8 ideeën over wat nu na de rellen? Hoe die spanningen oplossen? 

Praten over oorzaken en oplossingen voor de rellen in Brussel is moeilijk, schrijft moraalfilosoof Patrick Loobuyck. Er zijn alweer twee kampen, met egelstellingen en elk het eigen groot gelijk. Toch kunnen we dit dovemansgesprek doorbreken, denkt Loobuyck en hij legt alvast 8 uitgangspunten op tafel.

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

In een Brussels café, bij een koffie, scroll ik me even door de vele commentaren op de rellen van de voorbije dagen in Brussel. Buiten is het rustig en hopelijk blijft dat ook zo. Ik heb er net een lezing gegeven over mijn nieuw boek "Samenleven met gezond verstand".  Daar lijkt Brussel wel nood aan te hebben.

Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Dat besef ik. In mijn lezing heb ik erop gewezen dat er bij samenlevingsproblemen steeds weer dezelfde morele kampen opduiken.

Ze schreeuwen op sociale media het eigen gelijk uit en spreken elkaar diametraal tegen.

Waar de één de nadruk legt op de fouten van de allochtonen, de naïviteit in verband met de diversiteit en het gebrek aan waarden en normen, legt de ander de nadruk op de samenleving die tekortschiet, de discriminatie door de autochtone witneuzen en het gebrek aan gelijke kansen.

Aan beide kanten wint grote emotie het gemakkelijk op redelijkheid en luisterbereidheid.  

Als we de publieke ruimte verliezen als een plek waar iedereen zich veilig en thuis kan voelen, zijn we pas echt ver van huis. 

De commentaren op de rellen in Brussel illustreren dat nog maar eens. Aan egelstellingen alvast geen tekort. Volgens het ene kamp is het -  erg voorspelbaar - de schuld van de Marokkanen, de ouders die hun kinderen niet opvoeden, de religieuze en culturele achtergrond van de amokmakers, de politie die niet ‘durft’ ingrijpen en de PS die wegkijkt.

Volgens het andere kamp is het - al even voorspelbaar - de schuld van ons onderwijs, de kloof tussen arm en rijk en allerlei sociaaleconomische achterstellingsmechanismen die maken dat Brussel is wat het vandaag is.

De één roept om meer repressie, de ander om meer preventie.

De één wil meer exclusie, de ander meer inclusie.

Een dovemansgesprek. En opnieuw de vaststelling dat zowel de rechtse morele, culturele paniek als het linkse politiek correcte denken het gezond verstand, de kritische analyse en een goed gesprek in de weg staan. 

Kop in het zand?

De scholengroep Brussel van het Gemeenschapsonderwijs heeft alvast laten weten dat ze de verantwoordelijkheid niet in haar schoenen laat schuiven. Leerkrachten op het terrein doen al hun uiterste best om vaak in niet evidente omstandigheden goed onderwijs aan te bieden. Ja, ook over waarden en normen, burgerschap en geweldloosheid.   

De politie zegt gedaan te hebben wat ze moest doen en auteur Fikry El Azzouzi wees er ons in De Morgen dan weer op dat we in dit debat beter niet over Marokkanen spreken. En hij plaagt ons met de vraag of hooliganisme geen vorm van integratie zou kunnen zijn? ’t Ja… 

What to do?

Wat staat ons te doen?

Op korte termijn mag ik hopen dat de daders gevat en gepast gestraft worden. Repressie is hier op zijn plaats.

De politie en de stad moeten ook onderzoeken hoe dit is kunnen gebeuren. Ordediensten die dit niet hebben kunnen vermijden, hebben gefaald. Punt. 

Ze zullen hieruit moeten leren. De discussie zal meer elementen moeten bevatten dan alleen de evolutie naar een eengemaakte politiezone. 

De zogenaamde gemeenschapsgerichte politiezorg moet beter uitgebouwd worden om meer vertrouwen te winnen bij jongeren en om sneller signalen uit de buurten en gemeenschappen te capteren.  

Wat betreft de amokmakers: zij die denken (te mogen tonen) dat de publieke ruimte van hen alleen is, moeten heropgevoed worden. Dit is een gedeelde individuele én collectieve verantwoordelijkheid. Individuen, gezinnen, het middenveld en de overheid moeten door deze gebeurtenissen geresponsabiliseerd worden.

Ouders en jongeren hierop aanspreken, het stedelijke weefsel versterken, gettoïsering tegengaan, kritisch blijven zoeken naar elementen die de onderwijs- en arbeidsmarktkansen kunnen verbeteren.

Verantwoordelijkheid nemen is in dit dossier niet noodzakelijk gelijk aan schuld bekennen. Het spelletje zwartepiet doorspelen mag stoppen.

In plaats van te blijven steken in het aanwijzen van schuldigen, moeten verschillende instanties daar waar ze kunnen hun verantwoordelijkheid blijven aanscherpen.

De inzet is groot en falen is geen optie. Want als we de publieke ruimte verliezen als een plek waar iedereen zich veilig en thuis kan voelen, zijn we pas echt ver van huis. 

--

VRT Nieuws wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.