Human Rights Watch: "Kabila zette oud-rebellen van M23 in voor repressie van betogers"

De Congolese president Joseph Kabila rekruteerde oud-rebellen van M23 om in december vorig jaar protesten tegen zijn regime te onderdrukken. Dat schrijft Human Rights Watch in een nieuw rapport. Bij de repressie van die betogingen, in verschillende steden in Congo, vielen volgens de mensenrechtenorganisatie zeker 60 doden en werden honderden mensen opgepakt.

Eind vorig jaar liep Kabila's tweede en volgens de grondwet laatste termijn als president af. Daartegen kwamen de Congolezen in verschillende steden op straat, maar het regime antwoordde met een keiharde repressie. Daarvoor werd dus ook de hulp ingeroepen van de rebellen die enkele jaren terug nog de wapens opnamen tegen Kinshasa.

Die vroegere rebellen patrouilleerden eind 2016 in de straten van de grootste steden, arresteerden betogers en schoten hen neer. "Heimelijke operaties om strijders van zo'n gewapende groepering te rekruteren, om elk verzet te onderdrukken, tonen aan hoe ver Kabila en zijn entourage bereid zijn te gaan om aan de macht te blijven", aldus Ida Sawyer van HRW, die meewerkte aan het rapport.

Vluchtelingenkampen

De vroegere rebellen werden gerekruteerd vanuit vluchtelingenkampen in Oeganda en Rwanda, waar ze heen gevlucht waren nadat ze eind 2013 uit Oost-Congo verjaagd waren. Eind 2012 slaagden ze erin een tweetal weken Goma te bezetten.

De strijders werden ingezet in Kinshasa, Lubumbashi en Goma, en kregen nieuwe uniformen en wapens. Ze kregen het uitdrukkelijke bevel om dodelijk geweld te gebruiken, zelfs vanop korte afstand als dat nodig was. "We kregen het bevel om meteen te schieten bij de kleinste provocatie van burgers", zegt een M23-strijder in het rapport.

"Speciale missies"

Enkele weken later werden de strijders teruggestuurd naar Oeganda en Rwanda, maar velen keerden tussen mei en juli terug, nu naar het noordoostelijke Kisangani, om "speciale missies" voor te bereiden.

Het rapport is gebaseerd op meer dan 120 interviews met onder meer slachtoffers, getuigen, leden van de Congolese veiligheidsdiensten, bevelhebbers van M23 en buitenlandse diplomaten.