AP/Getty

De Queen viert platina huwelijk met prins Philip: "The first, my last, my everything"

De Britse koningin Elizabeth en prins Philip zijn vandaag 70 jaar getrouwd. Een platina huwelijk. Niet dat het een sprookjeshuwelijk was met de aantrekkelijke en sportieve marine-officier die Philip toen was. Hij kwam ongemanierd over, kon maar stug zijn ondergeschikte rol binnen het paleis aanvaarden en dan waren er nog geruchten over de scharrels, maar het koppel bleef onverwoestbaar samen. Terwijl drie van hun kinderen zelf door een turbulente echtscheiding spartelden. Humor, loyaliteit en vrijheid zijn het geheime recept.

Wie is die sportieve marine-officier?

Piepjong is Elizabeth als ze een vonk voelt voor Philip Mountbatten. Dat is in 1939 tijdens een bezoek aan de Royal Naval College in Dartmouth waar Philip als kadet zijn marine-opleiding geniet. Hij is 18 jaar, zij 13.  De twee beginnen elkaar brieven te schrijven. Ze dansen al eens op een gemeenschappelijk feestje of spelen een potje cricket.

Philip wordt geboren op Korfoe (Griekenland) als zoon van prins Andreas van Griekenland en prinses Alice of Battenberg. De monarchie wordt in 1924 afgeschaft in Griekenland en de familie moet vertrekken. Philip groeit op in Engeland, en volgt onderwijs in Frankrijk en Duitsland. Zijn vader leidt een losbandig leven, zijn moeder wordt in de psychiatrie opgenomen en zijn zussen trouwen. Philip is al vrij jong op zichzelf aangewezen.

Koning George VI is lauw enthousiast over de keuze van zijn dochter. Hij vindt Philip ongemanierd en ruw. Maar de jongeman behoort wél tot de Deense en Griekse koninklijke familie en heeft dus zijn stamboom mee. Acht jaar later volgt de verloving.

De officiële verlovingsfoto op 9 juli 1947:

AP

Drie maanden later staan ze voor het altaar in Westminster Abbey in Londen en krijgt hij de titel van hertog van Edinburgh.  

AP

Serieus gekrenkt in zijn eer

Philip zet zijn carrière in de marine verder, hij heeft respect verdiend door te dienen in de Tweede Wereldoorlog en schopt het tot luitenant-commandant. Van 1949 tot 1951 werkt Philip op Malta, Elizabeth vertoeft langere perioden op het eiland. Daar is ze gewoon "marinevrouw" en het is een gelukkige, onbezonnen tijd.    

AP

Nog geen jaar na hun huwelijk volgt de geboorte van hun zoon Charles, twee jaar later dient de "princess royal", Anne, zich aan. Een bittere pil die Philip te slikken krijgt, is dat zijn kinderen de achternaam Windsor krijgen. "Ik ben de enige man in het Verenigd Koninkrijk die zijn naam niet aan zijn kinderen mag geven", vloekt hij. Na 1960 komt daar verandering in en wordt een verordening uitgevaardigd die de familienaam van de koninklijke kroost wijzigt naar Mountbatten-Windsor.

Veel sneller dan verwacht, belandt Elizabeth in 1953 op de troon: haar geliefde vader sterft in zijn slaap na een strijd tegen longkanker. Koning George wordt slechts 56 jaar. Elizabeth wordt op 25-jarige leeftijd gekroond tot Queen. Het impliceert dat Philip zijn job moet opgeven en bij officiële gelegenheden twee passen achter zijn vrouw moet lopen. Het zint hem niet als alfamannetje, en vrouwenemanicpatie is in die tijd bijlange niet ingeburgerd. Een vernedering voor hem. 

AP

Het is pertinent onwaar dat er een breuk is tussen de Queen en de hertog

Als hij in 1956 ruim vier maanden met de Britannia reist zonder Elizabeth en hun jonge kinderen zwellen de geruchten aan over wrevel én over ontrouw tijdens decadente feestjes op het koninklijke jacht. Buckingham Palace reageert zeer uitzonderlijk en bondig: "Het is pertinent onwaar dat er een breuk is tussen de Queen en de hertog."

