Mogen we nog dromen over een écht sociaal Europa? Ik hoop het

Na het referendum over brexit, na verkiezingen in Frankrijk, Nederland en Duitsland - en dan vergeten we de crisis in Griekenland nog - werd hard geroepen dat Europa de "kleine man" veel meer moet begrijpen en verdedigen. Vandaag start een Europese top over het sociale Europa. Maakt de EU die verwachting waar?

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Vandaag wordt in de Zweedse stad Göteborg de ‘Europese pijler van sociale rechten’ ondertekend. Dit is dé uitgelezen kans om mensen en werknemers terug het vertrouwen te geven in het Europa van morgen.

Toch kraakt deze pijler nog langs alle kanten. En wel om volgende redenen. 

De vakbonden willen een stevige en doeltreffende Europese pijler voor sociale rechten. Enkel zo bouwen we een Europa waarin vrede, gelijkheid en sociale rechtvaardigheid de bovenhand hebben. Een sterke, sociale pijler vervult ons en de hele vakbondswereld met hoop. Hoop op duurzame en kwaliteitsvolle jobs met sterkere sociale rechten. 

Ik stamp een open deur in met te zeggen dat het populisme en euroscepticisme aan invloed winnen in Europa. We hebben de Brexit nog maar nauwelijks verteerd, of andere Eurosceptische partijen en bewegingen steken de kop op in Europa.

Zo ook in onze contreien.

Er is maar één antwoord om het populistische spook te stoppen: een slagkrachtige én sociale pijler in het Europa van morgen. 

Er is maar één antwoord om dit populistische spook te stoppen: een slagkrachtige én sociale pijler in het Europa van morgen. Europa bevindt zich op een cruciaal moment: de politieke beslissingen die werden genomen om de economische (banken)crisis van 2008 te bezweren, hebben immense gevolgen gehad voor onze burgers. 

De Europese voornemens zijn veeleer vage beginselen, goede voornemens en beleidsverklaringen. 

De asociale en brute besparingen hebben vooral en met name de werknemers en uitkeringsgerechtigden het zwaarst getroffen. De sociale pijler, zoals die vandaag voorligt, bevat nog steeds niet de nodige instrumenten en middelen om Europa de zgn. sociale ‘triple A-status’ te bezorgen op de internationale markten.

Het zijn veeleer vage beginselen, goede voornemens en beleidsverklaringen. 

Daarom lijst ik hier enkele to-do’s op voor Europa (en ook voor onze regering). 

To do’s voor Europa

Sociale dumping zet de geloofwaardigheid van Europa onder druk, ook onder werknemers. De herziening van de detacheringsrichtlijn in deze dreigt een lege doos te blijven zolang er geen werk wordt gemaakt van een passende regeling voor sociale bijdragen, de strijd tegen postbusbedrijven, en inspectie op het terrein (door lidstaten).

We horen het steeds vaker en krachtiger: onze lonen moeten stijgen (en zeker de minimumlonen). Het Europees Vakverbond voert ter zake de #OurPayRise-campagne. De economische conjunctuur verbetert. Werknemers hebben recht op hun deel van de koek.

Het sociale moet op dezelfde voet behandeld worden als het economische of budgettaire. Het sociale moet het referentiekader worden voor iedere economische of budgettaire beslissing.

De rijkdom moet herverdeeld worden om sociale samenhang en een sterke democratie te creëren.

Een sociale harmonisering, een gelijktrekking naar boven toe, dient zich aan.

Fiscaal?

Maar ook op fiscaal vlak is een rechtlijnige harmonisering noodzakelijk. Luxleaks, Panama Papers en nu de Paradise Papers: de fiscale ratrace tussen multinationals, bedrijven en EU-lidstaten woedt volop. Niemand wil voor de ander onderdoen.

Het Europees Parlement heeft nu enkele nieuwe maatregelen genomen, maar het is aan de lidstaten om de kop uit het zand te halen. We hebben dringend nood aan een Europese geharmoniseerde belastbare basis voor vennootschapsbelasting, gekoppeld aan een minimaal belastingtarief.

Daadkrachtig beleid om de massale belastingontwijking en fiscale achterpoortjes te stoppen is nodig in de hele Unie.

Want de fiscale fraude heeft verstrekkende gevolgen voor Europa. Het zijn de burgers en werknemers die het gelag betalen, letterlijk en figuurlijk, zij compenseren het verlies aan inkomsten voor de overheden. Dit laat ik niet toe als voorzitter van het Europees Vakverbond. 

To do’s voor de regering-Michel

 We weten goed genoeg dat het fiscale en sociale beleid door de lidstaten zelf ingevuld dienen te worden. Als ik dan kijk naar ons land, dan voorspelt dit niet veel goeds.

De regering-Michel handelt alleszins niet naar de afspraken die vandaag in Göteborg gemaakt worden:

Er is geen akkoord om ouderschapsverlof te vergoeden zoals ziekteverlof.

Er zijn geen serieuze inspanningen om minimumuitkeringen boven de armoedegrens te tillen.

Er is wel een uitbreiding van flexibiliteit en flexi-jobs met armoede en precarisering/onzekerheid tot gevolg.

Europa staat op een kantelmoment. En ons land kan het mee in de juiste, rechtvaardige richting duwen. België moet zijn historische voortrekkersrol in Europa opnieuw opnemen en gewicht in de schaal leggen.

De regering moet aan de slag met wat nu voorligt. Een sociale harmonisering naar boven, voor alle lidstaten: dat moet de Europese pijler voor sociale rechten bewerkstelligen. Het ABVV en het Europees Vakverbond gaan vastberaden voor een sterk Europa, maar enkel als het een sociaal Europa wordt.

Ook ik blijf het herhalen: “Europa zal sociaal zijn, of zal niet zijn.”

--

VRT Nieuws wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.