Video player inladen ...

Deze Zuid-Afrikaan voerde 50 jaar geleden de allereerste harttransplantatie uit

Het is zondag exact vijftig jaar geleden dat in Zuid-Afrika de eerste harttransplantatie plaatsvond. Dokter Christiaan Barnard plantte toen het hart van een jonge vrouw in het lichaam van een vijftiger, die nog enkele weken te leven had.

Barnard was zeker niet de enige arts die droomde om een hart te transplanteren. Ook Amerikaanse wetenschappers hadden al talrijke tests uitgevoerd op dieren. Begin 1967 hadden artsen van de universiteit van Virginia zelfs een menselijk donorhart en een transplantatiepatiënt gevonden, maar het team krabbelde uiteindelijk terug omdat de bloedgroep van donor en patiënt niet overeenkwamen. Later op het jaar werd ook een harttransplantatie in New York op het laatste moment afgelast. 

Ik had niet eens toestemming gevraagd voor die eerste transplantatie

Barnard was echter minder voorzichtig. Hij had in het Groote Schuur-ziekenhuis in Kaapstad een transplantatieteam samengesteld, en had met de 53-jarige Louis Washkansky een patiënt gevonden die nog maar enkele weken te leven had en het risico wilde nemen. Ook moest hij naar eigen zeggen geen rekening houden met wettelijke beperkingen. "Ik had niet eens toestemming gevraagd voor die eerste transplantatie. Ik vertelde de ziekenhuisautoriteiten er pas over wanneer ze al voorbij was. Kan je je dat ergens anders ter wereld voorstellen?", zei hij volgens journalist John Illman, die met de chirurg samenwerkte. 

1967 AP

Als "geluk bij een ongeluk", werd de 25-jarige Denise Darvall op 2 december 1967 aangereden door een auto en gaf haar vader toestemming om haar hart te doneren. De operatie werd een succes. Drieëndertig uur na de operatie sprak Washkansky voor het eerst, vier dagen later werd hij op de radio geïnterviewd vanop zijn ziekenhuisbed. De man overlijdt uiteindelijk achttien dagen na de operatie aan een longontsteking. Door de zware medicatie die het afstoten van het nieuwe hart moest tegengaan, kon zijn lichaam niet meer tegen andere infecties vechten.  

2007 AP

Barnard werd na zijn baanbrekende operatie en met zijn knappe uiterlijk, aandoenlijke glimlach en oratorische talenten meteen de lieveling van de media. Die aandacht luidde het begin in van een leven vol "glitter and glamour", met relaties met verschillende jonge vrouwen. Hij overleed in 2001 op 78-jarige leeftijd. 

De Zuid-Afrikaan toonde met de operatie in 1967 dat harttransplantaties een oplossing kunnen vormen voor mensen met hartfalen. In de jaren zeventig ontwikkelde de techniek zich met grote sprongen, en toen Barnard in 2001 overleed, werd al een honderdduizendtal transplantaties uitgevoerd.

AFP or licensors