Jonas Hamers / ImageGlobe

Overheid laat mensen met een beperking, hun ouders en leerkrachten in de steek

Volgens Jong VLD-voorzitter Maurits Vande Reyde verdienen mensen met een beperking onmiddellijk de steun en begeleiding die ze nodig hebben. Hij pleit voor een strategisch plan over beleidsdomeinen, regeringen en administraties heen. 

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Als je in dit land een fysieke beperking hebt, krijg je dikwijls niet de steun die je nodig hebt.  Ben je ouder of leerkracht van een kind met een mentale stoornis, dan  is de juiste begeleiding vinden helemaal een nachtmerrie. Gezinnen leiden daaronder. Mensen raken niet vooruit. Politici: het is tijd voor actie.  

Bijna twee jaar geleden kreeg mijn zus een ongeval. Ze raakte verlamd. Dankzij heel veel wilskracht en de steun van vrienden en familie kon ze een nieuwe leven beginnen. Sindsdien maakte ik kennis met alle administratieve hordes waar mensen met een beperking mee te maken krijgen. Voor veel mensen zijn die even hoog als hun fysieke strijd. 

In een tijd waarin een laptop bestellen de volgende dag voor de deur ligt, slaagt de overheid er niet in om mensen met een beperking onmiddellijk steun te geven die ze nodig hebben voor een zelfstandig leven. Dat kunnen we niet langer aanvaarden.

Administratieve doolhof

Een jaar geleden schreef ik daar iets over. Sindsdien kreeg ik duizenden reacties. Ouders van kinderen met een mentale beperking, rolstoelgangers, mensen met een motorische afwijking, allemaal één constante: ze rekenen op de samenleving voor dat extra duwtje in de rug. Niet om afhankelijk te zijn, juist om zelfstandig te kunnen leven. Bij de overheid loopt het echter spaak. Het handicapbeleid is verstrikt in een gigantisch administratieve doolhof. Mensen die steun vragen worden “clienten”. 

Een extra duwtje in de rug. Niet om afhankelijk te zijn, juist om zelfstandig te kunnen leven. 

Een paar voorbeelden. Voor een vervangingsinkomen is een jaar wachten geen uitzondering. Iets simpels als een parkeerkaart krijg je met heel veel geluk binnen de zes maanden. Nood aan een rolstoel die toevallig net wat anders is? Je zal voor minstens drie evaluatiecommissies moeten bewijzen hoe ernstig je handicap wel niet is. Begin er maar aan.

Schrijnende toestanden

Als je ouder bent van een kind met een mentale beperking wacht je helemaal een processie van Echternach.  Het nieuwe M-decreet van minister Crevits aan het begin van het schooljaar moest veel oplossen. Voortaan zouden kinderen met bijvoorbeeld autisme in het gewone onderwijs extra begeleiding krijgen. Nu al is duidelijk dat de middelen daarvoor helemaal niet voldoende zijn. 

Leerlingenbegeleiders hebben daardoor de grootste moeite om te beslissen welke leerlingen extra begeleiding nodig hebben en welke zonder kunnen. Dat leidt tot schrijnende toestanden. Kinderen met autisme die voorheen progressie boekten worden nu opnieuw in hun ontwikkeling geremd. Hebben daardoor extra psychologische begeleiding nodig. Om nog maar te zwijgen van de leerkrachten die het extra werk amper aankunnen. 

Kafkaiaans gevecht

Ondertussen botsen ouders op een muur bij het zoeken naar de gepaste steun. Een bloemlezing: Hulpmiddelen VAPH, Persoonlijk AssistentieBudget via de Intersectorale Toegangspoort, BasisOndersteuningsBudget of Persoonsvolgende Financiering. De kans dat deze termen u iets zeggen is klein. Bij ouders van kinderen met autisme daarentegen spoken ze elke seconde van de dag door hun hoofd. Ze maken deel uit van hun dagelijks kafkaiaans gevecht om toch maar hun kind te kunnen helpen, zonder dat ze hun job moeten opgeven en de armoedeval ontspringen. 

Administratie lijkt een doel op zich geworden. Dat is onze samenleving onwaardig.

Ik kan zo nog even doorgaan. Over het totaal gebrek aan visie voor toegankelijke infrastructuur bijvoorbeeld. Is het nu zo moeilijk om elk openbaar gebouw of voetpad toegankelijk te maken voor rolstoelgebruikers? Zelfs iets doodsimpel als het infonummer voor mensen met een beperking wordt amper bemand. 

Dit is schrijnende manier waarop de overheid steun verleent aan mensen die ze het meest van allemaal nodig hebben. Administratie lijkt een doel op zich geworden. Dat is onze samenleving onwaardig.

Geen vijftien keer onderzoeken hoe ernstig de vorm van autisme wel niet is. 

Oplossingen

Tijd voor actie. Het beleid is helemaal versnipperd over verschillende administraties en instellingen. Daar hebben mensen met een beperking geen boodschap aan. Vlaams, federaal, onderwijs of zorg: het zal ouders worst wezen waar de steun vandaan komt. Hou die machinerie onder de motorkap. Werk alsjeblief een gemeenschappelijke totaalaanpak uit. Zodat mensen krijgen wat nodig is en niet van administratie naar administratie gestuurd worden. 

Je kan bijvoorbeeld elke stap – van dokterdiagnose tot gepaste steunmaatregel- vastleggen in een blockchainnetwerk. Na de diagnose zijn er dan geen nutteloze duplicatie van aanvragen nodig. Geen vijftien keer onderzoeken hoe ernstig de vorm van autisme wel niet is. 

Kind niet binnen de drie maanden geholpen? Ouders hebben recht op een schadevergoeding.

De overheid moet zich in die totaalaanpak ook sleuteldoelstellingen durven opleggen. Als een kind bijvoorbeeld niet binnen de drie maanden geholpen wordt, hebben de ouders recht op schadevergoeding. Bij het afleveren van een bouwvergunning bestaan er zo’n termijnen. Waarom zou dat dan niet bij steun voor mensen met een beperking kunnen?     

Iets als een jaar moeten wachten op een parkeerkaart lijkt misschien banaal. Voor minder mobiele mensen heeft dat echter een grote invloed op hun bewegingsvrijheid. Om nog maar te zwijgen over levensnoodzakelijke dingen als vervanginkomens, persoonsbudgetten, rolstoelen, aanpassingen van appartementen, onderwijsbegeleiding enzovoort. Dat zijn dingen die voor mensen met een beperking en hun ouders gewoon onmiddellijk in orde moeten zijn, dag één, no questions asked. Liever te veel dan te weinig.

Ik gruwel van een maatschappij waarin we niet in staat zijn dat te bieden. Zuhal, Jo, Hilde: maak daar alsjeblief eens een grote politieke rel van en doe er samen iets aan.

---
VRT Nieuws wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.