Video player inladen ...

Een doorbraak, maar (nog) geen deal rond de Noord-Ierse grens

De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben een doorbraak bereikt in de brexit-onderhandelingen. Een van de knelpunten was de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. Er mag dan wel een doorbraak zijn, een echte oplossing voor de Ierse kwestie is er nog niet. 

De situatie: Noord-Ierland maakt deel uit van het Verenigd Koninkrijk en zal dus samen met de rest van het VK de Europese Unie verlaten. Op hetzelfde eiland ligt echter ook Ierland, dat een lidstaat van de Europese Unie is en blijft. Na de brexit zou dus in principe een grens ontstaan tussen beide delen, handelsgoederen en mensen zouden die niet meer vrij kunnen oversteken. Daarenboven komt nog de beladen geschiedenis van het Noord-Ierse conflict.

Een harde grens was voor velen uit den boze. En het Verenigd Koninkrijk garandeert dat het zo'n harde grens zal vermijden. Dat heeft de Britse premier Theresa May bevestigd tijdens de laatste gesprekken met Europa. "Het Verenigd Koninkrijk herhaalt zijn engagement om een harde grens te vermijden, inclusief enige fysieke infrastructuur of daarmee gepaard gaande controles", staat er te lezen in het joint report, de schriftelijke neerslag van de doorbraak in deze eerste fase van de brexit-onderhandelingen.

Maar hoe die harde grens concreet vermeden zal worden, is nog helemaal niet uitgewerkt. "Het is de intentie om dat doel te bereiken via de algemene relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie" klinkt het vaag. "Als dat niet mogelijk is, zal het Verenigd Koninkrijk specifieke oplossingen voorstellen voor de unieke omstandigheiden van het Ierse eiland."

En dan komt de kat op de koord: als de twee bovenstaande opties geen onderhandelde oplossing bieden, dan zal het Verenigd Koninkrijk de regels van de Europese interne markt die de samenwerking tussen Ierland en Noord-Ierland ondersteunen, volledig moeten naleven. Met andere woorden: dan zal in Noord-Ierland voor een belangrijk deel het Europees-Ierse kader gelden.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en de Britse premier Theresa May mochten vanmorgen dan wel een doorbraak aankondigen, de Ierse kwestie zelf lijkt fundamenteel toch op de lange baan geschoven. Om het met de woorden van Europees president Donald Tusk te zeggen: "De moeilijkste uitdaging ligt nog voor ons."