Het plichtsbesef roept, de ommekeer komt

Philip keert na de reis terug als een andere man. Hij krijgt eerst bureauwerk van het hof, maar dat ligt hem niet. Langzaamaan vergezelt hij de koningin meer bij officiële opdrachten en wordt hij beschermheer gemaakt van talloze liefdadigheidsorganisaties (uiteindelijk van maar liefst 780 organisaties blijkt bij zijn pensioen).  Philip vindt zijn plaatsje in de schaduw van zijn vrouw.

AP

Waar hij niet op inbindt, is zijn apart gevoel voor humor. Zijn ongezouten communicatiestijl - Philip zegt wat hij denkt - veroorzaakt door de decennia heen ophef. Zijn moppen worden niet altijd als politiek correct ervaren. Zo krijgt de Nigeriaanse president te horen dat hij in zijn traditionele klederdracht "klaar voor bed" leek, maar evengoed tijdens een ziekenbezoek op de Caraïben: "Jullie hebben muggen, ik de pers." De grens is vaag. Elizabeth zou hem nooit publiekelijk terechtwijzen. Het is net die humor die haar bevalt. Philip is trouwens de enige persoon die de Queen durft tegen te spreken en geheel zichzelf blijft. Een fijne afwisseling voor haar in een royale wereld vol ja-knikkers.

AP

FOTO boven: familieportret voor het zilveren huwelijksjubileum (1972).

Crississen aan de lopende band in The Firm

De Queen en Philip vinden hun draai samen, op alle vlakken, want tien jaar na Anne volgen nog twee zonen: prins Andrew en Edward. "Zoals alle  families kenden wij plezier en problemen bij de opvoeding. Ik ben misschien bevooroordeeld, maar ik vind dat onze kinderen het goed hebben gedaan onder verschillende en moeilijke omstandigheden",  stelt de hertog. Het koningspaar heeft niet alleen de veranderende rol van de monarchie door de jaren heen doorstaan. Terwijl hun huwelijk standhoudt, sneuvelt dat van drie van hun kinderen. Het geluk eindigt telkens in een schandaalsfeer.

AP

In 1992 scheidt Anne wanneer blijkt dat haar man een buitenechtelijk kind heeft. Lang treurt de prinses niet, want in datzelfde jaar hertrouwt ze. Charles en de iconische Diana scheiden officieel in 1996 na een "huwelijk met drie" (+ zijn huidige vrouw Camilla Parker-Bowles). En Andrew houdt het voor bekeken wanneer een zekere John Bryan met een topless Sarah Ferguson aan een zwembad ligt en aan haar voeten likt. En dan zijn er nog de dood van Diana, Andrew die in de pers Randy of Airmiles Andy genoemd wordt en de fratsen van kleinzoon Harry met wiet en een nazi-uniform.

Above all: duty first!

De Queen en Philip zijn de enige Britse royals ooit die een platina huwelijksjubileum vieren. De 96-jarige prins heeft in augustus - op eigen vraag - zijn laatste koninklijke taak uitgevoerd. Hij blijft evenwel "de rots" van Elizabeth, zoals ze hem zelf ooit genoemd heeft, en zal enkel nog bij aangelegenheden die hij écht interessant vindt, opduiken. Voorts vult hij zijn tijd met wandelen, mennen, jagen en het kijken naar paardrennen (foto, 1989). De Queen gunt hem die vrijheid en blijft zelf tot haar dood werken. Hoewel ze de kunst heeft begrepen om taken uit te besteden aan de jongere, razend populaire generatie.

Getty

Hoe vieren ze?

Wat op hun huwelijksverjaardag, vandaag, zelf? Een bescheiden viering in intieme kring op Windsor Castle. Maar zeker geen grootse, wilde plannen zoals bij hun diamanten viering in 2007. Toen zakten 2.000 gasten af voor een speciale plechtigheid in Westminster Abbey, met lezingen van prins William en actrice Judi Dench, én kon er voor het koppel een snoepreisje af naar Malta.  

AP