EWG

"Dirty Dozen" en "Clean Fifteen": hoe vrij van pesticiden zijn onze groenten en fruit?

Van alle groenten en fruit in de Nederlandse supermarkten bevatten aardbeien de meeste restanten van pesticiden. Dat schrijft de Nederlandse krant Trouw vandaag. In de VS wordt elk jaar een lijst opgesteld van "vuile" en "propere" gewassen. Toeval of niet, maar aardbeien staan ook daar bovenaan de "vuile" lijst. Hoe vrij van bestrijdingsmiddelen zijn de groenten en fruit die we in de supermarkt kopen?

Aardbeien bevatten zes keer meer schadelijke stoffen dan andere groenten en fruit, tonen steekproeven van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA, de tegenhanger van het FAVV bij ons). Elke aardbei is bespoten met gemiddeld 7 tot 8 producten, één partij aardbeien bevatte er zelfs 17. Per afzonderlijk product zat de giftigheid onder de norm, er werden geen regels overschreden, en dus greep de NVWA niet in.

Experts klagen in Trouw aan dat de aanpak achterhaald is. "Je moet niet kijken naar de giftigheid per afzonderlijke stof, maar naar het optel- en het combinatie-effect", luidt het. Een Europese wet uit 2005 bepaalt dat de nationale toezichthouders dat ook moeten doen, alleen heeft de Europese toezichthouder EFSA daar nog geen methode voor ontwikkeld. En bovendien moet je ook kijken naar wat je de rest van de dag eet, want bestrijdingsmiddelen zitten op allerlei groenten en fruit.

"Dirty Dozen" en "Clean Fifteen": wat is "proper" en wat niet?

Hoe kunnen we als consument weten welke groenten en fruit enigszins ok zijn en welke niet? In de Verenigde Staten stelt de EWG (Environmental Working Group) jaarlijks een lijst op van "vuile" en "propere" gewassen, de zogenoemde Dirty Dozen en Clean Fifteen. De EWG analyseert daarvoor testen van het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA).

Dit jaar vond de USDA in duizenden stalen in totaal 178 verschillende pesticiden en afbraakproducten van pesticiden terug. Bijna 70 procent van 48 conventioneel geteelde groente- en fruitsoorten bevat restanten van bestrijdingsmiddelen, in meer of in mindere mate.

Niet onbelangrijk: die restanten bleven aanwezig, zelfs al werden de fruit en groenten eerst gewassen of geschild. Er zijn bestrijdingsmiddelen die door de schil heen dringen.

"Dirty Dozen" 2017

EWG

Aardbeien staan net als vorig jaar op de eerste plaats van gewassen waar de meeste (restanten van) bestrijdingsmiddelen teruggevonden zijn. In dalende lijn gevolgd door spinazie, nectarines, appels, perziken, peren, kersen, druiven, selder, tomaten, paprika's en aardappelen. Niet toevallig zijn dat vooral groenten en fruit met een zachte, makkelijk doorlaatbare schil, waar bestrijdingsmiddelen makkelijk doorheen kunnen dringen.

  • Meer dan 98 procent van stalen van aardbeien, spinazie, perziken, nectarines, kersen en appels testte positief op minstens één bestrijdingsmiddel of restanten van bestrijdingsmiddelen
  • Een staal aardbeien bevatte 20 verschillende schadelijke stoffen
  • Spinazie bevatte gemiddeld 2 keer zo veel restanten van pesticide per gewicht dan eender welk ander gewas

Clean Fifteen 2017

EWG

Maïs staat op de eerste plaats van het rijtje gewassen dat het minste aantal pesticiden of restanten van pesticiden bevatten. In dalende lijn gevolgd door avocado, ananas, kool, ui, erwten, papaya, asperge, mango, aubergine, honingmeloen, kiwi, cantaloupemeloen, bloemkool en pompelmoes.

  • Slechts 1 procent van de geteste avocado's en maïs vertoonde enige restanten van bestrijdingsmiddelen
  • Op meer dan 80 procent van de geteste ananassen, papayas, asperges, uien en kool werden geen restanten van schadelijke stoffen teruggevonden

In Europese landen bestaan vergelijkbare lijsten, die resultaten verschillen onderling, maar de overeenkomsten zijn groter.

Bio, zelf kweken, of wassen met baking soda?

Vuile en propere groenten en fruit, het maakt de keuze in de supermarkt voor sommigen misschien nog wat moeilijker. Wat moeten we hier als consument mee?

De EWG raadt aan om groenten en fruit uit de "vuile" lijst te beperken, producten uit de biologische landbouw te kopen of ze zelf te telen in je eigen moestuin. Voor groenten en fruit uit de "propere" lijst maakt het niet zo heel veel verschil uit.

Het is niet voor iedereen weggelegd om alles biologisch te kopen en/of je eigen groenten en fruit te kweken. Afspoelen en/of schillen blijft een goed advies, zelfs als krijg je daar niet alle (restanten van) bestrijdingsmiddelen mee weg.

Als je het grondig wil aanpakken, kan je je groenten en fruit ook even wassen in een "badje" water waar je eerst natriumbicarbonaat ("baking soda") aan toegevoegd hebt (niet vergeten om nadien af te spoelen). Een effectieve tip, volgens Amerikaanse wetenschappers van de University of Massachusetts.