Amerikaanse soldaat die 52 jaar geleden overliep naar Noord-Korea overleden

Ze zijn met vier: de Amerikaanse militairen die de afgelopen 60 jaar overliepen naar Noord-Korea. Charles Jenkins was een van hen. In 1965 stak hij de grens met Noord-Korea over terwijl hij op wacht stond in de gedemilitariseerde zone. Hij overleed in Japan.

Sergeant Charles Jenkins was 24 toen hij besliste om de grens tussen Zuid- en Noord-Korea over te steken. Tijdens zijn militair proces in 2004 verklaarde hij dat hij bang was om naar de oorlog in Vietnam gestuurd te worden. Jenkins kwam uit een piepklein plaatsje in North Carolina en maakte nooit zijn middelbare school af. 

Jenkins was in 1965 in Zuid-Korea gelegerd, toen hij zich op een koude januarinacht moed indronk. Daarna nam hij zijn mannen mee op patrouille. Hij vroeg hen te wachten terwijl hij deed alsof hij een lager gelegen weg wou inspecteren. Dan knoopte hij een wit T-shirt aan zijn geweer en stapte naar de Noord-Koreaanse soldaten aan de overkant van de grens.  

Slechterik in spionagefilms

Maar de Noord-Koreanen stonden hem niet met open armen op te wachten. Jenkins en de andere Amerikaanse overlopers werden gedwongen om de leer van leider Kim Il-sung te studeren. Ze moesten vertaalwerk doen en werden ingezet als leerkracht Engels voor Noord-Koreaanse soldaten. Soms werden ze brutaal behandeld en zelfs geslagen.  

Maar hun uitzonderlijke status leverde hen ook bekendheid op. Als zeldzame westerlingen werden ze  gecast in Noord-Koreaanse propagandafilms. Hun rol was altijd dezelfde: die van doorslechte Amerikaanse spion. "Je kan geen nee zeggen in Noord-Korea", verklaarde Jenkins achteraf. "Dan graaf je je eigen graf."

Liefde in gevangenschap

Charles Jenkins met zijn gezin

Maar 15 jaar na zijn aankomst kwam er een lichtpunt in zijn leven. In 1980 leerde hij Hitomi Soga kennen. Hitomi was als 18-jarige gekidnapt in Japan en meegenomen naar Pyongyang. Ze werd verplicht om Noord-Koreaanse spionnen de Japanse taal en cultuur te leren kennen. Volgens Tokio is ze een van de 13 Japanners die door het Noord-Koreaanse regime ontvoerd werden. 

Jenkins en Soga trouwden en kregen twee dochters, Mika en Blinda. Hun status als buitenlandse 'gevangenen' leverde hen relatief betere leefomstandigheden op dan de gewone Noord-Koreanen. Zo hadden ze altijd voldoende voedsel, ook tijdens de hongersnood in de jaren 90. 

"Oyasumi" en "Slaapwel"

In 2002 mocht Hitomi Soga Noord-Korea verlaten na onderhandelingen met de Japanse regering. Twee jaar later konden Jenkins en hun twee dochters zich bij haar voegen. In Japan gaf Jenkins zich meteen over aan het Amerikaanse leger, 40 jaar na zijn desertie. Na een militair proces werd hij oneervol ontslagen. Hij kwam er vanaf met een gevangenisstraf van 25 dagen.

Charles Jenkins bleef in Japan en kreeg een baantje in een souvenirwinkel in het geboortedorp van zijn vrouw. Ook daar werd hij een lokale beroemdheid. Hij schreef een  boek over zijn harde leven in Noord-Korea. "Elke avond voor we gingen slapen zei ik "Oyasumi" tegen mijn vrouw,  slaapwel in het Japans", zo schreef hij. "En zij antwoordde met "Goodnight". Zodat we nooit zouden vergeten wie we waren en van waar we kwamen."