107.448 bladzijden: het Staatsblad breekt record

Op datum van vandaag telt het Belgisch Staatsblad - waar wetten en decreten in worden gepubliceerd - liefst 107.448 bladzijden. En dan moet de maand december nog passeren. Het is pas voor de derde keer in zijn 186-jarige bestaan dat het Staatsblad de kaap van 100.000 pagina's overschrijdt.

Het Belgisch Staatsblad van dit jaar ligt dus op recordkoers wat het aantal pagina's met wetteksten betreft.  De vorige recordjaren waren 2013 en 2014, met respectievelijk 104.172 en 107.270 pagina's.

De meest lijvige tekst was de wet waarmee ons land instemde met de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie enerzijds en Oekraïne anderzijds. Die turf was goed voor 6.827 pagina's.

De belangrijkste leverancier van wetteksten blijft het federale niveau, met 55,4 procent. Vergeleken met 20 jaar geleden is dat een daling met 9,3 procent, wellicht een gevolg van de staatshervormingen die meer bevoegdheden bij de deelentiteiten legden. De decreten van de Vlaamse gemeenschap en van het Waals gewest waren goed voor respectievelijk 14,5 en 13,6 procent van de gepubliceerde teksten.

Zoveel pagina's! Hoe komt dat?

Professor grondwettelijk recht Emmanuel Vandenbossche (VUB) is hoegenaamd niet verrast door het recordaantal pagina's in het Staatsblad. Hij ontwaart drie evoluties die de dikte van het Staatsblad verklaren.

  • "Voor de Eerste Wereldoorlog was enkel de wettelijke kenbaarheid van een rechtsregel noodzakelijk. Er verscheen gewoon in het Staatsblad "Er is met betrekking tot een bepaalde aangelegenheid een wet gemaakt". Onder druk van de oorlogsomstandigheden heeft het Hof van Cassatie na WOI beslist dat de gehele rechtsregel effectief moet gepubliceerd worden."
  • "Daarnaast heb je de internationale verdragen. Vanaf de jaren 50 krijgen we de oprichting van internationale instellingen en dat evolueert allemaal. Heden ten dage is België ingekapseld in een ruim aantal supranationale en internationale instellingen. De verdragen daarvan zijn vaak dikke pakketten en die moeten ook nog eens verschijnen in het Nederlands, Frans en Duits."
  • "De derde evolutie zijn de staatshervormingen. De gemeenschappen en gewesten hebben allemaal wetgevende bevoegdheden waardoor je decreten, ordonnanties, samenwerkingsakkoorden en verorderingen hebt die allemaal in het Staatsblad gepubliceerd worden. Bovendien wordt een decreet van het Vlaams Parlement naar het Frans vertaald en gepubliceerd en omgekeerd."

Avondlectuur

Desalnietteming vindt professor Vandenbossche de publicaties in het Staatsblad cruciaal. "De bekendmaking van bindende rechtsregels is een elementaire vereiste in een rechtsstaat. Wil je een rechtsregel tegensprekelijk maken ten aanzien van een particulier, waarbij je als overheid kan zeggen "Jij hebt dit of dat niet nageleefd, dus je bent sanctioneerbaar", dan moet betrokkene in kennis worden gesteld van die rechtsregel. Je moet weten dat het bestaat"

Mocht u nu vrezen voor een onmogelijke opdracht qua avondlectuur, stelt professor Vandenbossche gerust. "Ikzelf consulteer maar bij echt interessante momenten het Staatsblad, bijvoorbeeld bij staatshervormingen of bij zaken die mij beroepshalve gezien aanbelangen."

Wie zich toch geroepen voelt: het Staatsblad is integraal online te raadplegen. Wie een papieren versie genegen is, kan daarvoor in principe terecht in de grotere bibliotheken.