Meest recent

    De jacht op de witte konijnen in de politiek

    Minder dan één jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen lopen de politieke partijen zich warm voor de campagne. De samenstelling van de lijsten waarmee de verschillende partijen naar de kiezer trekken zijn een resultaat van vaak maandenlang intern debat. En op die lijsten staan keer op keer nieuwe, frisse én vaak ook onervaren kandidaten. De jacht op het witte konijn is alweer geopend. Op de telefoonlijsten van de voorzitters staan blijkbaar: Marc Van Ranst, Darya Safai, Ish Ait Hamou en nog vele anderen. Het witte konijn, een gegeerde diersoort zo blijkt.

    De Antwerpse socialisten en groenen verbaasden vorige week vriend en vijand. Niet met de aankondiging dat ze met één gemeenschappelijke lijst, onder de noemer Samen, naar de kiezer zullen trekken. Dat was intussen een slecht bewaard publiek geheim. Maar wel dat de nummer twee op die lijst Jinnih Beels wordt. Beels was politiecommissaris van Mechelen en tot voor ze die functie had werkte ze bij de Antwerpse politie. Dat korps verliet ze uit onvrede met het beleid van de korpschef en de burgemeester. 

    Een eerste wit konijn was gevonden. Voor politieke partijen is die zoektocht elke keer opnieuw belangrijk en vaak ook zinvol, zegt politicoloog Nicolas Bouteca van de UGent: "Politieke partijen vinden de dag van vandaag verbreding belangrijk. Ze zoeken aansluiting bij de burger en gaan daarom op zoek naar mensen die geen deel uitmaken van de traditionele partijpolitiek."

    Snuffelronde is volop bezig

    Wie een mening heeft, een grote aanhang telt op sociale media en het maatschappelijke debat niet schuwt, krijgt gegarandeerd wel eens een telefoontje uit de Wetstraat. 

    Darya Safai, een Iraans-Belgische activiste, zou nu zo'n telefoontje ontvangen hebben van de N-VA. Een akkoord zou er nog niet zijn en de partij zelf wil bevestigen noch ontkennen dat er contacten zijn met Safai. Ook dat hoort bij de snuffelronde. Er worden namen gelost, er wordt gepolst naar reacties binnen en buiten de partij. En wanneer beide partijen dan toch tot een akkoord komen volgt er meestal een druk bijgewoonde persconferentie. Herinner u de overstap van Kamervoorzitter Siegfried Bracke naar N-VA in 2010.

    Darya Safai is een perfect wit konijn. Ze haalt regelmatig de nationale pers met opiniestukken over bijvoorbeeld de islam en de hoofddoek. Ze is uit Iran gevlucht en is tandarts en ondernemer. Haar levensverhaal kan zo verfilmd worden en spreekt tot de verbeelding van iedereen. Politieke partijen zoeken altijd naar dat soort mensen, zegt ook Nicolas Bouteca.

    “Door mensen van buiten de partij aan te trekken willen politieke partijen een duidelijk signaal geven. Ze willen eigenlijk zeggen dat ze bezig zijn met de bekommernissen van de mensen in plaats van met de eigen partijpolitiek. Veel mensen zijn gefrustreerd over de politiek en door mensen van buiten de partij te betrekken werk je de indruk dat je partij breder kijkt en niet enkel met zichzelf bezig is. En dat is wat mensen uiteindelijk willen."

    Darya Safai op de foto met N-VA voorzitter Bart De Wever Darya Safai op de foto met N-VA voorzitter Bart De Wever James Arthur Photography

    De strijd om het strafste witte konijn

    De telefoonrekeningen van partijvoorzitters zullen dezer dagen iets hoger liggen dan normaal. Op feestjes en recepties tussen de 'smalltalk' en de schuimwijn door: overal polsen politici naar interesse bij mogelijke witte konijnen. De ene naam al straffer dan de ander.

    Marc Van Ranst, wereldberoemd in Vlaanderen dankzij de vogelgriep een aantal jaren geleden, hoogleraar aan de Leuvense Universiteit en fervent Twitteraar kreeg ook al zo'n telefoontje, maar hij bedankte vriendelijk: "Ik denk dat je ook een mening kan laten horen zonder tot een bepaalde politieke partij te behoren. Partijtucht bijvoorbeeld, dat is iets waar ik het bijzonder moeilijk mee zou hebben. Dus ik vind het bijzonder comfortabel op deze manier. Momenteel."

