AP2009

Waarom en van wie was Johnny Hallyday eigenlijk een held?

"Nu Johnny Hallyday eindelijk zijn laatste rustplaats heeft gevonden, durf ik iets over hem te schrijven", schrijft ex-muzikant Luckas Vander Taelen. "Gedurende een week hield ik me in, want de Franstalige wereld verkeerde in een aandoenlijke staat van heilig respect voor Hallyday, die ongeveer elke afwijkende bedenking tot blasfemie maakte."

labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

De begrafenisplechtigheid van Johnny Hallyday vorige zaterdag in Parijs was een evenement dat ondenkbaar is in ongeveer elk ander land ter wereld. 1 miljoen fans langs de lange weg over de Champs-Elysées naar de kerk, dat is dubbel zoveel als het aantal dat naar de laatste reis van Edith Piaf kwam kijken in 1963. Enkel Victor Hugo deed ooit beter, met 2 miljoen, maar dat is al 132 jaar geleden.

Nu heeft elk land wel een vedette die buiten de landsgrenzen ongeveer onbekend is. Maar geen land heeft een nationale held die zo massaal vereerd en unaniem geliefd was als Johnny Hallyday.

De week na de dood van de rockster werd er op de Franse tv over niets anders gepraat. Johnny was niet meer, de planeet hield op te draaien. De nieuwsuitzendingen waren dagenlang extra lang en geheel en al aan Hem gewijd. Het andere nieuws mocht een week wachten. Elke avond documentaires, films en getuigenissen van zowat iedereen die Hem gekend had of ooit op minder dan een meter van hem geweest was.

Sinds heel lang vraag ik me af hoe Johnny is kunnen uitgroeien tot het icoon dat hij bij zijn dood geworden is. Geen Franstalige die ik ken die niet op één of andere manier fan is van Hem. Want daarop komt het eigenlijk neer: alle Fransen hebben iets met hun Johnny.

Ofwel zijn ze eerstelijnsfans zonder enige dubbelzinnigheid. Wie tot deze groep behoort, vertoont vaak enige fysieke gelijkenis met hem of een vestimentaire verwijzing naar  de parafernalia van Hallyday:  veelal een leren vest of cowboyboots.

 De tweede groep fans is dit omwille van nostalgie. Want het lijkt wel of Johnny er altijd geweest is, van toen televisie nog zwart-wit was en Johnny zich de Franse huiskamers inswingde.  Ongeveer elke levende Franstalige heeft hem in zijn jeugd gekend en is groot geworden met zijn hits.

En dan is er ten slotte een derde kleinere, intellectuele groep die afstandelijker, geamuseerd, tongue-in-cheek naar het Fenomeen kijkt.

Maar allemaal hebben ze dit gemeen: dat ze in koor Que Je T'aime schreeuwen als ze de gelijknamige megahit van hun idool horen. Als je alle fans bij elkaar telt, kom je zeker in Frankrijk op ongeveer op 99,63 % van de bevolking, van de blanke bevolking welteverstaan. 

Want wat opviel bij de massale aanwezigheid bij de begrafenisstoet van Johnny, was de bijna totale afwezigheid van Fransen met een allochtone achtergrond en zeker van jongeren uit de Parijse banlieues.

Johnny Hallyday was overduidelijk een held van het blanke Frankrijk.

De gekleurde Franse jeugd was onverschillig en zei zoals de rest van de wereld: “Johnny Qui?”

Ik heb ooit het genoegen gehad de Franse volksheld aan het werk te zien. We waren met vakantie in Frankrijk en in een klein dorp werd een groot optreden georganiseerd met de enige echte Johnny Hallyday.

In het gezelschap van een leger leren Johnny-clonen, die allen tot een Hells Angels-afdeling leken te behoren, hysterische vrouwen van middelbare leeftijd die zich voor de gelegenheid gekleed hadden alsof ze hun gevorderde leeftijd even wilden vergeten en families met kinderen van 7 tot 77 jaar die luidkeels alle songs meeschreeuwden stond ik als enige niet-fan te genieten van een schouwspel dat enkel in Frankrijk au sérieux genomen kon worden: een ouder wordende zanger die zijn eigen version française brengt van een reeks klassiekers, waarvan zowat iedereen op de wei dacht dat Hij ze geschreven had. 

Le Pénitencier, dat was niet meer dan zijn smartlapperige bewerking van The House of the Rising Sun, maar geen fan die dat wist of die het wat kon schelen. Good Day Sunshine hoorde ik ook en ik weet zeker dat alle fans van Johnny ervan overtuigd waren dat hij dat nummer voor The Beatles geschreven had.

Zo ging dat maar twee uur door, een eindeloze potpourri, een best-off van zijn oeuvre, covers en eigen nummers, met als hoogtepunt zijn kitscherige meesterwerken Que Je T'Aime door iedereen tot tranen toe bewogen gemeend meegezongen, om te eindigen met het bombastische maar onweerstaanbare, Allumez Le Feu, waarbij enkele tienduizenden aanstekers dat bevel spontaan opvolgden.

Johnny Hallyday was een voor buitenlanders onbegrijpelijk Frans fenomeen. Hij is dan ook volslagen onbekend gebleven buiten de Franstalige wereld.

Hardcore fans mogen dan wel vertellen dat hij ooit vijf uitverkochte concerten gaf in Las Vegas. Ze vergeten er dan bij te zeggen dat alle fans per charter waren geïmporteerd uit Frankrijk en dat geen Amerikaan ooit is komen kijken naar het Franse antwoord op Elvis.

Misschien kunnen die twee, nu ook voor Hallyday de aardse beslommeringen tot het verleden behoren, eindelijk met elkaar kennismaken en samen een ingetogen duet zingen, elk in hun eigen taal weliswaar ...

----

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.