Meest recent

    GODONG / BSIP

    Complimentjes geven, hoe doe ik dat?

    Jonge kinderen overdreven of kritiekloos complimentjes geven, het kan nefast zijn. Ze lopen meer kans om een lager zelfbeeld te ontwikkelen, ze leggen de lat voor zichzelf te hoog, met alle gevolgen van dien. Dat tonen recente studies over de ontwikkeling van het zelfbeeld bij kinderen. Wat zouden we als ouder dan wel beter doen? Enkele tips.

    Veel ouders en grootouders strooien graag met complimentjes naar hun kinderen en kleinkinderen, een manier waarop we willen bijdragen aan hun zelfvertrouwen en hun zelfbeeld. Maar overdreven complimentjes (alles is "fantastisch", "flink", "dikke duim") kunnen net het tegenovergestelde effect hebben, zo lezen we vandaag.

    Twee Nederlandse wetenschappers bundelden tien internationale artikels over de meest recente onderzoeken naar het ontstaan van zelfbeeld bij kinderen in het tijdschrift "Child Development". Kritiekloos, zonder meer, complimentjes geven vergroot net de kans op een laag zelfbeeld. Het leidt tot een grotere onzekerheid, en meer angst om niet aan de hoge eisen te kunnen voldoen. Het kan het voor hen ook moeilijk maken om later, als ze volwassen zijn, om te kunnen gaan met kritiek.   

    "Afhankelijk van complimenten"

    "Complimenten geven past in wat wij controlerend opvoeden noemen", zegt Jürgen Peeters, psychotherapeut en instructeur in "Aware Parenting", een Amerikaanse pedagogiek die onder meer democratisch en zelfsturend  opvoeden vooropstelt. "Op korte termijn werkt dat, kinderen zijn geneigd hun gedrag aan te passen en meer van datzelfde gedrag te vertonen."

    "Maar op langere termijn zien we negatieve effecten. Je wordt op een bepaalde manier afhankelijk van die complimenten. Als je ze krijgt, is dat bevestiging; als je ze niet krijgt, is dat een probleem. Je vertrouwt minder op jezelf en op je eigen kunnen, ook als volwassene."

    Met op en tijd en stond een compliment geven is niets verkeerds, toch? "Nee, ook als volwassene krijgen we nog graag positieve commentaar over iets dat goed gegaan is", zegt Peeters. Maar er zijn wel enkele tips over hoe je "beter" complimenten kan geven.  

    • Toon oprechte interesse in je kind
      Als je kind met een tekening afkomt, zou je in plaats van quasi-achteloos "wauw" te zeggen, bijvoorbeeld vragen kunnen stellen. Wat heb je getekend? Ik zie dat je die kleur veel hebt gebruikt, wat vind je daar zo mooi aan? Als er iets nog niet goed gelukt is, kan je dat ook gerust zo benoemen. Zo ga je in dialoog met je kind in plaats van alleen maar een oordeel te vellen.
    • Geef gerichte feedback: benoem wat je fijn vindt
      Je kind rijdt alleen met de fiets naar school, gaat alleen naar de bakker... In plaats van alleen een "goed zo", zou je kunnen zeggen, "ik heb gezien dat je de hele tijd op het voetpad gewandeld hebt en goed keek bij het oversteken, dat geeft mij vertrouwen."
    • Benoem het gedrag, niet de persoon
      "Jij bent..." gevolgd door iets als "superslim", "ontzettend lief", "een creatief genie", zegt iets over hoe iemand is, als mens. Als iets niet goed gaat, zou een kind makkelijker negatief over zichzelf kunnen gaan denken als persoon. Als je positief bent over het gedrag, koppel je dat los. "Je hebt die moeilijke rekensom wel goed opgelost", "ik vind het fijn dat je je zusje getroost hebt toen ze gevallen was", "het is leuk hoe je zo'n originele oplossing bedacht hebt"...
    • Leg de nadruk op de inspanning of de evolutie die je ziet
      Gaat er iets niet zo goed, is er nog ruimte voor verbetering, of heb je een andere mening? Wees niet bang om je kind daar - constructief - op te wijzen. "Het lukt misschien nog niet zo goed maar ik zie dat je je best gedaan hebt", bijvoorbeeld. Laat het je kind ook weten als je vooruitgang ziet. "Vorige keer durfde je nog niet kopje onder gaan tijdens de zwemles, ik heb gezien dat dat nu wel gelukt is, fijn he."

    Meer lezen?

    • "Kinderen zijn geen puppy's" - Jürgen Peeters
    • "Vitamines voor groei" - Bart Soenens en Maarten Vansteenkiste