David rozing

Recht op onbereikbaarheid: hoe zit dat in andere landen?

Minister van Werk Kris Peeters (CD&V) wil Belgische bedrijven verplichten om afspraken te maken met hun werknemers over e-mails na de werkuren. Frankrijk heeft al een wetgeving over het recht op onbereikbaarheid, maar hoe zit dat in andere landen?

Frankrijk

Sinds 1 januari zijn Franse bedrijven met minstens 50 werknemers verplicht om elk jaar met hun werknemers te overleggen over e-mails en telefoontjes na de werkuren. Ze moeten daarover samen een akkoord bereiken. Als de werkgevers de gemaakte afspraken schenden, kan een werknemer hen voor de rechter slepen. Er is wel één moeilijkheid: de werknemer moet kunnen aantonen dat hij psychische of lichamelijke schade heeft opgelopen omdat de werkgever buiten de werkuren bereikbaarheid van hem of haar verwachtte.

Duitsland

In Duitsland zijn er veel grote bedrijven die zelf initiatieven genomen hebben om hun werknemers te beschermen tegen werkstress na de uren. Zo kunnen werknemers bij Volkswagen een half uur na het einde van de werkdag geen e-mails meer sturen. Bij autobouwer Daimler, die bijvoorbeeld Mercedes produceert, kunnen werknemers tijdens hun vakantie een "auto-delete" activeren in hun mailbox. Berichten die binnenkomen tijdens de vakantie worden dan verwijderd. Zo vermijdt het bedrijf dat werknemers na een vakantie een overvolle mailbox openen.

Spanje

Ook in Spanje is er een verschuiving merkbaar in de mentaliteit van werkgevers. Terwijl de regering de mogelijkheden bestudeert, onstaan er verschillende initiatieven. Zo werd het verzekeringsbedrijf AXA in juli het eerste Spaanse bedrijf dat zijn werknemers het recht op onbereikbaarheid toekende.  Meer dan 100 Catalaanse gemeenteraden doen mee met een initiatief om de werkuren te veranderen. Volgens de nieuwe afspraken mag het personeel van de gemeente geen werkgerelateerde e-mails krijgen na 18 uur.

Andere landen

In veel andere Europese landen bestaat er geen wetgeving over de bereikbaarheid van werknemers. De Nederlandse politicus Lodewijk Asscher (PvdA) wilde het recht op onbereikbaarheid doorvoeren na de verkiezingen, maar zijn partij zit niet in de nieuwe regering. Ook in de Scandinavische landen, die toch een voorbeeld zijn op het vlak van bijvoorbeeld korte werkdagen, bestaat er geen wetgeving over e-mails na de werkuren.

Toch zien we ook veranderingen buiten Europa. In Zuid-Korea en de Filipijnen zijn er de afgelopen jaren wetsvoorstellen ingediend om het Franse systeem over te nemen. Een Braziliaanse werknemer die mails beantwoordt buiten de werkuren moet sinds 2011 betaald worden voor overwerk.