Visions

Eigen grond is niet altijd (even) gezond: laat je tuin analyseren  voor je een moestuin begint

Steeds meer mensen telen hun eigen groenten en fruit. Het is een leuk tijdverdrijf, en bovendien ook gezond. Al legt u bij dat laatste best enige voorzichtigheid aan de dag. Uit cijfers die Vlaams parlementslid Sabine Vermeulen (N-VA) opvroeg en in Het Laatste Nieuws staan, blijkt dat een analyse van je tuingrond niet altijd een overbodige luxe is.

Was u ook fan van het Eén-programma "Het goeie leven", met Wim Lybaert? Mensen bewerken hun eigen lapje grond en met de opbrengst koken ze samen. Misschien zette het u aan uw eigen moestuin te starten. U bent niet alleen: de laatste jaren is je eigen groente en fruit kweken bijzonder populair geworden. En als het niet in je eigen tuin is, dan wel in een van de vele volks- of samentuinen.

Je eigen groente en fruit telen wordt ook aangemoedigd door de Vlaamse overheid. In 2015 startte de campagne "Gezond uit eigen grond", met tips over hoe een gezonde moestuin en kippenren eruit kunnen zien. Een belangrijk aspect is de kwaliteit van de bodem. Via een online vragenlijst kan je een inzicht krijgen over je tuingrond en een analyse aanvragen bij een erkend laboratorium.

12 procent van de onderzochte stalen "niet gezond"

Vlaams Parlementslid Sabine Vermeulen vroeg cijfers op bij minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V). Tussen maart 2015 en september 2017 vroegen 406 Vlamingen via de website een bodemanalyse aan. "Bij 73 procent van de onderzochte stalen was er geen enkel probleem, de grond was perfect geschikt voor moestuinieren", zegt Vermeulen aan VRT Nws.

Nog eens 15 procent was ook geschikt, maar kreeg ook nog teeltadvies, zegt Vermeulen. "Dat was heel divers. Dat kon gaan om bijvoorbeeld extra bemesting, maar ook advies over welke groenten goed en minder goed geschikt waren om op jouw lapje grond te telen."

Opmerkelijk: 12 procent van de onderzochte stalen bleek niet gezond te zijn, eigenaars kregen de raad contact op te nemen met OVAM, de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij. "Ze vroegen beter even advies voor ze zich aan moestuinieren waagden", zegt Vermeulen. "Het zou kunnen dat ze bijvoorbeeld eerst de bovenste bodemlaag moeten afschrapen." Wat er precies in die stalen zat, is niet bekend, dat behoort tot de privacy van het onderzoek.

"Paniek is nergens voor nodig"

Betekent dit nu dat onze eigen groente en fruit kweken niet gezond is? "Neen, absoluut niet, integendeel", benadrukt Vermeulen. "We mogen niet in paniek raken. De mensen die een analyse lieten uitvoeren, waren mensen die al twijfelden over de kwaliteit van de grond. En nog was 73 procent perfect in orde."

"Heb je twijfels, is er bijvoorbeeld een waterloop, een spoorweg, een fabriek in de omgeving? Ben je net verhuisd en ken je de buurt niet, ken je de voorgeschiedenis niet? Als je enige twijfel hebt, laat je het best een analyse uitvoeren. Maar laat er geen twijfel over bestaan dat je eigen groente en fruit telen, nog altijd gezonder is."

Hoe krijg je een vruchtbare bodem?

We zetten enkele tips van "Gezond uit eigen bodem" en Velt, de vereniging voor ecologisch tuinieren, op een rijtje:

  • Gebruik compost en/of dierlijke mest, of organische meststoffen, zónder herbiciden. Vermijd kunstmest. Compost kan je makkelijk zelf maken van je tuin- en keukenafval. Bemest in het voorjaar.
  • Laat een vruchtbaarheidsanalyse van je bodem uitvoeren. Dat kan in een erkend laboratorium.
  • Vermijd diep spitten, zo beschadig je de bodemstructuur niet en breng je extra zuurstof in de grond. Elk jaar spitten is ook niet nodig.
  • Laat je tuingrond niet onbedekt liggen na de oogst: bedek hem met een laag bladeren, hooi, stro... of plant een groenbemester (bloem of klaver). Zo spoelt er geen vruchtbare bodem weg en verarmt de grond ook niet. In het voorjaar kan je die laag weer verwijderen
  • Strooi niet zomaar kalk bij, tenzij uit analyses blijkt dat je bodem te zuur is, dat wil zeggen: als de zogenoemde pH-waarde te laag staat. Strooi je kalk bij als dat niet nodig is, dan blokkeer je de opname van voedingsstoffen en heb je dus een lagere opbrengst. Bekalken doe je in het najaar. In tuincentra vind je dikwijls goedkope pH-testjes.