Video player inladen ...

Een nieuwe regeling rond het huwelijk: wat verandert er?

Onder de slogan "verlies of scheiden doet al genoeg lijden" is het de bedoeling dat partners vanaf vandaag beter beschermd worden bij een echtscheiding of overlijden. Maar wat verandert er precies? We vatten het voor u samen. 

Gemiddeld zijn er zo’n 40.000 huwelijken per jaar. Een heugelijke gebeurtenis, waarbij soms niet gedacht wordt aan wat er gebeurt met het vermogen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Nochtans geen onbelangrijke vraag, aangezien er jaarlijks ook 32.000 scheidingen zijn. Met enkele nieuwe regels wil men partners vanaf nu beter beschermen.  

1. Nieuw huwelijksstelsel om zwakkere partner te beschermen

De belangrijkste wijziging is wellicht de toevoeging van een nieuw huwelijksstelsel. Tot nu toe bestonden er drie opties. Wie trouwt zonder huwelijkscontract - wat de meesten doen -, bouwt een gemeenschappelijk vermogen op in één gemeenschappelijke pot. Alles van voor het ja-woord blijft persoonlijk bezit.  Daarnaast kunnen partners in een huwelijkscontract kiezen voor een uitgebreider gemeenschappelijk vermogen. Tot slot kan een gehuwd koppel opteren voor de scheiding van goederen, waarbij er geen gemeenschappelijke pot is, enkel twee gescheiden vermogens.

Daar komt nu dus een vierde mogelijkheid bij: een variant op de strikte scheiding van goederen, gericht op koppels met een eigen zaak. Zij kozen tot voor kort vaak voor scheiding van goederen om te voorkomen dat de partner mee moet betalen voor eventuele schulden als het slecht gaat. Maar als één van beide partners enkele jaren later zou beslissen om te stoppen met zijn of haar zaak om voor het gezin te zorgen, bleef die partner met lege handen achter als het huwelijk ten einde liep.

In de nieuwe regeling is voorzien dat de partners bij het sluiten van hun huwelijkscontract kunnen afspreken dat bij de ontbinding van het huwelijk de economisch zwakkere partner een bepaald percentage krijgt van het vermogen van de economisch sterkere partner. Op die manier zijn beide partners beschermd.  

2. Opnieuw trouwen zonder aan erfenis kinderen te raken

In België zijn er heel wat nieuw samengestelde gezinnen. In dergelijke gezinnen heeft de langstlevende echtgenoot een reserve. Dat is iets dat je hem of haar niet kan afnemen bij een erfenis. Maar dat geeft soms problemen voor een tweede huwelijk, meer bepaald voor de erfrechten van de kinderen. Bijvoorbeeld: een moeder van volwassen kinderen hertrouwt en haar woning dient als gezinswoning. Als de moeder nadien overlijdt gaat het vruchtgebruik van die gezinswoning naar de partner, maar die heeft misschien zelf ook een huis.

In de nieuwe regeling krijgen mensen meer keuzevrijheid om regelingen te treffen bij een nieuwe relatie om zo de kinderen uit het eerste huwelijk te beschermen. Dat betekent dat echtgenoten elkaar binnenkort kunnen onterven - het vruchtgebruik op het huis wordt dan niet geërfd -, en dat ten voordele van hun eigen kinderen. Al mag die partner wel nog minstens zes maanden in het huis wonen. 

3. Meer duidelijkheid: wat is eigen en gemeenschappelijk?

Soms is het niet precies duidelijk wat gemeenschappelijk of persoonljk vermogen is. Bijvoorbeeld: een arbeider heeft tijdens zijn werkuren een ongeval met een heftruck. De man krijgt een schadevergoeding omdat hij arbeidsongeschikt is. Zo wordt zijn beroepsinkomen vervangen. Maar viel dit onder het eigen of gemeenschappelijk vermogen? Daar bestaat nu geen twijfel meer over: de schadevergoeding gaat naar de gemeenschappelijke pot. 

4. Samen een woning kopen voor het huwelijk wordt goedkoper

Vaak koopt een koppel al een woning of grond voor ze getrouwd zijn. Nu is het mogelijk dat samenwoners er al in de aankoopakte van hun woning mee rekening houden dat ze ooit zullen trouwen met een huwelijkscontract. Op die manier moet een koppel maar één keer naar de notaris gaan, en dus ook één keer notariskosten betalen. 

5. De langstlevende echtgenoot erft meer

Er veranderen ook enkele regels rond de erfenis. Nu kwam het soms voor dat de partner die achterblijft plots het huis uit moet, omdat een ver familielid een deel van de erfenis opeist. Het gaat dan om tantes, nonkels, kozijnen, groottantes en grootomen van de overledene. Dat zal niet langer mogelijk zijn. Wanneer enkel deze erfgenamen nog in leven zijn, krijgt de langstlevende echtgenoot zonder kinderen de volledige erfenis.   

En als het fout loopt: scheiden wordt eenvoudiger

Als een koppel tot slot wil scheiden met onderlinge toestemming, kan dat vanaf nu sneller en eenvoudiger. Want de koppels hoeven niet meer zelf naar de rechtbank te gaan. Ze kunnen nu in onderlinge toestemming via een schriftelijke procedure uit elkaar gaan.