136.000 migranten op 1 jaar. Is dat veel?

In 2016 immigreerden 136.000 mensen naar België. Zo werd berekend door het federaal migratiecentrum Myria. Dat is ongeveer zoveel als de steden Mechelen en Turnhout samen. Lijkt veel. Maar is het dat ook? Is dit misschien wat sommigen massamigratie durven noemen? Demograaf Patrick Deboosere (VUB) rekent uit dat de netto aangroei van de bevolking maar 40 tot 50.000 mensen betreft.

Professor Patrick Deboosere wil het in “De wereld vandaag” op Radio 1 niet ontkennen. “Dit is behoorlijk veel, een instroom van  1 procent van de totale bevolking op een jaar tijd. Maar het gaat hier om immigratie. Voor het volledige plaatje moet je ook de emigratie bekijken.”

Exacte cijfers over emigratie in 2016 zijn nog niet beschikbaar. Patrick Deboosere: “Op basis van de vorige jaren kunnen we echter rekenen op een uitstroom van 80 à 90.000 mensen. Dat is al enkele jaren een constante. Het gaat om Belgen die naar het buitenland trekken of terugkeerders. Dus kom je netto ongeveer bij 40  à 50.000 blijvers.”

Verdrievoudiging na de jaren 80

Is de immigratie in België hoog in vergelijking met andere Europese landen? Patrick Deboosere: “Vanzelfsprekend, maar dat mag je niet zomaar vergelijken. Landen waar de economie sterk is, hebben een grote aantrekkingskracht. Sinds de eengemaakte markt van de EU trekken werknemers steeds meer naar de plaatsen in deze economische ruimte waar de meeste jobs zijn. België is nog altijd een van die groeipolen in Europa, net als de Scandinavische landen, Nederland of Duitsland. Daartegenover staan de landen waar het economisch minder gaat, in de eerste plaats bepaalde Oost-Europese landen. Het zijn de toeleveranciers van arbeidskrachten naar bijvoorbeeld België. Maar de situatie verandert. Vooral Polen, en zelfs Roemenië –een land dat heel veel immigraten aan België levert- herpakken zich duidelijk.”

“Van 1946 tot 1973, de periode van de oliecrisis, hadden we een periode van sterke migratie. Denk aan de Italiaanse, Spaanse, Turkse en Marokkaanse migratie. Daarna volgde een periode met een nulsaldo. Je had jaren met een instroom van ongeveer 40.000 mensen, maar tegelijk een even grote uitstroom. De kentering is er terug gekomen rond 1995. Het saldo was opnieuw in het voordeel van de immigratie. De pure immigratie zou in de periode na de jaren 80 zelfs verdrievoudigen.”

Werk en de liefde

“In de nieuwe cijfers zie je dat 6 op 10 immigranten mensen uit de EU-landen zijn. De rest komt uit niet-EU-landen. Bij deze laatste gaat het vooral om gezinshereniging. Maar laten we ook het groeiend aantal internationale huwelijken niet vergeten. De liefde is een belangrijke factor. Een heel groot deel van de immigranten bestaat uit jonge mensen. En die zoeken werk, of de liefde.”

En dan zijn er natuurlijk de asielzoekers die de voorbije jaren zoveel aandacht kregen. Patrick Deboosere: “Vooral 2015 was een uitzonderlijk jaar. Enkel rond 2000 hadden we meer asielzoekers, na de conflicten in ex-Joegoslavië. Een derde van de migratie werd in 2015  gevoed door asielzoekers. Maar dit is zich helemaal aan het normaliseren. Op dit moment kan je zeggen dat 1 op 10 van de immigranten in een situatie van louter zoeken naar asiel omwille van een oorlogssituatie zit.”

“Roemenië blijft de koploper, quasi op de voet gevolgd door Frankrijk.  Het blijft om tijdelijke trends gaan. Na de financiële crisis kwamen veel Spanjaarden en Italianen. De voorbije jaren piekten de Syriërs, gevolgd door de Irakezen. Deze golven worden meestal gevolgd door gezinshereniging waarbij deze mensen de rest van hun familie laten overkomen.”