Meest recent

    Gemodificeerd proteïne vermindert zwaarlijvigheid bij muizen, ratten en apen

    Een team van onderzoekers heeft ontdekt dat een gemodificeerde versie van een proteïne, die van nature in het lichaam wordt aangetroffen, muizen, ratten en Java-apen gewicht doet verliezen. Hogere niveaus van de GDF 15-proteïne in het lichaam maken dat het voedsel langer in de maag van de proefdieren blijft, waardoor ze langer een verzadigd gevoel hebben.  

    Zwaarlijvigheid is een groeiend probleem zowel in de industrielanden als in de ontwikkelingslanden, en geschat wordt dat meer dan twee miljard mensen wereldwijd te kampen hebben met overgewicht. Om het probleem aan te pakken, is er een echte industrie ontstaan van producten om gewicht te verliezen, maar die producten bieden over het algemeen slechts gemengde resultaten.  Ondertussen blijven wetenschappers zoeken naar therapieën om te voorkomen dat mensen te zwaar worden, of om op een veilige manier overtollig gewicht te verliezen dat ze al gewonnen hebben. 

    In die zoektocht hebben onderzoekers van de farmaceutische firma Amgen zich nu toegespitst op de proteïne GDF 15 (Growth/differentiation factor 15). GDF 15 wordt van nature aangemaakt in het lichaam, en er is van geweten dat het een rol speelt bij het metabolisme, de stofwisseling. Uit eerdere studies was al gebleken dat slanke mensen en dieren meestal meer GDF 15 in hun lichaam hebben.

    Zo vertoonden muizen die grotere hoeveelheden ervan aanmaken dan normaal, een vermindering van de hoeveelheid eten die ze innamen, en een lager lichaamsgewicht dan normale muizen, en kregen ze geen overgewicht en weerstand tegen insuline, terwijl muizen met een gebrek aan GDF 15 zelfs met een standaarddieet wel meer vetmassa en overgewicht kregen. De concentraties van GDF 15 in het bloedplasma bij muizen en mensen zijn verhoogd in geval van een verwonding, hart- en vaatziekten, chronische nierziekten en kanker. Verhoogde niveaus van GDF in het plasma staan in verband met een verminderde lichaamsmassa bij patiënten met vergevorderde kanker, en met een lagere BMI bij gezonde menselijke tweelingen. 

    Een Java-aap in het wild in India. (Foto: Dyon Joël/Wikimedia Commons) Een Java-aap in het wild in India. (Foto: Dyon Joël/Wikimedia Commons)

    Langer in het lichaam

    Verschillende onderzoekers hadden eerder al vastgesteld dat injecties met GDF 15 bij proefdieren leidden tot gewichtsverlies. De pogingen daartoe werden echter gedwarsboomd door de tendens van het lichaam om de extra proteïnes zo snel weg te werken, dat ze niet veel nut hadden. Om dat probleem te boven te komen, voegde het team van Amgen een klein stukje van een antilichaam toe aan de GDF 15 proteïne, waardoor die veel langer in het lichaam bleef - lang genoeg om gewichtsverlies te veroorzaken als ze een keer per week werd ingespoten. Die wekelijkse injectie leidde ook tot lagere insuline- en cholesterolniveaus in het bloed.

    De onderzoekers geven toe dat ze niet weten waarom het verhogen van het GDF 15-niveau in het lichaam, leidt tot gewichtsverlies bij de proefdieren, maar ze vermoeden dat het iets te maken heeft met de manier waarop de proteïne inwerkt op de  zenuwbanen en de chemische reactiepaden.

    Uit verdere studie van de proefdieren bleek dat hogere niveaus van de proteïne in het lichaam, er toe leidden dat het voedsel langer in de maag werd gehouden, waardoor het dier zich langer verzadigd voelde en het meer belangstelling kreeg voor minder vet voedsel. De proefdieren verloren dus gewicht doordat de proteïne hen ertoe bracht gezonder voedsel te eten, en minder voedsel te eten in het algemeen. In schril contrast hiermee bleken proefdieren uit een controlegroep die geen GDF 15 toegediend kregen, steeds maar dikker te worden. 

    Het team wijst er overigens ook op dat er nog veel meer testen met de gemodificeerde proteïne moeten gebeuren om vast te stellen of het middel werkt bij mensen, en of het veilig is. Van een "vermagerpil" op basis van GDF 15 is voorlopig dus nog lang geen sprake. 

    De studie van het team van Amgen is verschenen in "Science Translational Medecine".

    AP1995