Flip Franssen

's Nachts werken verhoogt risico op hartproblemen en diabetes

Wie jarenlang ’s nachts werkt, loopt een hoger risico op hart- en vaatziekten en op ouderdomsdiabetes. Hoe meer je ’s nachts werkt, hoe hoger het risico. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Gezondheidsraad van Nederland heeft uitgevoerd. De Gezondheidsraad adviseert daarom om nachtarbeid zo veel mogelijk te beperken

We hebben allemaal een interne biologische klok die ons dag-nachtritme regelt. Wordt die klok ontregeld, door bijvoorbeeld ’s nachts te werken, dan kan dat gezondheidsproblemen met zich meebrengen. De Gezondheidsraad in Nederland heeft op vraag van de overheid een onderzoek uitgevoerd naar de effecten op lange termijn, en adviseert op basis daarvan om nachtarbeid zo veel mogelijk te beperken.

Volgens het onderzoek verhoogt het risico op diabetes type 2, beter bekend als ouderdomsdiabetes, en op hart- en vaatziekten met 7 tot 8 procent. Let wel: die cijfers gelden voor mensen die 40 jaar lang nachtdiensten draaien. Hun hele leven lang dus. Werk je gedurende minder jaren ’s nachts, dan daalt het percentage.

Onze biologische klok is de baas

Ieder van ons is geprogrammeerd om overdag te leven en ’s nachts te slapen. Onze interne biologische klok is daarvoor verantwoordelijk. Ze zorgt ervoor dat ons lichaam zich aanpast aan het dag-nachtritme door allerlei hormonen aan te maken. De biologische klok is niet bij iedereen hetzelfde afgesteld. Sommige mensen zijn eerder ochtendmensen, anderen functioneren beter 's avonds. Maar bij niemand is die klok volledig ingesteld op nacht.

Als de biologische klok verstoord wordt, dan raakt je hele lichaam in de war. Op korte termijn word je vatbaarder voor infecties en depressies en kunnen er slaap- en concentratieproblemen ontstaan. Blijf je dat bioritme jarenlang verstoren dan stijgt het risico op hart- en vaatziekten en op ouderdomsdiabetes.

Volgens het Nederlands onderzoek zou de glucose- en vethuishouding ’s nachts minder actief zijn dan overdag. Dat wil zeggen dat je door ’s nachts te eten een hogere bloedsuikerspiegel kan hebben en dat er meer vet wordt opgeslagen in het lichaam dan overdag. Hierdoor kan overgewicht en prediabetes ontstaan. Prediabetes is de fase waarbij je nog geen symptomen van diabetes vertoont, maar waarbij de bloedsuikerwaarden al iets hoger zijn. Dat zijn twee risicofactoren om later suikerziekte en hart- en vaatziekten te veroorzaken.

Risico op kanker?

Volgens eerdere studies naar de schadelijke effecten van nachtwerk zou er ook een verband kunnen zijn met de ontwikkeling van kanker. Doordat de aanmaak van een heel aantal hormonen verstoord wordt, zou kanker zich sneller ontwikkelen. Maar daar blijft voorlopig nog veel discussie over bestaan. In 2006 concludeerde de Nederlandse Gezondheidsraad nog dat er een verband was tussen nachtwerk en borstkanker. Maar daar komt de raad nu op terug, omdat er onvoldoende bewijs is.  

En in België?

In België werkt zo’n 3 procent van de beroepsbevolking af en toe of regelmatig ’s nachts. Dat is een pak minder dan de 15 procent in Nederland. "De wetgeving op nachtarbeid in België is sowieso veel strenger dan in Nederland", zeggen ze bij de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid. "Er bestaan allerlei regels en voorwaarden waar wij strikt op toezien." Nachtarbeiders worden in België volgens de wet gezien als "werknemers die een activiteit met welbepaald risico uitoefenen." 

Je kan alle regels nalezen op de website van de FOD Werkgelegenheid. 

Ook de Hoge Gezondheidsraad in België heeft voorlopig geen plannen om een advies uit te brengen omtrent nachtarbeid.

Meest gelezen