Erop of eronder voor Duitse Jamaicacoalitie

Krijgt Duitsland een “Jamaicacoalitie” of niet? Vandaag is
het erop of eronder voor de 4 onderhandelende partijen. Voor vrijdagochtend moeten ze het eens zijn over een basis, een noodzakelijke voorwaarde om echte coalitiegesprekken te kunnen opstarten. De meningsverschillen zijn groot, al gelooft Angela Merkel er nog in. Het is ook van moeten, want de enige andere optie lijken nieuwe verkiezingen. 

Al meer dan vier weken voeren 4 Duitse partijen “sonderingsgesprekken”,al die tijd heeft Angela Merkel daarover vooral gezwegen. Maar vanochtend stapte ze naar de wachtende pers vooraleer ze aan een nieuwe onderhandelingsronde begon. “Er zijn grote verschillen, maar ik geloof dat het kan.” Voor vrijdagochtend moeten Merkels partij CDU, de Beierse zuster CSU, de liberale FDP en de Groenen zich kunnen scharen achter een basistekst, een blauwdruk zeg maar van het regeringsprogramma van de toekomstige coalitie. De echte, officiële onderhandelingen over die Jamaica-coalitie moeten dan nog beginnen. 

De term Jamaicacoalitie verwijst naar de kleuren van de 4 partijen, kleuren die ook in de vlag van het Caraïbische eiland terugkomen. Het is een vlag die een zeer verscheiden lading dekt. In de vier voorbije weken raakten de partijen het vooral eens over waar ze het niet eens over waren. 

Migratie en klimaat grote struikelblokken

Vooral migratie en klimaat blijken grote struikelblokken te zijn. De Groenen willen dat Duitsland meer doet om zijn klimaatdoelen te halen, daarom moeten de vervuilende kolencentrales –die 40 procent van de stroom leveren- dicht. Maar dat gaat de anderen veel te snel.

Vooral de Beierse CSU ligt op ramkoers met die Groenen. Zeker CSU-onderhandelaar Alexander Dobrindt heeft geen goed woord voor hen over. De zusterpartij van Merkel stelt zich traditioneel ferm op, maar dit keer bijt ze nog feller van zich af. De CSU kreeg tijdens de parlementsverkiezingen een historische pandoering en staat volgend jaar voor deelstaatverkiezingen. Dan wil ze een nieuwe nederlaag vermijden, door zich nu flink op te stellen. Dat uit zich in het thema migratie. De Groenen willen dat gezinshereniging weer een recht is voor alle vluchtelingen, nu is dat recht voor een deel van hen opgeschort. De andere partijenzijn daar niet voor te vinden, zeker niet de CSU, die absoluut wil vasthouden aan een bovengrens. 

Lange nacht

De verwachting is dat de onderhandelingen tot een gat in de nacht zullen duren. Mogelijk wordt de deadline ook nog wat opgeschoven, zei Tina Hassel, journaliste en chef van de ARD-Hauptstadtstudio gisteren in Tagesschau. De politici hebben immers de deadline zelf op de 16e gelegd. Dat komt omdat de onderhandelaars van CDU en de Groenen de basistekst aan hun achterban moeten voorleggen. Het partijbestuur van CDU komt vrijdag al samen, de Groenen hebben 26ste een partijcongres. Enige tijdsmarge is er nog, maar niet veel. 

Nieuwe verkiezingen?

De vraag is ook of de partijen veel keuze hebben, ze lijken gedoemd om met elkaar in zee te gaan. Een andere coalitie dan Jamaica is namelijk niet mogelijk. Na de verkiezingsdreun wil de SPD even niet meer in een regering stappen, dat de CDU als grootste partij een coalitie met de AfD zou aangaan, is bij voorbaat uitgesloten.  

Nieuwe verkiezingen dan maar? De liberale FDP heeft wel eens gezegd dat ze daarvoor niet bang is, maar wellicht zit geen enkele partij opeen nieuwe stembusgang te wachten. Mogelijk zouden die verkiezingen weinig zoden aan de dijk zetten, want volgens de peilingen zouden de kiezers de kaarten niet fundamenteel anders leggen.