    Wie in een mediastorm terechtkomt, zeker een jaar voor de verkiezingen, kan zich ook verwachten aan een paar politieke aanbiedingen.  Alona Lyubayeva die plots de inzet werd van politieke discussies op het hoogste niveau in de Vlaamse regering toen ze ontslagen werd als Vlaams diversiteitsambtenaar bedankte ook voor de lokroep van de politiek:

    "Ze hebben mij benaderd onmiddellijk na mijn ontslag en toen heb ik gezegd dat ik op dat moment die beslissing niet zou nemen. Ik wil in geen tweede storm terecht komen dus da's een beetje mijn bedenking. Er wordt in het huidige politieke klimaat te snel op de man gespeeld."

    Alona Lyubayeva te gast in 'De Afspraak' bij Bart Schols Alona Lyubayeva te gast in 'De Afspraak' bij Bart Schols

    Niet elk wit konijn is een onverdeeld succes geworden. Vooral ondernemers verlieten vaak teleurgesteld de (trage) politiek

    Nicolas Bouteca, politicoloog UGent

    Niet elk wit konijn is een goed wit konijn

    De voorbije jaren zijn er heel wat witte konijnen gezocht én gevonden. Van journalisten tot bekende Vlamingen, ondernemers en sportpersoonlijkheden. Maar niet elk wit konijn op een kieslijst leverde uiteindelijk goed parlementair werk. Sommigen verlieten uiteindelijk zelf de politiek omdat het 'hun ding niet was.'

    "Je hebt een aantal soorten witte konijnen. De bekende Vlamingen worden vooral gebruikt vanwege hun bekendheid, zij moeten stemmen opleveren. Maar ze groeien niet allemaal uit tot een succes", stelt Bouteca vast.

    "Een categorie die het wel goed doet, zijn de journalisten. Vaak hebben zij de politiek al van dichtbij gezien, ze zijn vertrouwd met het concept en slagen er in om compromissen te maken. Denk maar aan Siegfried Bracke, die nu toch voorzitter van de Kamer is. Of Dirk Sterckx die de VRT verliet en nog Open VLD-voorzitter is geweest ."

    "Bij sommige soorten witte konijnen werkt het vaak niet en dat zijn de experts en ondernemers. Zij lopen niet graag in de pas, hebben moeite met partijtucht en schrikken van de traagheid van het politieke proces."

    Een CEO neemt liever zelf beslissingen in plaats van een partijstandpunt te verdedigen

    Nicolas Bouteca, politicoloog UGent

    Een Vlaamse klassieker

    Het fenomeen van het wit konijn is niet nieuw. Er zijn al vele konijnen geweest en er zullen er nog vele volgen. Denk maar aan oud-Miss België Anke Vandermeersch, nog altijd actief bij Vlaams Belang. Of Ivo Belet die een journalistieke loopbaan bij de openbare omroep inruilde voor een carrière als Europarlementslid bij CD&V.

    Inge Vervotte groeide uit tot het gezicht van het Sabena-personeel in de laatste maanden voor het faillissement van de nationale luchtvaartmaatschappij. Ze werd Vlaams én federaal minister, maar ze verliet uiteindelijk de politiek.

    Ook Rik Torfs, de professor die Kerkelijk Recht opnieuw hip maakte in Vlaanderen, kocht een lidkaart bij CD&V en ging zetelen in de Senaat om terug te keren naar z'n eerste liefde, de universiteit. Ook onze huidige minister van Financiën, Johan Van Overtveldt, jarenlang journalist kon de verleiding van de Wetstraat niet langer negeren en besloot om van de zijlijn naar het centrum van de macht te verhuizen.

    Vroeger waren de sporters in trek. Jean-Marie Dedecker of Gella Vandecaveye. Wie op de Olympische Spelen records brak zou zeker in de Wetstraat de grond doen daveren. Bekende Vlamingen, gaande van acteurs tot zangers en zangeressen waren het ultieme stemmenkanon. Maar die tijden lijken voorbij. Politieke partijen willen vooral verbreden en willen mensen aantrekken die het maatschappelijk debat aanwakkeren, die stemmen naar de partij brengen omwille van hun ideeën en standpunten en niet enkel en alleen omdat ze toevallig een bekende kop hebben. Het wit konijn anno 2017 heeft daarom iets meer overlevingskans in de Wetstraat dan al de illustere voorgangers zegt Bouteca. De jacht is dus geopend.