Meest recent

    "Minder vrouwelijke parlementsleden door stemplicht"

    In België raken vrouwen moeilijker verkozen dan in onze buurlanden, de oorzaak hiervan is de opkomstplicht bij verkiezingen. Mensen die verplicht worden om naar de stembus te trekken stemmen makkelijker op mannen dan op vrouwen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Gent.

    Slechts de helft van de kiezers in België zou zeker en vast gaan stemmen als er in België geen opkomstplicht meer zou zijn. 26 procent verklaart zonder twijfel thuis te blijven. De rest zegt af en toe te zullen gaan stemmen. Deze cijfers komen uit een grootschalige enquête bij de verkiezingen van 2014.

    "Er gaan dus heel wat mensen stemmen die liever thuis zouden blijven. Mensen die eigenlijk niet geïntereseerd zijn, gaan een eenvoudigere keuze maken dan mensen die wel interesse hebben voor politiek", legt onderzoeker Bram Wauters uit. "Deze mensen gaan dus meestal voor een lijststem of kiezen de eerste kandidaten op de lijst."

    In België is het verplicht om evenveel mannen als vrouwen op een lijst te zetten, en de nummer één moet een ander geslacht hebben dan nummer twee. "Maar toch zien we dat de meeste lijsttrekkers mannen zijn. Op nummer twee staat een vrouw omdat het moet, maar de rest van de top vijf wordt dan meestal aangevuld door mannen." Vrouwen staan dus vaak lager op de lijst.

    Als iemand gewoon op de bovenste kandidaten van de lijst stemt, komen er dus meer mannen in het parlement dan vrouwen. "Dat is exact wat kiezers doen die eigenlijk willen thuis blijven: gewoon de bovenste namen aanduiden, of een lijststem uitbrengen."

    Toch heeft de opkomstplicht ook voordelen voor vrouwen. "In landen waar geen opkomstplicht is, blijven vrouwen vaker thuis.  Soms is dat omdat ze vinden van zichzelf dat ze niet genoeg van politiek kennen om te gaan stemmen", aldus Wauters. "Opkomstplicht is dus eigenlijk een goede zaak voor vrouwen, maar de bal ligt nu in het kamp van politieke partijen. Als zij niet genoeg vrouwen bovenaan de lijst zetten, zullen vrouwen in de minderheid blijven in het parlement."

    Bram Wauters publiceerde over dit onderwerp een artikel het internationale magazine "Acta Politica", in samenwerking met Robin Devroe (Universiteit Gent).