AFP or licensors

Geboren in pijn: de Catalaanse Republiek! Stuurt België gelukwensen?

"Is Catalonië vanaf nu onafhankelijk? Wie zal de pasgeboren Republiek erkennen? Of en wanneer de baby de afdeling neonatologie zal mogen verlaten, zal vooral daarvan afhangen. Zal onze premier Charles Michel gelukwensen sturen?" Professor Bart Maddens.

opinie
Opinie

Het gebeurt niet elke dag dat we de geboorte meemaken van een nieuwe staat.  En al zeker niet in West-Europa. Vrijdag 27 oktober 2017 haalt ongetwijfeld de geschiedenisboeken: de ‘independence day’ van de nieuwe Catalaanse Republiek.

De bevalling was alles behalve gemakkelijk.  Het was een dracht van ongeveer twee jaar.  Maar vooral de jongste twee maanden hebben de Catalanen verschrikkelijk veel moeten doorstaan.  De Spaanse overheerser stuurde een heuse bezettingsmacht.  Onschuldige kiezers werden gebrutaliseerd door de Guardia Civil. 

Er waren meer dan 900 gewonden.  De twee leiders van de onafhankelijkheidsbeweging werden opgesloten in Madrid.  De democratische rechten en vrijheden waren opeens van geen tel meer in Catalonië, en de Europe Unie vond dat helemaal oké. 

AFP or licensors

Via artikel 155 stuurde Madrid aan op een Stalinistische zuivering van de Catalaanse ambtenarij en de openbare omroep. De Partido Popular (die welgeteld 8,5% haalt in Catalonië) wilde alle macht naar zich toe trekken. Vernedering en repressie, dat was het enige antwoord van Madrid op het aanbod tot dialoog van Carles Puigdemont.

Maar er was ook de bijna ondraaglijke politieke spanning, dag in dag uit.  Het was voor de Catalanen een helse rit op de rollercoaster, die je niemand zou toewensen. Eerst zou de onafhankelijkheid worden uitgeroepen de donderdag of vrijdag na het referendum, dan werd dat de maandag nadien, maar die vergadering werd verboden door het grondwettelijk Hof, …  Dan werd het 10 oktober: onder het oog van de hele wereldpers werd de onafhankelijkheid eindelijk uitgeroepen…. om zeven seconden later weer te worden opgeschort. 

Puigdemont ging toch niet overstag voor de bijna onmenselijke druk. Niets vervroegde verkiezingen, maar onafhankelijkheid! 

En dan was er gisteren misschien wel de meest halsbrekende bocht op de rollercoaster.  Puigdemont gaat voor de onafhankelijkheidsverklaring, stond in de ochtendkranten. Maar dan rond de middag:  het staat nu definitief vast, er komen vervroegde verkiezingen 20 december. Niets onafhankelijkheidverklaring. De officiële aankondiging door Puigdemont zou volgen om 13.00 uur.  Die werd uitgesteld tot 13.30, 14.00 uur, afgelast, weer aangekondigd…

Nog niet uit het venster springen, mailde een collega uit Barcelona mij in de loop van de namiddag.  Tot de allerlaatste seconde kan alles nog veranderen.  En ongelofelijk maar waar: om 17.00 uur was  Carles  Puigdemont opnieuw zijn eigenste rebelse zelf.  Hij ging toch niet overstag voor de bijna onmenselijke druk. Niets vervroegde verkiezingen, maar onafhankelijkheid! 

Als dat de prijs is die moet worden betaald voor de onafhankelijkheid, dan lijkt me de prijs-kwaliteit verhouding wel goed te zitten.

Geen wonder dat de gezondheidstoestand van de Catalanen achteruit is gegaan als gevolg van de intensiteit en emotionaliteit van dit politieke conflict. Ten minste, dat werd bericht in sommige kranten. Maar anderzijds, als dat de prijs is die moet worden betaald voor de onafhankelijkheid, dan lijkt me de prijs-kwaliteit verhouding wel goed te zitten.

Gelukkig zijn er vooralsnog geen doden gevallen.  Wat extra stress en hartritmestoornissen, dat lijkt me een aanvaardbare prijs voor de vrijheid.

Alleen blijft het natuurlijk de vraag of de baby levensvatbaar zal zijn.

Alleen blijft het natuurlijk de vraag of de baby levensvatbaar zal zijn. Het staat in elk geval vast dat zij  (inderdaad, een republiek is vrouwelijk) nog een hele tijd op de afdeling neonatologie zal moeten blijven, onder de couveuse.

Het zou kunnen dat Madrid de stekker daarvan zal willen uittrekken.  Ik schreef het hier al eerder: een handicap van de nieuwe Republiek is dat ze geen gewapende macht heeft en daardoor kwetsbaar is voor haar belagers, zoals een baby nu eenmaal pleegt te zijn.   

Maar anderzijds is het de voorbije maanden steeds duidelijker geworden dat de regionale politie, de Mossos, aan de kant van de nieuwe Republiek zal staan.

Wie zal de pasgeboren Republiek erkennen? Of en wanneer de baby de afdeling neonatologie zal mogen verlaten zal vooral daarvan afhangen.

En wie zal de pasgeboren Republiek erkennen? Of en wanneer de baby de afdeling neonatologie zal mogen verlaten zal vooral daarvan afhangen. En zal nog wel even duren. Daarover maken de Catalanen zich weinig illusies. 

Maar de Catalaanse Republiek zal niet de enige feitelijke staat zijn in een schemerzone tussen erkenning en niet-erkenning. Denk aan Kosovo en Taiwan. En hoe lang zal de Europese Unie het zich kunnen veroorloven dat één van haar rijkste regio’s, én een cruciaal logistiek knooppunt, in dat onzekere voorgeborchte zit?

Ik heb alvast mijn Catalaanse kennissen via mail gelukgewenst met de geboorte van hun nieuwe land.  Ik reken erop dat premier Charles Michel nu snel hetzelfde doet aan het adres van zijn Catalaanse ambtsgenoot.

Meest gelezen