Meest recent

    Hoe de politiek in de VS worstelt met grensoverschrijdend gedrag

    De voorbije weken zijn honderden vrouwelijke parlementsmedewerkers naar buiten gekomen met verhalen over seksuele intimidatie in het Amerikaanse Congres. Daarom wordt er vandaag een parlementaire hoorzitting over gehouden. 

    analyse
    Tom Van de Weghe
    Tom Van de Weghe is buitenlandjournalist bij VRT NWS.

    Na de mediawereld lijkt het in Amerika de beurt aan de politieke wereld. De hashtag #MeTooCongress veroorzaakte een tsunami aan klachten van vrouwen die zich de voorbije jaren seksueel geïntimideerd voelden door Amerikaanse politici.

    De krant The New York Times verzamelde tientallen getuigenissen van vrouwen die zich geïntimideerd voelden door parlementsleden. Stagiaires die in een lift worden betast. Vrouwelijke lobbyisten die in de borsten geknepen worden. Parlementaire medewerkers die verplicht zijn eerst enkele rondjes te draaien in hun korte jurken vooraleer ze aan hun werkdag mogen beginnen. Het blijken gangbare praktijken op Capitol Hill, maar die tot voor kort zelden openlijk bespreekbaar waren.

    Veel vrouwen durfden nooit een klacht neerleggen, omdat ze schrik hadden voor hun carrière of omdat ze niet wisten bij wie ze terechtkonden. Om hoeveel slachtoffers het precies gaat, is dus heel moeilijk om te zeggen. Bovendien moesten de slachtoffers die toch een klacht wilden neerleggen een administratieve lijdensweg ondergaan.

    Open brief

    Volgens de federale wetgeving moeten ze bijvoorbeeld minstens drie maanden na het incident wachten om een klacht in te dienen, maar niet langer dan 180 dagen, anders vervalt de klacht. Ze moeten ook een document ondertekenen waarin ze beloven alles geheim te houden. Nadien worden de slachtoffers verplicht om een maand lang therapeutische hulp te zoeken, en vervolgens 30 dagen een bemiddelingsprocedure te volgen.

    Blijkt de klacht na onderzoek terecht, dan heeft het slachtoffer recht op een schadevergoeding. Maar die wordt niet betaald door de dader, wel door de Amerikaanse belastingbetaler.

    Intussen hebben ruim 1.500 voormalige parlementsmedewerkers een open brief ondertekend waarin ze de leiders in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden oproepen om een training tegen seksuele intimidatie te verplichten. Ze willen ook dat de ombudsdienst waar slachtoffers terechtkunnen in het Amerikaanse parlement nieuw leven wordt ingeblazen.

    Door de grote media-aandacht lijkt alles nu in stroomversnelling te geraken. Verschillende parlementsleden werken aan een nieuwe wetgeving om de archaïsche klachtenprocedure aan te passen. Een hoorzitting in het Huis van Afgevaardigden moet de slachtoffers en hun advocaten ook een stem geven.

    Grootste aandacht gaat naar Roy Moore

    Maar niet alleen Washington wordt overstelpt met klachten over seksuele intimdatie. Veruit de grootste aandacht gaat op dit moment uit naar Roy Moore, een prominente openbaar aanklager uit de staat Alabama en kandidaat om bij de speciale verkiezingen van 12 december Republikeins senator te worden in Washington. Hij ligt al een week onder vuur door beschuldigingen van vrouwen. Hij zou hebben geprobeerd om hen aan te randen, ook toen ze tiener waren.   

    AP

    Het was de krant The Washington Post die het verhaal donderdag naar buiten bracht. Maar Moore zelf ontkent in alle toonaarden wat hij als "nepnieuws" omschrijft. Dat hij als dertiger de meisjes zou hebben benaderd, sluit hij niet uit, maar veel herinnert hij zich niet meer.

    Gisteren getuigde een vijfde vrouw over hoe Moore haar probeerde aan te randen toen ze vijftien was. Beverly Young Nelson vertelde al huilend hoe hij haar betastte in de auto. Uiteindelijk kon ze Moore afhouden, maar ze werd door hem afgedreigd om niet over de poging te praten. "Niemand zal je geloven, want je bent maar een meisje."

    Niemand zal je geloven, want je bent maar een meisje 

    Omdat de verhalen sterk op elkaar gelijken, brokkelt de steun voor Roy Moore snel af, ook in zijn eigen Republikeinse partij. Zijn partijgenoten roepen hem op om zijn verkiezingscampagne te staken. Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de senaat, wil dat hij uit de race stapt. "Ik geloof die meisjes", liet hij optekenen. Een zelfde geluid bij Paul Ryan, de leider in het Huis van Afgevaardigden.  

    AP

    Toch kan het partijbestuur zelf Moore niet schrappen, dat moet door de plaatselijke afdeling gebeuren. Maar lokaal krijgt hij nog alle steun.  Voorlopig ligt Moore immers voor in de peilingen op zijn Democratische tegenkandidaat. Alabama is een diep-conservatieve staat, een Republikeins nest. Al decennia lang levert het enkel Republikeinse senatoren. Verliest Moore, of stapt hij toch uit de race, dan gaat de zetel wellicht naar de Democraten. Dat zou historisch zijn. Hierdoor dreigt de Republikeinse meerderheid in de Senaat van drie naar twee zetels te krimpen.   

    Wachten op een reactie van Trump

    Voorlopig is het wachten op een reactie van president Trump. En daar wringt het schoentje. Moore profileert zich als een groot aanhanger van de president, "een buitenstaander zoals ik". En de bewondering blijkt wederzijds te zijn, want Trump vindt de voormalige rechter ook best sympathiek. Moore liet eerder al verstaan dat hij niet gelooft dat Obama in de VS is geboren, net zoals Trump. Of zwaait af en toe eens met een wapen op een verkiezingsrally.

    En nu is ook Steve Bannon, de vroegere campagneleider en voormalige adviseur van Trump, ingeschakeld om de verkiezingscampagne van Moore te redden. De zaak-Moore lijkt op die manier een symbooldossier te worden dat de interne oorlog binnen de Republikeinse partij verder op de spits moet drijven. Het kamp dat wint zou wel eens de toekomst van de Republikeinen kunnen bepalen.

    Dat de president weinig aandacht lijkt te schenken aan de beschuldigingen van seksueel geweld en intimidatie wekt dan weer weinig verbazing op. Trump zit zelf niet verlegen om vrouwonvriendelijke uitspraken en is tijdens de verkiezingsrace  ook al beschuldigd van seksuele intimidatie.

    Maar Trump is niet de eerste president in het Witte Huis met zo'n verleden. Denk maar aan Bill Clinton, die een aantal klachten van seksuele intimidatie overleefde. Of aan president John F. Kennedy, ook berucht om zijn seksuele uitspattingen. Nu zou ook president George H.W. Bush losse handjes hebben, ook al is hij gekluisterd aan zijn rolstoel.

    Toch klinkt van onderuit de roep om verandering en hervorming ook in de Amerikaanse politiek steeds luider. De kentering is ingezet om een einde te maken aan de vrouwonvriendelijke praktijken.