© VRT

De fax: voor de eerste Belgische koper Kamagurka een uitkomst, voor historici en biografen een ramp

Vervagende faxen zijn een groot probleem voor de biograaf van Nobelprijswinnaar Seamus Heaney.  De Ierse dichter was een enthousiast gebruiker van de fax, maar faxberichten vervagen en worden daardoor onleesbaar. Het wordt een race tegen de tijd om ze nog te kunnen lezen. Kamagurka was destijds wèl een fan van de fax. Hij was wellicht zelfs de eerste Belgische koper van een faxtoestel, vertelde hij bij "De wereld vandaag" op Radio 1.

Fintan O'Toole, de biograaf van Nobelprijswinnaar literatuur Seamus Heaney, luidt de alarmbel. De Ierse dichter Heaney overleed in 2013.  Zijn  hele leven had hij de fax als favoriet communicatiemiddel gebruikt . Nagenoeg zijn hele briefwisseling - een klassieke goudmijn voor biografen - staat op faxpapier. Maar dat heeft de vervelende eigenschap met de jaren te vervagen, en faxen worden dus gaandeweg onleesbaar. De biograaf roept iedereen die ooit een fax van Seamus Heaney kreeg dan ook op om hem die berichten zo snel mogelijk te bezorgen, anders gaat cruciale informatie verloren. 

De Ierse dichter Seamus Heaney, Nobelprijswinnaar Literatuur  1995 Belga

Wie na 1990 geboren is vraagt zich wellicht af wat dat is: een fax? Maar tekenaar Kamagurka weet dat nog heel goed, zo vertelde hij bij "De Wereld Vandaag" op Radio 1: "In Gent liep ik in de jaren zeventig voorbij een winkel waar ze elektrische schrijfmachines verkochten. Daar zag ik een gigantische oranje bak staan, ongeveer anderhalve meter hoog. De verkoper zei: "Als je daarin een papier met een handgeschreven tekst of een tekening steekt, komt het er aan de andere kant exàct hetzelfde uit!"."

Dat was heel interessant voor Kama: want in die tijd moest hij zijn tekeningen naar verschillende kranten- en tijdschriftredacties versturen, en met de post duurde dat soms een paar dagen. "Hoeveel kost dat?" vroeg Kama. "145.000 frank", zei de verkoper. Kama is meteen naar de bank gerend: "Ik heb daar een lening genomen en ben meteen teruggekeerd naar de winkel om die fax te kopen. Die gigantische bak stond bij mij thuis, en toen bleek dat ik de enige was met een faxtoestel!" Kamagurka was dus wellicht de eerste Belgische koper van een faxtoestel.

Belga

Dan is Kamagurka beginnen bellen naar Humo, naar NRC, zijn werkgevers van toen: "Die hebben dan ook allemaal een fax gekocht, en zo kon ik mijn tekeningen doorfaxen. Daardoor kon ik thuiszitten, én op twee, drie, vier verschilende redacties terzelfdertijd aanwezig zijn."

Belga

Ideaal was het niet: een fax werkt met thermisch papier, dat moest je op grote rollen kopen en op de juiste plaats in het toestel aanbrengen. Geen gemakkelijke opdracht voor Kamagurka: "Ik ben niet van de handigste, ik kan nauwelijks een wc-rolletje vervangen. Dus dat liep wel eens slecht af." Bovendien gaf dat chemische paier een vervelende geur af: "Je kon dat doorheen het hele huis ruiken". 

Dat thermisch papier wordt nu nog altijd gebruikt voor kasbonnen en treintickets, toepassingen waarbij het geen belang heeft dat de tekst op termijn vervaagt en onleesbaar wordt.

Later werden de faxtoestellen compacter en werkten ze ook met gewoon A4-papier. En nog een stap verder in de digitale revolutie kwamen de scanners en de computers waarmee je tekeningen probleemloos kon versturen. Kamagurka heeft nu dan ook geen fax meer in huis.