Video player inladen ...

De afvalvissers van Accra

Op de EU-Afrikatop van volgende woensdag in Ivoorkust zal het probleem van het afvalbeheer zeker worden besproken. Ghana is een groeipool in Afrika en kijkt aan tegen een toenemende middenklasse die meer zal consumeren en dus meer afval zal veroorzaken.  Onze ploeg in West-Afrika nam een kijkje op het (afval)terrein. 

In het westen van de Ghanese hoofdstad Accra, in de oude koloniale wijken, ligt Agbogbloshie, berucht als de grootste dumpplaats voor electronisch afval ter wereld. De giftige vuurtjes van verbrande e-waste zie je niet (meer?), en het afval lijkt op veel plaatsen met graafmachines wat geordend. Maar je loopt er nog altijd over duinenhoge bruingrijze massa’s met op de achtergrond de kleine huisjes van de sloppenwijk.

Accra krijgt zijn afval maar moeilijk verwerkt. 1 van de 3 storten zijn overvol en de capaciteit van de enige volwaardige vuilnisbelt zou over twee jaar ook al zijn opgebruikt. 

Veel flessen en enkele vissen

Wat verderop in de lagune en op het strand liggen hopen met duizenden petflessen te blinken in de zon. Ze zijn verzameld door plaatselijke inwoners die het afval met netten uit de zee scheppen en selecteren. Petflessen, maar ook slippers en bakjes van fastfoodrestaurants. Wat verderop ligt een nieuwe fabriek waar afval wordt verwerkt.

Ghana is niet zoals Ivoorkust, zeggen buurtbewoners. Daar
werd in 2006 een lading giftig  scheepsafval van het Nederlandse oliebedrijf Trafigura met medeweten van de overheid gedumpt
in Abidjan. Vele tienduizenden mensen werden ziek. Hier wordt er ook nog altijd gedumpt, maar meestal door plaatselijke inwoners of mensen uit de buurlanden. Maar dat wordt bestraft. “Onze overheid is wel begaan
met de gezondheid van de mensen  en wil steeds meer recycleren".

Recycleren begint tussen de twee oren

Afvalbeheer begint bij burgerzin. De groeiende en steeds
rijkere bevolking van Ghana ligt volgens studies niet echt wakker van
afvalbeheer. De vuilniswagens zijn in privéhanden en kosten voor velen teveel. Kortom, 70 procent van de bijna 2000 ton dagelijks afval belandt op straat, met de gekende gevolgen voor de hygiëne en de volksgezondheid.

De organisatie Recycle Up Ghana! is een initiatief van jonge
Ghanezen die samen met een Duitse NGO de jongeren  bewust maakt van die problemen . Ze wil hen aansporen tot een mentaliteitswijzing .

Een van hun projecten loopt op de campus van de Universiteit
van Ghana . Daar hebben Enoch en zijn vrienden 300 vuilnisbakken voor plastic afval uitgedeeld aan de studenten. Op de gang staat één container. Maar in de koten zelf zijn alle bakjes verdwenen. “Tijdens de vakantie zijn de bakjes blijven staan en mogelijk doorverkocht door het personeel of anderen”, vreest Enoch. Maar hij blijft erin geloven dat het aan de jeugd is om de klik in het hoofd te maken. (filmpje)