Wat is het effect in Spanje van die betoging van Catalanen in Brussel?

Wat is de impact van de - volgens Vlaamse media - opmerkelijke betoging gisteren van Catalanen en sympathisanten in Brussel? Maakt dit evenement veel indruk in Spanje? Een graadmeter is: wat zegt de pers en wat zegt de regering? Correspondent Sven Tuytens zoekt het uit.

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

In Vlaanderen was men onder indruk van de blijk van zoveel Catalaans nationalistisch gevoel bij de betoging van 45.000 Catalanen en sympathisanten gisteren in Brussel. Vlamingen keken met open mond naar die Catalanen die helemaal naar het noorden reisden om in het hart van Europa hun eeuwenoude regionale trots te tonen. 

Die regionale trots en hartstochtelijke drive kunnen Vlamingen nog begrijpen, maar de Spaanse trots, het Spaans legalistisch denken dat daartegenover staat, valt moeilijker te begrijpen.

Wat men in Brussel niet merkt, is dat de Catalaanse crisis het Spaanse nationalisme duchtig heeft aangewakkerd. Het was lang geleden dat er aan de ramen en balkons in Madrid nog zoveel Spaanse vlaggen hingen. Wie vandaag in Spanje een slogan zoals “Vandaag zijn we allemaal Catalanen” wou vinden, was er aan voor de moeite. De Spaanse media waren bijzonder karig met hun verslaggeving over de betoging in Brussel.

De openbare omroep TVE opende donderdag wel zijn journaal met de betoging. Maar de zender gaf eerst uitgebreid het woord aan de Spaanse vicepremier Soraya Sáenz de Santamaría. Dat was tijdens de persconferentie die volgde op de ministerraad.

Daarna ging men live naar Brussel. Net zoals Puigdemont had Sáenz de Santamaría ook iets te vertellen over democratie. Ze wees de betogers erop dat ze in staat waren in Brussel voor onafhankelijkheid te gaan demonstreren dankzij hun Spaanse identiteitskaart en het feit dat ze in een land leven dat deel uitmaakt van die Europese Unie, een unie waar ze zoveel “kritiek” op hebben.

Vervolgens haalde Sáenz de Santamaría uit naar de organisatoren van de betoging, die volgens haar “niet aarzelen om de Europese Unie zwart te maken wanneer die weigert te denken zoals zij”. Verwijzend naar de Catalaanse verkiezingscampagne, voegde zij eraan toe dat het de gewoonte is dat kandidaten burgers benaderen om hen te vragen voor hen te stemmen.

In het geval van de afgezette Catalaanse minister-president en kopman van de lijst Junts per Catalunya, “waren sommige burgers verplicht hem in Brussel op te gaan zoeken”. De vicepremier merkte op dat zoiets “toch wel uitzonderlijk is bij verkiezingen”.

De toon van de vicepremier was bijzonder hard. 

Haatdragers

De krant El País gaf haar hoofdartikel over de betoging in Brussel de volgende titel mee:

De separatisten stellen hun zaak voor in Brussel als een strijd tegen de “franquisten”.

Dat menig betoger de regering van Mariano Rajoy als “franquistisch” bestempelde, zal de Spaanse premier een zorg wezen. De versterkte nationalistische gevoelens in de rest van Spanje zijn een zegen voor de centralistische regering van Mariano Rajoy.

El País schreef dat de Catalaanse separatisten in Brussel hun haat jegens Spanje in Brussel gingen verkondigen. Volgens de krant is het Catalaanse nationalisme erop uit om de Spaanse staatsinstellingen te discrediteren door Spanje als een totalitaire staat af te schilderen.

Interne Spaanse kwestie

Ook de krant El Mundo toonde weinig begrip voor de betogers in Brussel. Ze titelde:

“Meer dan 45.000 personen vragen in Brussel de onafhankelijkheid van Catalonië en de vrijheid voor de gevangenen.” 

Volgens El Mundo zal de betoging in Brussel weinig impact hebben. Ze schreef dat buiten de Belgische media, die “met veel aandacht iets buitengewoons versloegen”, de aandacht in de rest van de wereld voor de Catalaanse kwestie tanend is.

De Europese Unie zal haar standpunt niet veranderen, ging het verder. Frans Timmermans, de vicevoorzitter van de Europese Unie, blijft hetzelfde standpunt van de EU herhalen: “Dit blijft een interne, Spaanse kwestie. Er is geen noodzaak voor de EU zich daar in te mengen, want de Spaanse grondwettelijke democratie functioneert in lijn met de waarden van de EU.”

Stilte bij Catalaanse openbare omroep

De Catalaanse nieuwssites Villaweb en El Nacional schreven dat de Catalaanse openbare televisie en radio amper verslag uitbrachten over de betoging, uit angst voor sancties uit Madrid. De Catalaanse openbare omroep TV3 ging niet live vanuit Brussel, terwijl commerciële zenders de mars wel rechtstreeks uitzonden.

Volgens El Nacional wilde de openbare omroep daarmee sancties van de Spaanse kiescommissie vermijden. Sinds Madrid het artikel 155 van de Spaanse grondwet heeft geactiveerd, in een reactie op de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van de Catalanen, is de Catalaanse omroep volgens El Nacional verplicht om de berichtgeving over de gevoelige Catalaanse kwestie te beperken tot 1 minuut beeldmateriaal om het halfuur.

Volgens de nieuwssite zou dat duren tot de campagne voor de vervroegde verkiezingen van 21 december voorbij is. De openbare omroep zou "waarschuwingen" hebben ontvangen om die regel zeker niet te overtreden.

Het bericht werd bevestigd door verschillende medewerkers van TV3. Joan Ramon Vallvé, die al 30 jaar voor TV3 zou werken, schreef op Twitter dat dit “mogelijk de meest trieste dag uit zijn carrière” is.

“We mogen maar een minuut per halfuur live uitzenden vanop de betoging met duizenden Catalanen in Brussel. Hier kunnen we toch niet voor buigen vrienden”, schreef hij.

Volgens El Nacional wilde de openbare omroep daarmee sancties van de Spaanse kiescommissie vermijden.

Over die mogelijke censuur van TV3 werd aan de vicepremier geen vragen gesteld. Ze sloot haar persconferentie af met de opmerking over de huidige situatie: “We (de Spaanse regering) zijn de economische en sociale schade aan het herstellen die Junqueras en Puigdemont in Catalonië aangericht hebben.”

Sáenz de Santamaría zei niets over de gevangenen en of over een mogelijk dialoog met de Catalaanse nationalisten.

Einde persconferentie.

----

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.