Onderzoek naar gevolgen van overgewicht tijdens zwangerschap wint prijs

Overgewicht tijdens de zwangerschap heeft schadelijke gevolgen voor zowel de moeder als het kind. Professoren Annick Bogaerts en Roland Devlieger doen al jaren onderzoek naar de effecten ervan en worden nu bekroond door de Koninklijke Academie voor Geneeskunde. De twee onderzoekers krijgen de “Prijs Dr. Luc Broeckaert” voor hun onderzoek dat focust op de preventie van overgewicht tijdens de zwangerschap. 

De laatste jaren verschijnt er veel onderzoek naar hoe omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap een invloed hebben op het latere leven van een kind. Zo is geweten dat stress, alcohol en roken schadelijk kunnen zijn voor de foetus. Maar ook blootstelling aan luchtvervuiling heeft gevolgen voor de gezondheid van je kind. De epigenetica is de tak van de wetenschap die bestudeert hoe omgevingsfactoren zoals levensstijl epigenetische veranderingen veroorzaakt.

Veel epigenetische veranderingen gebeuren al in de baarmoeder. Daarom is het belangrijk om tijdens de zwangerschap gezond te leven. Annick Bogaerts is professor Vroedkunde aan de Universiteit Antwerpen, docent aan de Hogeschool UC Leuven-Limburg en in een vorig leven zelf vroedvrouw. Ze doet al enkele jaren onderzoek naar de gevolgen van overgewicht tijdens de zwangerschap. “Eén op de drie vrouwen start met overgewicht. Nog eens 1 op 3 vrouwen komt te veel bij tijdens de zwangerschap. Nochtans heeft dit schadelijke gevolgen voor zowel de moeder als het kind.”

Zwangere vrouwen met overgewicht en obesitas lopen een aantal belangrijke risico’s tijdens de zwangerschap. Zo stijgt de kans op miskramen, hoge bloeddruk en zwangerschapsdiabetes. Tijdens de bevalling is er een verhoogde kans dat het kindje via een keizersnede ter wereld moet komen. Maar ook voor de baby zelf zijn er gevolgen. Er is een verhoogd risico op een hoog geboortegewicht en een grotere kans dat de baby later zelf last krijgt van obesitas. “Elke baby wordt in de baarmoeder voorgeprogrammeerd door de levensstijl van de mama”, vertelt professor Bogaerts.

Via een app en coach naar een gezonde leefstijl

Om vrouwen te helpen bij een gezonde levensstijl is het onderzoeksproject Inter-Act van start gegaan. Meer dan 1.000 vrouwen die tijdens een vorige zwangerschap te veel zijn bijgekomen, worden begeleid door een leefstijlcoach en een app. De app houdt gegevens bij van het gewicht, eetgedrag, fysieke activiteit en mentaal welzijn, en kan via bluetooth gekoppeld worden aan een weegschaal en een activiteitstracker. Er worden ook berichten gestuurd met persoonlijke tips.

“Eigenlijk zou de levensstijl van elke vrouw die zwanger wil worden op voorhand gescreend moeten worden. We investeren veel in ziektes die we op het einde van ons leven krijgen. Maar de eerste 1.000 dagen in het leven van een kind zijn zeker zo belangrijk”, zegt professor Bogaerts, één van de initiatiefnemers van Inter-Act. Het onderzoeksproject loopt nog tot 2020 en is een samenwerking met de Hogeschool UC Leuven-Limburg, de KU Leuven en de Universiteit Antwerpen.