Hoe maken steden een positief verhaal van migratie?

Rond die vraag hebben de Belgische regering en de stad Mechelen, in samenwerking met de Verenigde Naties, een congres gehouden, voor een publiek van burgemeesters uit alle hoeken van de wereld. Plaats van het gebeuren: het Lamot Congrescentrum, langs de Dijle, in Mechelen.

Ze komen uit verschillende landen en zijn op de vlucht voor geweld of gewoon op zoek naar een beter leven. Veel migranten, waar ook in de wereld, trekken naar steden, waar ze een nieuw leven opbouwen. De stad is ook de plek waar het nationale migratiebeleid wordt omgezet in concrete daden. Belangrijk genoeg dus, dachten de burgemeesters, om er een conferentie aan te wijden.

Op de "Globale Conferentie over Steden en Migratie" hebben burgemeesters uit verschillende landen twee dagen lang ervaringen gedeeld. Het evenement in Mechelen vond plaats in samenwerking met de Verenigde Naties en de UCLG, die wereldwijd locale besturen vertegenwoordigt.

De burgemeesters zoeken naar manieren om migratie in goede banen te leiden en om er een succes van te maken. Een van de uitkomsten van de conferentie is de "Verklaring van Mechelen rond Migratie", een reeks werkpunten en aanbevelingen voor de toekomst.

Een VN-conferentie in Mechelen?

De Verenigde Naties heeft niet de gewoonte conferenties te organiseren in kleinere steden, zoals Mechelen. Dat dit nu toch gebeurt, heeft te maken met de succesvolle transformatie van de stad van 90.000 inwoners. "Je vindt hier 138 nationaliteiten en 1 op de 2 kinderen die hier geboren wordt, heeft een migratieachtergrond, ..." zegt burgemeester Bart Somers (Open VLD). 

"In 15 jaar tijd hebben we van die diversiteit een succes gemaakt door nieuwkomers actief op te nemen in de stad. Ik wil geen monocultuur op scholen, in sportclubs of bij de politie. Ik wil ook geen wijken waar mensen met dezelfde achtergrond wonen. Iedereen moet zich identificeren met de stad en er zich thuisvoelen ."

Diversiteit is het nieuwe normaal. In zekere zin moeten we allemaal integreren. Niet alleen de nieuwkomers.

Bart Somers, Burgemeester Mechelen

Migratie is een wereldwijd fenomeen, zeggen veel burgemeesters op het congres. Ze hopen van elkaar te leren maar voegen eraan toe dat elke stad zijn eigen problematiek heeft. Ook de migranten zelf verschillen van land tot land, met soms een verrassende komaf.

"Migratie gaat in alle windrichtingen. Bij ons zie je veel Fransen en andere Europeanen", zegt Amina el Oualid, burgemeester van Nador, in Marokko. Anderzijds komen zich ook veel Algerijnen, Mauretaniërs en Malinezen vestigen in Marokko. Het Mechelse voorbeeld ziet el Oualid niet direct te volgen, wegens een gebrek aan middelen.

Kagiso Thutlwe is burgemeester van Gaboroni, hoofdstad van de Republiek Botswana. "Migratie maakt deel uit van onze geschiedenis. Er zijn mensen van het platteland, die naar de stad komen wonen. Maar we zien ook Indiase migranten en migranten uit Zimbabwe."

Niet elk verhaal is volgens de burgemeester positief. "Veel migranten zoeken werk in Botswana. Dat zet de deur open voor misbruik door werkgevers die ze laten werken voor een hongerloon. Anderzijds zijn er ook illegalen, die de grens alleen maar oversteken om te plunderen en chaos te creëren." 

In Warschau ging in 2014 een multicultureel centrum open om migranten wegwijs te maken in de Polen. "De mensen die er werken, hebben zelf een diverse achtergrond", zegt burgemeester Magdalena Wojno. De migranten zijn in dit geval Oekraïners, Vietnamezen en Tsjetsjeense vluchtelingen.