Steeds minder mensen betalen alimentatie bij een echtscheiding

Het aantal mensen dat alimentatie betaalt, is de laatste vijf jaar met zowat 10 procent gedaald. Dat blijkt uit cijfers van het kabinet van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) die in De Tijd staan. De voornaamste oorzaak is dat steeds meer ouders bij een scheiding kiezen voor co-ouderschap voor de kinderen, waarbij in principe geen alimentatie betaald wordt.

Bij "alimentatie" denken we vooral aan gescheiden partners waarbij de ene ex-partner de andere maandelijks een som geld betaalt voor het levensonderhoud van de kinderen.  Ook onderhoudsgeld voor een ex-partner zonder kinderen, bijvoorbeeld als de ene partner de enige kostwinner was, of onderhoudsgeld van kinderen aan hun gepensioneerde ouders wordt daarbij gerekend.

Wie alimentatie betaalt, kan dat bedrag voor 80 procent fiscaal inbrengen. Daardoor heeft Financiën een goed beeld van het aantal mensen dat onderhoudsgeld betaalt en van de bedragen. Kamerlid Peter Vanvelthoven (SP.A) vroeg cijfers op bij het kabinet-Vanovertveldt. Daaruit blijkt dat in 2012 223.126 Belgen alimentatie betaalden, een totaalbedrag van 772,9 miljoen euro. In 2016 waren dat nog 201.432 Belgen, een totaal bedrag van 744,7 miljoen euro. In tien jaar tijd is het aantal mensen dat onderhoudsgeld betaalt, dus met 5 procent afgenomen.

Meer verblijfs- en fiscaal co-ouderschap = minder alimentatie

De daling van het aantal uitkeringen hangt samen met de groei van co-ouderschap, zegt Sofie Vanassche, gezinssociologe aan de KU Leuven en de Arteveldehogeschool, in De Tijd. Er zijn steeds meer scheidende koppels die kiezen voor een regeling waarbij de kinderen evenveel tijd doorbrengen bij elke ouder, het zogenoemde verblijfsco-ouderschap. Normaal gezien wordt dan geen onderhoudsgeld meer betaald omdat verondersteld wordt dat beide ouders een gelijk aandelen betalen in de kosten van de opvoeding.

Daarnaast bestaat er ook zoiets als fiscaal co-ouderschap. Als ouders daarvoor kiezen, hebben de ouders elk de helft van het belastingvoordeel. Dan kunnen ze eventueel onderhoudsgeld niet meer fiscaal inbrengen, wat ook kan verklaren waarom minder mensen alimentatie betalen. Volgens De Tijd, dat navraag deed bij de FOD Financiën, kozen 40.400 koppels vorig jaar voor fiscaal co-ouderschap, een stijging met 11 procent in 3 jaar tijd.

De Gezinsbond waarschuwde enkele maanden geleden dat fiscaal co-ouderschap niet altijd de beste keuze is.  Als de ouders allebei worden belast als alleenstaande én ze maar één of twee kinderen hebben, krijgen ze allebei jaarlijks een belastingvoordeel van ongeveer 400 euro. Als maandelijks minstens 100 euro alimentatie betaald wordt, is het fiscaal beter om de kinderen volledig ten laste te laten bij de ouder die alimentatie krijgt. Zo kan de ouder die alimentatie betaalt, 80 procent daarvan fiscaal aftrekken.

Minder alimentatie aan ex-partners

Ook het aantal gescheiden koppels zonder kinderen waarbij de ene partner alimentatie betaalt aan de andere, neemt af. Een gevolg van de veranderende man-vrouw-verhoudingen op de werkvloer en de  nieuwe scheidingswet uit 2007, die alimentatie aan de ex-partner beperkt in de tijd.