Kan Silvio Berlusconi het opnieuw?

Silvio Berlusconi mag geen kandidaat zijn bij verkiezingen, toch slaagt hij erin om een politieke speler van belang te blijven. Komt hij terug?

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Berlusconi terug? Verkiesbaar of niet, het maakt niet uit: de man van de bunga bunga-fuiven wil het nog eens proberen. Misschien lukt hem dat nog ook.

Na de rechterlijke veroordeling voor belastingfraude en bijhorende taakstraf in een bejaardentehuis, na de seksschandalen en de zware hartaanval maakt Silvio Berlusconi nu weer kans op een terugkeer in het hart van de macht.

Afgelopen week was ik weer enkele dagen in mijn oude thuisstad Rome. Aan Stazione Termini rijden rijkswachters rond in een elektrisch wagentje, op zoek naar mensen zonder papieren. De niet-Italiaans gekleurde aanwezigheid op nationale bodem neemt zichtbaar toe, de jeugdwerkloosheid is hoog, de armoede blijft stijgen, de afkeer van elites groeit. Dat is de bodem waarin de Vijfsterrenbeweging van gewezen komiek Beppe Grillo vorig jaar in Rome en elders gemeenteraadsverkiezingen won en burgemeesters leverde.

Die mensen van Grillo zijn onbekwame nietsnutten en een nog groter gevaar dan de communisten destijds, zegt Berlusconi. Hij werpt zich op als de beste dam tegen het vijfsterrengevaar.

Jarenlang lagen de Italianen in eerste linie voor de mensenstroom van de andere kant van de Middellandse Zee. Ze voelden zich door de rest van Europa in de steek gelaten. Lang waren de Italianen de meest enthousiaste Europeanen, nu vindt nog maar een derde van de bevolking de Unie een goede zaak.

Berlusconi speelt daarop in en zegt nu dat de Italianen door de euro de helft van hun koopkracht zijn kwijtgespeeld. En dat hij veel nieuwe belastingen kan afschaffen, een vlakke belasting kan invoeren en de begroting ook nog op ordekan houden.

Bij de verkiezingen onlangs in Sicilië, voorspel voor nationale verkiezingen ten laatste in mei, voerde Berlusconi campagne voor de gemeenschappelijke kandidaat van zijn Forza Italia en de extreem-rechtse Lega en Fratelli d’Italia.

Wie van elders wil terugkeren naar Sicilië kreeg tien jaar belastingvrijstelling voorgespiegeld. Wie wil bouwen kreeg te verstaan dat de regels veel minder streng konden. Berlusconi’s man won, al zei extreemrechts dat zij het waren die hem de kandidaat hadden aangepraat.

Multimiljonair Berlusconi, die diep in eigen beurs kan tasten, zegt dat hij zijn gematigden van Forza Italia, in ploeg met Lega en Fratelli d’Italia naar de overwinning kan leiden. Voorzitster Giorgia Meloni van de Fratelli zegt alvast dat haar partij niets gematigds heeft. Lega-kopman Salvini vertrouwt Berlusconi voor geen haar en wil dat hij voor de notaris laat registreren dat er na de verkiezingen geen samenwerking komt met centrum-links.

Berlusconi: “Italie heeft nood aan een liberale revolutie.” Dat is de slogan waarmee hij ook dertig jaar geleden al in de politiek stapte.

Waarom zou het nu? Omdat hij nu de juiste partners heeft, antwoordt Berlusconi. Een precies programma moet hij nog afspreken, maar op een partijbijeenkomst had hij het alvast over geen belasting meer bij de aankoop van de eerste auto, en nu en dan gratis bezoek bij de dierenarts voor de hond.

Altijd simpatico vertelde hij weer sappige verhalen en bracht zijn publiek aan het lachen, ook over zijn voorliefde voor vrouwelijk schoon.

Hij wil een regering met vooral niet-politici. Naast zichzelf noemt hij een generaal als mogelijke premier, of Fiat Chrysler topman Marchionne, of Mario Draghi van de Europese Centrale Bank, maar daar moest Berlusconi ze nog over aanspreken.

Zelf is Berlusconi niet eens verkiesbaar: wegens belastingsfraude werd hij in 2013 uit het parlement gezet en werd hij voor zes jaar onverkiesbaar. Maar Berlusconi trok naar het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg met het argument dat hij het slachtoffer is van een wet met terugwerkende kracht, van een politieke meerderheid die hem viseerde.

De uitspraak valt normaal over enkele maanden. Ten laatste in mei moeten er verkiezingen komen. Extreemrechts wil liefst zo snel mogelijk, Berlusconi wil langzame haast.

Sowieso is hij intussen weer een politieke speler, verkiesbaar of niet. De peilingen plaatsen Forza Italia derde, na de Vijfsterrenbeweging van gewezen komiek Beppe Grillo en de centrum-linkse Partito Democratico. Die wordt nog altijd geleid door Matteo Renzi, die opstapte als premier na de mislukte poging om zichzelf per referendum meer macht te geven.

Links is hopeloos verdeeld en Renzi heeft bij zijn steile klim naar de top veel gewonde krokodillen achterlaten die nu broeden op wraak. Toch hoopt Renzi, net als Berlusconi, in een samenwerkingsverband naar de kiezer te gaan. Alleen zo maak je met de Italiaanse kieswetgeving kans op een regeringsmeerderheid.

De Vijfsterrenbeweging wil geen allianties en dat kan ze parten spelen.

Berlusconi is een geducht campagnebeest en gaat nu op tournee in alle Italiaanse regio’s. Hij is 81 maar hij voelt zich als een veertiger, zegt hij, vol vuur. Hij heeft al zoveel verkiezingen gewonnen, en zijn tegenstanders hebben hem met staatsgrepen verjaagd, aldus Berlusconi. Marcello Dell’Utri, oprichtervan Forza Italië en een veroordeelde crimineel die in de gevangenis zit voor samenzwering met de maffia, is volgens Berlusconi een politieke gevangene.

Berlusconi beroept er zich op dat hij hoogst persoonlijk een einde heeft gemaakt aan de Koude Oorlog, door zijn uitzonderlijk diplomatiek talent in te zetten bij de Amerikanen en de Russen. Dat wil hij nu opnieuw proberen.

Italië en de wereld redden?

Afwachten of de Italianen Berlusconi daar de geschikte man voor vinden. Als ze nog gaan stemmen. In Sicilië bleef meer dan de helft van de kiezers thuis.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.