Videospeler inladen...

Welke opties heeft Rajoy nog? "Harde lijn voortzetten, of aan tafel gaan met Catalanen"

Nu het Catalaanse parlement de onafhankelijkheid officieel heeft uitgeroepen, resten de Spaanse premier Mariano Rajoy nog maar twee mogelijkheden. Ofwel zet hij de harde lijn van repressie en intimidatie voort, ofwel gaat hij met de Catalanen rond de tafel zitten. Maar veel bewegingsruimte heeft hij niet meer, zegt historicus Vincent Scheltiens in "De wereld vandaag" op Radio 1. 

De onafhankelijkheidsverklaring door het Catalaanse parlement staat voor Madrid gelijk aan een rebellie tegen de Spaanse staat. Minister-president Puigdemont, de Catalaanse regering en iedereen die vandaag "ja" heeft gestemd, hebben zich daaraan schuldig gemaakt in de ogen van Rajoy.  "Dat is een bijzonder zware beschuldiging, want binnen het Catalaanse halfrond was de stemming perfect legitiem", zegt Scheltiens.

Het is niet ondenkbaar dat Rajoy gebouwen in Catalonië militair gaat bezetten. Zonder geweld heeft hij weinig opties

Volgens Scheltiens heeft Rajoy zich de voorbije weken vastgereden in een strategie van repressie en intimidatie."Zijn aanpak was bijzonder eenzijdig. Maar we zien vandaag dat de meerderheid van het Catalaanse parlement zich daar niét door heeft laten doen. Ze hebben gedaan wat compleet onverwacht was."

"Rajoy is het zichzelf nu verplicht om hard terug te slaan. Maar hoe moet hij dat doen in de praktijk? Moet de Catalaanse regering worden gearresteerd? Of het parlement? Of enkel de meerderheidsfractie? De vraag is hoe ver artikel 155 nu wordt doorgedreven. Je kan Catalonië moeilijk in de praktijk besturen, zonder vanuit Madrid personeel naar daar te sturen. Rajoy kan dus regeringsgebouwen militair gaan bezetten, en het lijkt me niet uitgesloten dat hij dat effectief doet. Zonder geweld heeft hij weinig beweginsruimte."

"Nog 15 dagen tijd voor gepalaver"

Als de Catalanen zich blijven verzetten tegen Madrid en blijven samentroepen in de straten en op pleinen, dan dreigt de situatie te escaleren.

Het grote probleem is dat nog steeds niemand weet hoe de meerderheid van de Catalanen over onafhankelijkheid denkt

"Eigenlijk weet niemand wat de meerderheid van de Catalanen écht denkt. Slechts veertig procent van hen is gaan stemmen in het referendum van 1 oktober. En hoewel een meerderheid in het parlement voor onafhankelijkheid heeft gestemd, vertegenwoordigen zij geen meerderheid van de bevolking. Het gevolg is dat een groot deel van de Catalenen bij dit nieuws feest viert, terwijl een ander - waarschijnlijk even groot deel - vreest voor de ondergang van de regio."

Wat nu? "Eigenlijk kan Rajoy niet anders dan rond de tafel gaan zitten met de Catalanen. In principe is er nog tijd voor gapalaver: de stemming van vandaag zet pas over 15 dagen een grondwetgevend proces in gang onder een bepaalde commissie", zegt Scheltiens. "Ik vind trouwens dat de Europese Unie het overleg tussen beide partijen moet stimuleren. Anders vrees ik voor haar credibiliteit. Dit conflict kan je niét oplossen met de wapenstok. Dat beseft iedereen."

Meest gelezen