Video player inladen ...

Wat is een vlaktaks?

Open VLD houdt dit weekend in Antwerpen haar Vrijheidscongres. De Vlaamse liberalen denken drie dagen na over hoe de samenleving er over tien jaar zal uitzien (of volgens hen zou moeten uitzien). Open VLD stelt onder meer voor om een vlaktaks in te voeren. Maar wat is dat precies? En is het een nieuw idee? Politiek journalist Bart Verhulst legt het uit. 

De vlaktaks is een manier om ons inkomen te belasten. Nu gebeurt dat, bij ons loon op een progressieve, oplopende manier. De fiscus hakt ons inkomen in stukjes. Op de eerste schijf betalen we geen belastingen. Op het deel daarbovenop betalen we 25%, op het deel daarboven 30% enzovoort, tot 50%. Hoe hoger ons inkomen, hoe hoger de belastingschijf waarin we vallen. Open VLD wil alleen die eerste, belastingvrije schijf, houden. Al de rest wil de partij vervangen door één, vlak, tarief van 30%.

Is de vlaktaks een nieuw idee?

De vlaktaks is geen nieuw idee, noch internationaal noch in de Belgische politiek. Midden jaren '80 van vorige eeuw stelde Agalev het al voor. Ook voor de Vlaamse liberalen zelf is het geen nieuw idee: ze lanceerden het 12 jaar geleden al, toen de partij nog VLD-Vivant heette. De vlaktaks is ook een speerpunt in het programma van LDD. De taks bestaat al in de Baltische staten en in Rusland. Ook de nieuwe Nederlandse regering wil een soort van vlaktaks invoeren. 

Is de vlaktaks een goed idee?

De meest gehoorde kritiek op de vlaktaks is dat het systeem onrechtvaardig is. De goedverdienende bankdirecteur betaalt hetzelfde percentage aan belastingen als z'n veel minder verdienende schoonmaakster. De sterkste schouders dragen niet meer de zwaarste lasten. Open VLD weerlegt dat en spreekt van een sociale vlaktaks. De partij wil het belastingvrije deel fors verhogen en wil ook roerende inkomsten zoals meerwaarden van aandelen (die nu onbelast zijn) onder de vlaktaks laten vallen. En die inkomsten zitten vooral bij de rijkeren. Bovendien is 30% van veel nog altijd meer dan 30% van weinig. De fiscale druk is dus wel progressief, zegt de partij.  De vlaktaks is ook eenvoudig en transparant, waardoor belastingontwijking via allerlei aftrekposten onnodig wordt, zegt Open VLD. 

Komt de vlaktaks er ook echt?

De vlaktaks is nog niet voor meteen. Open VLD wil het idee op tafel leggen bij de regeringsonderhandelingen in 2019. Maar haar huidige regeringspartners, CD&V en N-VA, zien de vlaktaks niet zitten. Vooral de middenklasse zou nadeel ondervinden van het systeem, zeggen ze, op basis van een studie van de Hoge Raad voor Financiën. Open VLD zegt dat, wat haar voorstel betreft, niet klopt. De partij wijst er op dat de vlaktaks een belastingverlaging is. Al betekent die, samen met een belastingverlaging voor de bedrijven, wel 15 miljard euro minder inkomsten voor de overheid. Dat betekent dus fors besparen om de overheid kleiner te maken. Dat willen liberalen natuurlijk. Alleen is de vraag, bijvoorbeeld bij CD&V, of dat kan, zonder bijvoorbeeld de sociale zekerheid of het onderwijs hard te raken. Open VLD antwoordt dan weer dat de vlaktaks voor meer jobs en economische groei zal zorgen, wat de staatskas dan weer ten goede komt.