België spil in vorming ruimteweerstation voor de luchtvaart

Het weer in de ruimte heeft een invloed op de communicatie via satelliet. Daarom is er veel belangstelling voor een dagelijkse ruimteweervoorspelling voor de luchtvaart. Ons land maakt deel uit van een Europees consortium dat zo'n ruimteweerstation gaat oprichten. In Oostende komen 500 internationale experts voor een week bijeen om het weer buiten onze atmosfeer te bespreken.

Vanuit de luchtvaart is al langer belangstelling voor een dagelijks ruimteweerbericht. Want zonnestormen en -winden kunnen de werking van satellieten verstoren. "Bij hevig ruimteweer kan de communicatie met vliegtuigen worden verstoord en ook de navigatie",
zegt Petra Vanlommel van het Observatorium Metereologie en Aeronomie (OMA) in Ukkel. "Zo heeft Zweden in 2015 zijn luchtruim even moeten sluiten omdat een zonnestorm de communicatie van de luchthaven in Stockholm had platgelegd. Daarnaast heb je ook een gevaar voor straling, wat dan weer een risico voor de gezondheid inhoudt."

Ruimteweerstation

Vandaag bestaan al ruimteweerstations. Maar die maken geen specifieke berichten voor de burgerluchtvaart. De Wereld Metereologische Organisatie wil vanaf volgend jaar één of meer stations erkennen die dat wel doen. In Europa is ons land met vijf andere landen bezig met de uitbouw van zo'n weerstation. België speelt daarin een centrale rol zegt Petra Vanlommel: "We verzamelen, beheren, analyseren en interpreteren zonnedata. Die gegevens dienen dan om weersvoorspellingen te doen en mogelijk waarschuwingen uit te sturen tegen stralingsgevaar." Overigens is het weer in de ruimte al even onvoorspelbaar als dat op aarde. Dat wil zeggen dat de voorspellingen maar nauwkeurig zijn voor een paar dagen.

Geomagnetische stroming

Een zonnestorm ontstaat door een krachtige uitbarsting op de zon. Hierdoor wordt een plasmawolk met elektrisch geladen deeltjes de ruimte ingeblazen. In sommige gevallen kunnen grote energienetwerken op aarde geraakt worden. In 1989 viel als gevolg van een zonnestorm het elektriciteitsnetwerk in de Canadese provincie Quebec uit. Ook oliepijpleidingen kunnen door zo'n storm getroffen worden. Hoewel het ruimteweer nu in een dalperiode zit van minder zonnestormen kan het er nog hevig genoeg aan toe gaan. Vandaar dat steeds meer landen het belang onderkennen van een goede voorspelling van het weer buiten de atmosfeer.