Asiel voor Puigdemont in België? Ex-keizerin Zita, Victor Hugo en Karl Marx gingen hem al voor

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) zegt dat de Catalanen, onder wie dus ook de afgezette minister-president Puigdemont, asiel kunnen aanvragen in ons land. Opmerkelijk, maar ons land heeft eerder al de deur geopend voor enkele opvallende namen.

Ex-keizerin Zita en haar zoon Otto von Habsburg

Voor alle duidelijkheid: het is nog zo ver niet en het is niet duidelijk of Puigdemont asiel in België gevraagd zou hebben. Het zou hoe dan ook een opvallende zet zijn. Onze premier Charles Michel (MR) was de eerste buitenlandse leider die het buitensporige geweld van de politie tijdens het Catalaanse referendum veroordeelde.

Was ons kleine land dan tot voor kort niet echt een droombestemming voor veel vluchtelingen en asielzoekers, dan zijn er in de geschiedenis toch wel een paar opvallende mensen geweest die hier veiligheid kregen. Het overzicht is zeker niet volledig, maar toch.

Keizerin Zita van Oostenrijk-Hongarije

Inwoners van het Vlaams-Brabantse Steenokkerzeel zullen wellicht nog van haar gehoord hebben: Zita van Bourbon-Parma, de laatste keizerin van de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije, heeft meer dan tien jaar gewoond op het kasteel van Ham in de bovenvermelde gemeente.

Zita was de vrouw van de laatste Habsburgse keizer Karl die na de Eerste Wereldoorlog zijn troon verloor, in ballingschap ging naar Zwitserland en in 1921 overleed op het Portugese eiland Madeira. Hij ligt daar begraven in de kathedraal van Monte, net boven Funchal.

Zijn vrouw verbleef daarna een tijdje in Spanje, maar kon in 1929 gaan wonen in ons land. Bij de Duitse inval in 1940 nam ze de vlucht naar de Verenigde Staten en ze keerde na de oorlog terug naar Europa. Haar zoon Otto von Habsburg zat lange tijd in het Europees Parlement en haar kleinzoon Lorenz kent u wellicht als de man van prinses Astrid.

Balling Victor Hugo werd toch uitgezet

Net hierbuiten de VRT is er een straat genoemd naar de wereldberoemde Franse schrijver Victor Hugo (1802-1885, foto hieronder). De auteur van onder meer "Les Misérables" en "De klokkenluider van de Notre-Dame" was politiek erg bevlogen en moest in 1851 de wijk nemen na de staatsgreep van de Franse keizer Napoleon III.

Hij bleef dan lange tijd in Brussel en Londen oppositie voeren tegen diens regime, maar werd nadien toch het land uitgezet nadat zijn opiniestukken in kranten tot rellen hadden geleid. Victor Hugo was bekend van zijn strijd tegen de doodstraf en voor de mensenrechten, maar schreef als visionair ook het volgende: "de onvermijdelijke toekomst van de mens ligt in vrijheid; de
onvermijdelijke toekomst van het volk in de republiek; de
onvermijdelijke toekomst van Europa in een federatie"
. (Bron: Cobra, VRT).

Marx schreef hier het "Communistisch Manifest"

Iets voor Victor Hugo had ook de Duitse denker Karl Marx (1818-1883) in Brussel toen hij in 1846 uit zijn toenmalig asielland Frankrijk werd gezet. Marx schreef hier onder zijn bekende "Communistisch Manifest" met de bekende oproep aan "proletariërs aller landen" om zich te verenigen.

In 1848 braken op tal van plaatsen in Europa opstanden uit en toen Marx openlijk de nieuwe revolutie in Frankrijk toejuichte, was het geduld van de Belgische overheid met Marx op. Ook hij werd als onruststoker de deur gewezen en trok dan maar naar Londen.

Prigogine won een Nobelprijs voor België

Ook slachtoffers van het communisme kregen asiel in België. Eén van hen was de Rus Ilya Prigogine (1917-2003), die als kind met zijn ouders voor de Russische revolutie via Duitsland naar ons land kwam.

Prigogine groeide hier op en kreeg de Belgische nationaliteit. In 1977 kreeg hij de tot nu toe voorlaatste Nobelprijs voor ons land, die voor scheikunde.

Nu we het toch over wetenschappen hebben, de beroemde Duitser Albert Einstein (1879-1955), die hier tevoren al erg vaak te gast was en goed bevriend was met de cultuurminnende koningin Elisabeth verbleef hier na de machtsovername van Hitler in 1933 een tijdje in een villa in De Haan onder bescherming van de rijkswacht. Toch achtte hij het wenselijk om naar de Verenigde Staten te gaan.

Vluchtelingen in het algemeen

Het zuidelijk deel van de Lage Landen was al wel langer een uitwijkplaats voor vluchtelingen uit de rest van Europa, zij het bescheiden. In de 16e eeuw vonden hier veel Engelse en Ierse katholieken veiligheid op de vlucht voor de protestantse overheersing. Zo werd hier in 1607 het Iers College in Leuven gesticht, nadien gevolgd in Brussel en Antwerpen.

Ook in de 19e eeuw ving het vrij liberale België mensen op, onder meer mensen die in 1870 op de loop gingen voor de Frans-Duitse Oorlog, maar nadien massaal terugkeerden.

In de jaren 30 werden 5.000 Spaanse kinderen, onder hen veel Basken, door het Rode Kruis geëvacueerd voor de opmars van Franco en bij pleeggezinnen in België ondergebracht. Joden en politieke dissidenten uit Duitsland en Oostenrijk waren hen al voor voorgegaan op de vlucht voor het nazisme, maar de bezetting tussen 1940 en 1944 maakten een einde aan die veiligheid.

Meest gelezen