefpersonen bloed van zwangere vrouwen moeten toedienen. Maar je kan je dan afvragen of dat ethisch wel verantwoord is. Een ethische commissie moet daar eerst over oordelen."

    Waarom?

    Hoe het resultaat van dit onderzoek verklaard kan worden, is nog niet duidelijk. De effecten van een bloedtransfusie zijn vaak niet meteen duidelijk, en kunnen soms pas na jaren optreden, wat de zaken bemoeilijkt. Het is ook niet bekend waarom de effecten vooral optreden bij mannen onder de 50. Mogelijk speelt het afweersysteem een rol (zwangere vrouwen maken bepaalde specifieke afweerstoffen aan) of spelen hormonen een rol.