Meest recent

    AP2010

    Waarom de ene Soedanees de andere niet is

    Er is opnieuw beroering over de Soedanezen die zijn teruggestuurd naar hun land. Volgens het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) moeten Soedanese asielzoekers van niet-Arabische origine onmiddellijk worden beschermd. Het gaat om mensen uit drie gevaarlijke grensregio's met Zuid-Soedan. Wat is daar aan de hand en wat zijn de regels voor asiel?  

    Toen staatssecretaris voor Asiel en Migratie Francken (N-VA) op 18 september verklaarde dat hij een identificatiemissie uit Soedan had uitgenodigd, zei hij letterlijk dat dat was "om zeker te zijn dat het effectief Soedanezen zijn. Dan krijgen ze een 'laissez-passer': stuur ze maar terug naar Khartoem en dan kunnen we zo de problemen oplossen, want daar gaat het natuurlijk over. Je kan hen wel laten oppakken, maar dan moet je ze ook nog terug naar daar krijgen, anders los je niets op natuurlijk. " 

    Niet-Arabische Soedanezen mogen niet terug

    Nu blijkt uit een nota die staatssecretaris Francken op 24 oktober kreeg van Commissaris-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen Dirk Van den Bulck dat die identificatie als "Soedanees" wel erg kort door de bocht was en dat bepaalde Soedanezen groot gevaar zouden lopen als ze zouden worden teruggestuurd. 

    De nota zet de regels nog eens op een rijtje. Voor asielzoekers weliswaar, want dat is de bevoegdheid van het CGVS. Als het gaat om Soedanezen van Afrikaanse origine, dat zijn mensen van niet-Arabische etnie, afkomstig uit de regio's Darfoer, Zuid-Kordofan en Blauwe Nijl, dan moeten de asielzoekers onmiddellijk erkend worden als vluchteling. Die regio's worden bovendien beschouwd als conflictgebied. Daardoor heeft al wie uit die regio afkomstig is in principe recht op een vorm van  bescherming, ook bijvoorbeeld asielzoekers van Arabische stammen. 

    Een geschiedenis van burgeroorlogen

    De drie regio's liggen in conflictgebieden die tot op vandaag gevaarlijk zijn voor sommige bevolkingsgroepen. De burgeroorlogen (1954-1972 en 1983-2005) tussen het islamitische regime en de zuidelijke rebellen van het animistisch-christelijke SPLA behoorden tot de  gruwelijkste naoorlogse conflicten. Bij de laatste burgeroorlog vielen naar schatting 2 miljoen doden, 4 miljoen mensen sloegen op de vlucht. 

    Ook het conflict in Darfoer, waar rebellen van de Fur-stam in opstand kwamen, eiste een zware tol. Daar zette president Bashir (zie foto) zijn beruchte Janjaweed-militie in. Voor dat conflict staat hij op de zwarte lijst van het Internationaal Strafhof.  Darfoer wordt stilaan rustig, maar België blijft de inwoners die gevaar lopen beschermen, staat in de beleidsnota. 

    AP2004

    Etnisch kluwen

    Soedan telt 597 stammen die 400 verschillende talen en/of dialecten spreken.  De meeste noorderlingen worden Arabisch genoemd door hun cultuur en taal, niet door hun raciale afkomst. Ze zijn zwart en stammen af van de Nubiërs net als de Ethiopiërs en Eritreeërs.

    In Darfoer wonen Arabieren met een Nubische achtergrond én zwarte Afrikanen. Beide groepen hebben de Arabische taal en cultuur overgenomen en zijn islamitisch.  Het conflict daar had een etnische en geen religieuze basis, in tegenstelling tot de strijd tussen noord en zuid. 

    De ene Soedanees...

    De nota die het Commissariaat-Generaal naar staatssecretaris Francken stuurde, was volgens de Dienst Vreemdelingenzaken geen algemene waarschuwing, ook al kwam ze misschien niet toevallig op zijn bureau terecht tijdens het bezoek van de Soedanese identificatiemissie. Maar de beleidspunten die erin staan tonen aan dat de benoeming "Soedanezen" te algemeen was.

    De Dienst Vreemdelingenzaken gaat er wel van uit dat de teruggestuurde Soedanezen geen bescherming wilden omdat ze geen asiel hebben aangevraagd. Maar ook daarover is het laatste woord nog niet gezegd.